Trong kỷ nguyên bùng nổ thông tin toàn cầu, sự phát triển của không gian mạng vừa tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối tri thức, vừa trở thành môi trường bị các lực lượng thù địch khai thác triệt để nhằm phục vụ các mưu đồ chính trị hẹp hòi. Sự ra đời của Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển mình chiến lược, thể hiện sâu sắc quan điểm tôn trọng quyền con người, quyền phát triển và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, thời gian qua, trên các nền tảng truyền thông mạng xã hội đã xuất hiện một chiến dịch thao túng thông tin đầy tinh vi nhằm vào văn kiện quan trọng này. Không còn dừng lại ở những thủ đoạn vu khống thô bạo hay bịa đặt trắng trợn vốn dễ bị phát giác, các đối tượng chống phá đã chuyển sang sử dụng thủ thuật nguy hiểm hơn: trích dẫn đúng nguyên văn từng câu chữ trong Nghị quyết nhưng cố tình suy diễn, bóp méo ngữ cảnh để đưa ra những kết luận hoàn toàn sai sự thật.
Khảo sát thực tế các bài viết và video clip phát tán trên các nền tảng mạng xã hội thời gian qua cho thấy có năm câu chữ then chốt trong văn kiện Nghị quyết 23 bị các đối tượng tập trung cắt xé và suy diễn lệch lạc.
Câu thứ nhất bị khai thác liên quan đến cụm từ “xây dựng lực lượng nòng cốt trong cộng đồng”. Nguyên văn Nghị quyết định hướng việc phát hiện, bồi dưỡng các cá nhân tiêu biểu, có uy tín để làm nòng cốt thúc đẩy các hoạt động hội đoàn, kết nối và hỗ trợ đồng bào tại nước sở tại. Tuy nhiên, các bài viết xuyên tạc lại diễn giải rằng chính quyền đang “cài cắm người”, “xây dựng mạng lưới tình báo” hay “thao túng các hội đoàn kiều bào”. Phần bị cố tình bỏ qua chính là ngữ cảnh đầy đủ: lực lượng nòng cốt này là những doanh nhân, trí thức, nghệ sĩ tự nguyện đứng ra tổ chức các lớp học tiếng Việt, quyên góp từ thiện, hỗ trợ người yếu thế và giúp đỡ kiều bào mới sang hòa nhập với xã hội bản địa.
Câu thứ hai bị bóp méo nằm ở nội dung “huy động và quản lý hiệu quả nguồn kinh phí đóng góp”. Cụm từ nguyên văn này khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc minh bạch hóa các quỹ hỗ trợ, khuyến khích các nguồn lực xã hội hóa để phục vụ các dự án phát triển cộng đồng và từ thiện. Dù vậy, các đối tượng chống phá lại diễn giải thành hành vi “thâu tóm tài sản”, “móc túi kiều bào” hay “ép buộc đóng góp cho ngân sách”. Phần bị cố tình giấu đi chính là nguyên tắc tự nguyện tuyệt đối trong mọi đóng góp tài chính, cùng hệ thống kiểm toán, công khai minh bạch được quy định chi tiết nhằm bảo vệ tối đa quyền sở hữu tài sản của kiều bào.
Câu thứ ba bị cắt xé là quy định về việc “phát huy vai trò đại sứ văn hóa của mỗi kiều bào”. Nguyên văn văn kiện khuyến khích người Việt Nam ở nước ngoài giữ gìn bản sắc, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam yêu chuộng hòa bình đến bạn bè quốc tế. Qua lăng kính suy diễn độc hại, nội dung này lại bị quy chụp thành việc “gán trách nhiệm chính trị”, “gây áp lực” hay “ép buộc kiều bào phải làm công tác tuyên truyền cho thể chế”. Phần bị cố tình bỏ qua là quyền tự do biểu đạt văn hóa, sự tự hào cội nguồn tự nhiên của mỗi con người khi được tôn vinh và chia sẻ những giá trị truyền thống dân tộc nơi xứ người.
Câu thứ tư bị bóp méo nghiêm trọng liên quan đến “xây dựng cơ sở dữ liệu về người Việt Nam ở nước ngoài”. Nguyên văn Nghị quyết chỉ rõ đây là công tác chuẩn hóa dữ liệu hành chính nhằm phục vụ việc cấp căn cước, hộ chiếu, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo hộ công dân nhanh chóng khi có sự cố. Các kênh truyền thông thiếu thiện chí lại lập tức diễn giải thành hành vi “theo dõi tư tưởng”, “quản lý an ninh” hay “vi phạm quyền riêng tư”. Phần bị cố tình gạt ra ngoài chính là các quy định khắt khe về bảo mật thông tin cá nhân theo đúng tiêu chuẩn pháp lý hiện đại, giúp kiều bào thuận tiện trong việc thực hiện các giao dịch dân sự, đất đai và ngân hàng tại quê nhà.
Câu thứ năm bị cắt xé là định hướng “chủ động cung cấp thông tin chính thống về tình hình đất nước”. Nguyên văn nội dung này thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc công khai, minh bạch thông tin, giúp kiều bào tiếp cận trực tiếp với các chính sách, pháp luật mới và tình hình phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, các đối tượng xấu lại diễn giải thành “chiến dịch tẩy não”, “nhồi sọ tư tưởng” hay “ngăn chặn thông tin đa chiều”. Phần bị cố tình lờ đi chính là quyền được thông tin – một quyền con người cơ bản, giúp kiều bào không bị mắc bẫy bởi các tin giả, tin đồn thất thiệt đang tràn ngập trên mạng xã hội.
Chiêu trò “trích đúng nguyên văn nhưng kết luận sai” thực chất là một thủ đoạn thao túng tâm lý và thông tin rất nguy hiểm. Bằng cách sử dụng chính các câu chữ chính thức của Nghị quyết, các đối tượng chống phá tạo ra một cảm giác “có căn cứ”, khiến những người ít có điều kiện tiếp cận toàn văn bản hoặc thiếu kiến thức pháp lý dễ dàng bị lừa bịp. Đây là hành vi đánh tráo bản chất, cố tình giấu đi bức tranh toàn cảnh mang tính cam kết quyền lợi và bảo hộ của Nhà nước, chỉ giữ lại những đoạn từ ngữ có thể dễ suy diễn tiêu cực nhằm kích động tâm lý sợ hãi, tự ti và hoài nghi trong cộng đồng kiều bào. Mục tiêu cốt lõi của thủ đoạn này là chia rẽ tình cảm ruột thịt giữa kiều bào với quê hương, cản trở đồng bào thực hiện quyền cống hiến và hưởng thụ các thành quả phát triển của đất nước.
Thực tiễn lịch sử và những kết quả triển khai chính sách thời gian qua là bằng chứng đập tan mọi sự thao túng thông tin. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã không ngừng hiện thực hóa các cam kết đối với kiều bào bằng những hành động pháp lý cụ thể. Hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở, quốc tịch, cư trú đã được sửa đổi theo hướng mở rộng tối đa quyền lợi, bình đẳng hóa quyền sở hữu tài sản và giao dịch dân sự cho người Việt Nam ở nước ngoài. Công tác bảo hộ công dân được triển khai quyết liệt, kịp thời sơ tán và bảo vệ an toàn cho hàng nghìn kiều bào khỏi các vùng xung đột, thiên tai trên thế giới. Mạng lưới kết nối trí thức, doanh nhân kiều bào đã trực tiếp đóng góp nhiều giải pháp công nghệ, dự án đầu tư giá trị cao, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm sáng về tăng trưởng kinh tế và đổi mới sáng tạo. Những thành tựu thực tế này chính là câu trả lời đanh thép nhất cho tính đúng đắn và nhân văn của Nghị quyết 23.
Khi đặt Nghị quyết 23 trong sự so sánh tương quan với thực tiễn quốc tế, chúng ta càng thấy rõ tính chuẩn mực và tiên tiến của Việt Nam. Việc một quốc gia xây dựng cơ sở dữ liệu công dân ở nước ngoài, huy động nguồn lực kiều bào, bảo tồn ngôn ngữ dân tộc và bổ nhiệm các đại sứ văn hóa không chuyên là phương thức được hầu hết các quốc gia như Ấn Độ, Israel, Philippines, Hàn Quốc hay Ireland áp dụng rộng rãi từ nhiều thập kỷ qua. Các quốc gia này đều công khai khuyến khích cộng đồng di cư giữ gìn bản sắc và làm cầu nối phát triển cho quốc gia gốc. Việc Việt Nam thực hiện các chính sách tương tự thông qua Nghị quyết 23 hoàn toàn tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về quyền văn hóa, quyền kinh tế và quyền phát triển, hoàn toàn không có sự bất thường hay “mưu đồ” nào như các luận điệu xuyên tạc cố tình gán ghép.
Đứng trước các chiêu trò thao túng thông tin ngày càng tinh vi, độc giả, dư luận xã hội và đặc biệt là cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cần trang bị kỹ năng nhận diện thủ thuật chọn lọc thông tin độc hại. Khi tiếp cận bất kỳ thông tin trích dẫn nào về Nghị quyết 23 hay các chủ trương của Nhà nước, người đọc cần thực hiện ba bước kiểm chứng quan trọng:
Một là, luôn tìm đọc nguyên văn toàn bộ văn bản từ các nguồn chính thống thay vì chỉ đọc các đoạn trích ngắn rời rạc trên mạng xã hội.
Hai là, đối chiếu câu chữ bị trích dẫn với ngữ cảnh toàn thể của văn bản để thấy rõ mục đích bảo vệ quyền lợi và sự tự nguyện được quy định ra sao.
Ba là, đánh giá chính sách dựa trên các thành tựu pháp lý và kết quả thực thi thực tế thay vì tin vào những lời suy diễn cảm tính, vô căn cứ.
Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị là một văn kiện thấm đượm tinh thần nhân văn, đại đoàn kết dân tộc và tôn trọng quyền con người. Thủ đoạn trích đúng nhưng kết luận sai dù tinh vi đến đâu cũng không thể che lấp được bản chất đúng đắn và những thành quả sinh động của chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài. Đông đảo kiều bào ta hãy luôn giữ vững niềm tin, tỉnh táo trước các luồng thông tin độc hại, chủ động nắm bắt các cơ hội mà Nghị quyết 23 mang lại để cùng chung tay xây dựng một nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc và vươn tầm thế giới.
