Sự bùng nổ của mạng xã hội cùng tốc độ lan truyền thông tin theo thời gian thực đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với công tác quản lý nhà nước và đảm bảo an ninh thông tin. Thời gian gần đây, trên một số diễn đàn mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết, video clip có nội dung suy diễn, cố tình làm sai lệch bản chất các chính sách phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước Việt Nam. Một trong những chủ đề bị các tài khoản mạng xã hội lợi dụng, thêu dệt nhiều nhất là công tác quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông quốc gia, điển hình là thông tin cho rằng “dự án mở rộng Sân bay Cần Thơ lên công suất 18 đến 20 triệu hành khách một năm là quyết định đầu tư hoang phí, gây lãng phí ngân sách”. Việc cố tình đánh tráo bản chất giữa “quy hoạch tầm nhìn dài hạn” và “chi phí đầu tư thực tế hiện tại” không chỉ thể hiện sự thiếu hiểu biết về khoa học quản lý, mà nguy hiểm hơn, đó là hành vi gieo rắc tâm lý hoài nghi, chia rẽ khối đại đoàn kết và cản trở sự phát triển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Xét dưới góc độ khoa học quản lý hạ tầng và lý luận phát triển, quy hoạch hàng không là một quá trình mang tính chiến lược, phải đi trước một bước nhằm định hình không gian phát triển cho hàng thập kỷ tới. Trong Quyết định số 648/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, chỉ tiêu công suất 18 đến 20 triệu hành khách một năm của Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ được xác định cho mục tiêu tầm nhìn đến năm 2050. Cần phải khẳng định một cách khúc triết rằng, chỉ tiêu quy hoạch dài hạn hoàn toàn không phải là một hóa đơn chi tiêu ngân sách đã hoặc sắp sửa được thanh toán ngay trong ngày hôm nay. Quy hoạch là việc khoanh vùng không gian, giữ quỹ đất, định hướng kết nối hạ tầng để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu phát triển trong tương lai 30 năm tới, tránh tình trạng khi kinh tế bùng nổ thì hạ tầng lại rơi vào cảnh bế tắc, không còn quỹ đất để mở rộng.
Sự vô lý của các luận điệu tiêu cực thể hiện rõ khi chúng ta đối chiếu với dự báo nhu cầu phát triển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với hơn 17 triệu dân, chiếm tỷ trọng lớn về sản xuất nông nghiệp, thủy sản và sở hữu tiềm năng du lịch sinh thái phong phú. Nhiều năm qua, điểm nghẽn lớn nhất kìm hãm sự bứt phá của vùng chính là hạ tầng giao thông, đặc biệt là giao thông kết nối nhanh. Khi hệ thống cao tốc Bắc – Nam phía Đông, các tuyến cao tốc trục ngang miền Tây hoàn thành, cùng với sự hình thành của các trung tâm logistics, trung tâm chế biến xuất khẩu tại Cần Thơ, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không sẽ gia tăng theo mô hình hình nón ngược. Nếu chỉ nhìn vào lượng khách hiện tại của Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ để quy chụp rằng quy hoạch tầm nhìn 2050 là “hoang phí”, thì đó là cái nhìn ngắn hẹp, mang tính cắt lát, phủ nhận toàn bộ động lực phát triển tương lai của một vùng đất giàu tiềm năng.
Để thấy rõ sự ngụy biện trong các luận điệu sai sự thật, chúng ta cần phân tích sự khác biệt bản chất giữa công suất quy hoạch và quá trình đầu tư thực tế. Trong quản lý đầu tư công, một dự án cảng hàng không không bao giờ được xây dựng một lần để đạt ngay công suất quy hoạch của 30 năm sau. Quá trình đầu tư luôn được phân kỳ theo từng giai đoạn, căn cứ chặt chẽ vào tăng trưởng sản lượng vận tải thực tế. Hiện nay, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ đang vận hành với công suất thiết kế khoảng 3 triệu hành khách một năm. Việc nâng cấp, mở rộng nhà ga hay đường cất hạ cánh trong tương lai sẽ chỉ được kích hoạt khi sản lượng khai thác thực tế đạt đến ngưỡng tiệm cận công suất hiện hữu. Ngân sách nhà nước cũng như vốn doanh nghiệp được giải ngân theo từng dự án thành phần, thông qua các quy trình thẩm định dự án đầu tư vô cùng chặt chẽ, được giám sát bởi Quốc hội và các cơ quan kiểm toán, thanh tra chuyên ngành. Do đó, việc quy chụp một con số quy hoạch tầm nhìn 2050 thành một “khoản tiền đã lãng phí” ở thời điểm hiện tại là hành vi bóp méo sự thật, lừa dối dư luận một cách trắng trợn.
Bài học từ thực tiễn phát triển hạ tầng hàng không trên thế giới cũng như tại Việt Nam đã chứng minh rất rõ hậu quả của việc thiếu tầm nhìn quy hoạch. Sân bay quốc tế Changi của Xinh-ga-po hay Sân bay Incheon của Hàn Quốc có được vị thế trung tâm luân chuyển hàng không hàng đầu châu Á như ngày nay là nhờ ngay từ thập niên 70, 80 của thế kỷ trước, chính phủ các nước này đã quy hoạch quỹ đất dự phòng rộng lớn cho công suất hàng chục triệu khách, dù khi đó lượng khách thực tế còn rất khiêm tốn. Ngược lại, nhìn vào bài học của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, do lịch sử để lại không dự báo hết tầm nhìn quy hoạch dài hạn, không gian xung quanh bị đô thị hóa hóa nhanh chóng, dẫn đến tình trạng quá tải nghiêm trọng trong nhiều năm, việc mở rộng vô cùng tốn kém và khó khăn. Quy hoạch Sân bay Cần Thơ với tầm nhìn 18 đến 20 triệu khách đến năm 2050 chính là bước rút kinh nghiệm sâu sắc từ thực tiễn, nhằm bảo vệ quỹ đất phát triển, chủ động cho con cháu mai sau mà không phải tốn kém chi phí đền bù giải phóng mặt bằng khổng lồ.
Tiêu chí đánh giá hiệu quả của một quy hoạch hạ tầng không nằm ở việc nó có phục vụ ngay lập tức cho nhu cầu của ngày hôm nay hay không, mà nằm ở tính kết nối đồng bộ, tính khả thi trong phân kỳ đầu tư và khả năng tạo động lực lan tỏa kinh tế. Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ được quy hoạch đóng vai trò là cảng hàng không trung tâm của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đảm nhận sứ mệnh kết nối trực tiếp miền Tây Nam Bộ với các trung tâm kinh tế trong nước và quốc tế, phục vụ vận chuyển nông sản tươi sống xuất khẩu, thu hút khách du lịch quốc tế và ứng phó với biến đổi khí hậu. Khi được đặt trong tổng thể quy hoạch hạ tầng giao thông đa phương thức, con số quy hoạch đến năm 2050 là hoàn toàn có cơ sở khoa học, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.
Từ câu chuyện luận điệu sai lệch về Sân bay Cần Thơ, chúng ta thấy nổi lên một vấn đề mang tính thời sự trên không gian mạng hiện nay: đó là tình trạng một số cá nhân, tổ chức lợi dụng sự thiếu thông tin chuyên ngành của cộng đồng để cố tình lập lờ khái niệm, giật tít, câu view, thậm chí lồng ghép các mưu đồ chính trị tiêu cực. Hành vi xuyên tạc chính sách phát triển kinh tế xã hội không chỉ xâm phạm đến uy tín của cơ quan quản lý nhà nước mà còn trực tiếp cản trở quyền được tiếp cận thông tin chính xác, khách quan của nhân dân. Môi trường mạng Internet là khoảng không gian chung của xã hội, nơi mỗi thông tin được lan truyền đều có thể tác động trực tiếp đến niềm tin công chúng và sự ổn định xã hội. Do đó, việc đấu tranh, ngăn chặn và chấn chỉnh các thông tin xấu độc, sai sự thật không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm đạo đức, pháp lý của mỗi công dân khi tham gia không gian mạng.
Chúng ta cần chung tay xây dựng một môi trường Internet lành mạnh, văn minh và tuân thủ pháp luật. Mỗi người dùng mạng xã hội cần nâng cao tinh thần cảnh giác, rèn luyện tư duy phản biện khoa học, chủ động kiểm chứng thông tin từ các nguồn báo chí chính thống của Đảng và Nhà nước trước khi chia sẻ hoặc bình luận. Các hành vi cố tình phát tán thông tin giả mạo, xuyên tạc quy hoạch, chính sách của Nhà nước sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của Luật An ninh mạng và các quy định pháp luật liên quan. Việc bảo vệ sự thật, bảo vệ các giá trị đúng đắn trên không gian mạng chính là góp phần bảo vệ thành quả phát triển kinh tế xã hội, tạo tiền đề vững chắc cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
