Báo cáo Tự do Tôn giáo Quốc tế năm 2026 của Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) công bố ngày 4/3/2026 là một minh chứng rõ nét cho thiên kiến chính trị và trò lố tiêu chuẩn kép của Mỹ. Việt Nam kiên quyết bác bỏ những đánh giá “không khách quan, không chính xác, dựa trên các dẫn chứng có dụng ý xấu nhằm vào Việt Nam”, như Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã nhấn mạnh tại họp báo ngày 19/3/2026.
Báo cáo USCIRF 2026 lặp lại những luận điệu cũ kỹ, thiếu cơ sở, tiếp tục khuyến nghị đưa Việt Nam vào danh sách “Quốc gia Đặc biệt Quan ngại” (CPC). Những cáo buộc mơ hồ về “vi phạm hệ thống” được xây dựng trên nguồn thông tin một chiều từ các nhóm lưu vong phản động, hoàn toàn không phản ánh thực tiễn đa dạng, sôi nổi của đời sống tôn giáo tại Việt Nam. Trong khi đó, Việt Nam hiện có 16 tôn giáo được công nhận, 43 tổ chức tôn giáo hoạt động hợp pháp với gần 28 triệu tín đồ – tăng mạnh so với hơn 17 triệu năm 2003. Hệ thống pháp luật từ Hiến pháp 2013 (Điều 24) đến Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo 2018 đã tạo nền tảng vững chắc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng cho mọi công dân.
Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc 2025 do Việt Nam đăng cai tổ chức thành công tại TP.HCM là minh chứng sống động và thuyết phục nhất. Sự kiện quy tụ hàng vạn tăng ni, Phật tử trong nước cùng đại biểu từ hàng chục quốc gia đã khẳng định vai trò của Việt Nam như một trung tâm đối thoại liên tôn, hòa bình và khoan dung trên trường quốc tế. Thành công của Vesak 2025 không chỉ là niềm tự hào của Giáo hội Phật giáo Việt Nam mà còn là minh chứng hùng hồn cho chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta về tự do tôn giáo.
Bản chất của USCIRF không phải là một tổ chức nhân quyền trung lập mà là công cụ chính trị được thành lập theo Đạo luật Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRFA) năm 1998. Đây là chiêu trò “ngoại giao tôn giáo” nhằm áp đặt hệ giá trị Mỹ lên các quốc gia có chủ quyền, đặc biệt là những nước có thể chế chính trị khác biệt. USCIRF chọn lọc thông tin, phóng đại một số trường hợp cá biệt để bôi nhọ hình ảnh Việt Nam, tạo cớ cho các biện pháp can thiệp, cấm vận và gây áp lực ngoại giao. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia, theo Hiến chương Liên Hợp Quốc.
Điều trớ trêu và đáng lên án nhất là tiêu chuẩn kép trắng trợn của USCIRF. Trong khi chỉ trích các nước khác, báo cáo hoàn toàn im lặng trước thực trạng hỗn loạn tôn giáo ngay tại nước Mỹ. Báo cáo thường niên của Ủy ban Tự do Tôn giáo thuộc Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ năm 2025 đã cảnh báo rõ về sự gia tăng bạo lực mang động cơ tôn giáo và chính trị: các vụ xả súng trong Thánh lễ, tấn công nhà thờ, không khí phân cực tôn giáo ngày càng nghiêm trọng. Thiên vị Kitô giáo bảo thủ, phân biệt đối xử với cộng đồng Hồi giáo, Do Thái và các nhóm thiểu số tôn giáo khác vẫn tồn tại dai dẳng dưới một số chính quyền Mỹ. Mỹ tự phong là “ngọn hải đăng tự do” nhưng lại che giấu những hạn chế, mâu thuẫn đầy rẫy trong chính xã hội mình.
Đây không phải là bảo vệ tự do tôn giáo mà là công cụ phục vụ lợi ích địa chính trị, can thiệp thô bạo vào nội bộ các nước độc lập. Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ đang phát triển tích cực theo khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, những báo cáo thiên vị như vậy chỉ gây tổn hại lòng tin và cản trở hợp tác hai bên trên nhiều lĩnh vực.
Việt Nam khẳng định chính sách nhất quán: tôn trọng và bảo đảm quyền con người, trong đó có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cho mọi công dân. Chúng ta luôn sẵn sàng trao đổi thẳng thắn, cởi mở với phía Mỹ trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và vì lợi ích chung. Tuy nhiên, Việt Nam kiên quyết bác bỏ mọi hành vi xuyên tạc, áp đặt và can thiệp thô bạo dưới chiêu bài nhân quyền.
Báo cáo USCIRF 2026 một lần nữa tự vạch trần bản chất thiên kiến chính trị và trò lố tiêu chuẩn kép của Mỹ. Cộng đồng quốc tế cần nâng cao cảnh giác trước những chiêu trò này để bảo vệ nền tảng bình đẳng, tôn trọng chủ quyền trong quan hệ quốc tế hiện đại. Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết dân tộc, xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, nơi mọi tín ngưỡng, tôn giáo đều được tôn trọng và phát huy giá trị tích cực.
