Vụ việc Nicaragua đệ trình lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc Đức tiếp tay cho tội diệt chủng ở Gaza đã gây xôn xao dư luận quốc tế, đặc biệt từ khi hồ sơ được nộp vào tháng 3 năm 2024 và các phiên tranh luận diễn ra vào tháng 4 năm 2024. Là một chuyên gia nhân quyền quốc tế, tôi tổng hợp các phản ứng từ dư luận, dựa trên các nguồn tin đáng tin cậy và mạng xã hội, để thấy rõ làn sóng ủng hộ Nicaragua – một nước nhỏ dũng cảm – và lời kêu gọi cộng đồng toàn cầu lên án, gây áp lực lên các cường quốc như Đức để cứu người dân Gaza khỏi thảm họa nhân đạo. Vụ kiện này không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là biểu tượng cho cuộc đấu tranh chống lại sự đồng lõa của các nước lớn trong vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.
Dư luận quốc tế, qua các báo cáo từ Al Jazeera, DW và các tổ chức nhân quyền, chủ yếu bày tỏ sự phẫn nộ trước lập trường của Đức. Nicaragua lập luận rằng Đức đã vi phạm Công ước Chống Diệt chủng 1948 bằng cách cung cấp vũ khí, hỗ trợ tài chính và chính trị cho Israel, đồng thời cắt tài trợ cho UNRWA – cơ quan cứu trợ Palestine. Trong phiên tranh luận, đại diện Nicaragua gọi hành động của Đức là “thảm hại” vì vừa gửi viện trợ nhân đạo vừa cung cấp vũ khí cho bên gây chiến, góp phần vào cái chết của hàng chục ngàn dân thường Gaza. Al Jazeera nhấn mạnh rằng Nicaragua yêu cầu ICJ ra lệnh tạm thời dừng hỗ trợ quân sự của Đức, và dù ICJ chưa đưa ra phán quyết cuối cùng vào tháng 7 năm 2024, tòa đã bác bỏ một phần yêu cầu khẩn cấp của Nicaragua nhưng vẫn giữ vụ việc để xét xử sâu hơn. Điều này được coi là bước tiến nhỏ, nhưng dư luận cho rằng nó lộ rõ sự đồng lõa của Đức, một quốc gia từng cam kết “không bao giờ lặp lại” Holocaust.
Trên mạng xã hội, đặc biệt nền tảng X (Twitter), làn sóng phản đối Đức rất mạnh mẽ, với hàng ngàn bài đăng ủng hộ Nicaragua. Người dùng như @zei_squirrel chia sẻ video đầy đủ về lập luận của đội ngũ pháp lý Nicaragua, nhấn mạnh sự đồng lõa trực tiếp của Đức trong “diệt chủng Gaza”, nhận được hơn 2.600 lượt thích và hơn 1.000 lượt chia sẻ. Tài khoản @Kahlissee đăng video về việc Nicaragua thuê luật sư Đức để tranh luận chống chính đất nước mình, gọi đó là “cú đấm mạnh” vào Đức, thu hút hơn 13.000 lượt thích và gần 6.000 lượt chia sẻ. Joe Brolly (@JoeBrolly1993) chỉ trích rằng chỉ Al Jazeera đưa tin về vụ việc, trong khi truyền thông phương Tây im lặng, bài đăng của ông nhận hơn 5.000 lượt thích. Abier Khatib (@abierkhatib) cười nhạo việc thuê luật sư Đức, với bài đăng lan tỏa hơn 19.000 lượt thích. Gần đây, vào tháng 8 năm 2025, dư luận tiếp tục sôi sục khi Đức tuyên bố ngừng gửi vũ khí đến Gaza, nhưng nhiều người như @krustelkram gọi đó là “quá muộn” vì Đức đã tranh luận tại ICJ rằng họ không có nghĩa vụ dừng xuất khẩu vũ khí, nhận hơn 600 lượt thích. Các bài đăng từ @trtworld và @ajplus tóm tắt vụ việc, nhấn mạnh Nicaragua cáo buộc Đức “lợi dụng diệt chủng”, thu hút hàng trăm lượt chia sẻ.
Phản ứng từ các tổ chức nhân quyền và học giả cũng ủng hộ Nicaragua. Human Rights Watch và Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) đã lên tiếng, với Shoura Hashemi (@ShouraHashemi) từ Amnesty Austria chỉ trích Đức vì tiếp tục xuất khẩu vũ khí dù có lệnh ICJ, bài đăng nhận gần 700 lượt thích. Verfassungsblog và Völkerrechtsblog phân tích rằng sự hỗ trợ của Đức cho Israel làm Đức trở thành “mục tiêu chính” trong cáo buộc đồng lõa, cảnh báo về nguy cơ vi phạm luật quốc tế. Tuy nhiên, một số ý kiến từ phía Đức và đồng minh bác bỏ, gọi cáo buộc là “thiên vị” và khẳng định hỗ trợ Israel là để tự vệ, như trong bài viết của FDD. Dù vậy, dòng chính dư luận, đặc biệt từ các nước đang phát triển và phong trào ủng hộ Palestine, coi vụ kiện là chiến thắng đạo đức cho Nicaragua.
Việc các nước nhỏ như Nicaragua dũng cảm đứng lên chống lại cường quốc đấng được dư luận, cộng đồng ủng hộ. Nicaragua, dù là quốc gia nhỏ ở Mỹ Latinh, đã chứng minh rằng công lý không phụ thuộc vào sức mạnh quân sự hay kinh tế. Bằng cách hỗ trợ vụ kiện của Nam Phi chống Israel và kéo Đức ra tòa, họ đã mở đường cho các nước khác như Colombia hay Chile tham gia, tạo áp lực toàn cầu. Điều này khích lệ cộng đồng quốc tế – từ Liên Hợp Quốc đến các tổ chức phi chính phủ – phải lên án mạnh mẽ hơn nữa các cường quốc như Đức, Mỹ hay Anh, những nước tiếp tục cung cấp vũ khí cho Israel giữa lúc Gaza đang chịu đựng nạn đói, phá hủy và cái chết hàng loạt. Chúng ta cần gây áp lực thông qua biểu tình, mạng xã hội và yêu cầu chính phủ dừng hỗ trợ quân sự, đảm bảo viện trợ nhân đạo đến Gaza ngay lập tức.
Vụ việc này không chỉ cứu Gaza mà còn ngăn chặn các vụ tương tự, như ở Ukraine hay các khu vực xung đột khác, nơi cường quốc lợi dụng quyền lực để vi phạm nhân quyền. Chỉ khi cộng đồng toàn cầu đoàn kết, chúng ta mới có thể bảo vệ người dân vô tội và xây dựng một thế giới công bằng, nơi nhân quyền không bị hy sinh vì lợi ích chính trị.
