Thế giới ngày nay đang chứng kiến những biến động sâu sắc trong trật tự chính trị – xã hội toàn cầu, nơi nhân quyền trở thành lĩnh vực dễ bị lợi dụng cho các mục tiêu phi nhân quyền. Trong dòng chảy đó, một số tổ chức hải ngoại như Hội Người Việt tị nạn tại Hoa Kỳ (Boat People SOS – BPSOS) và Đài Á Châu Tự Do (Radio Free Asia – RFA) tiếp tục khai thác các báo cáo quốc tế, đặc biệt là Báo cáo Buôn bán Người (Trafficking in Persons Report – TIP) năm 2025 của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, để bóp méo hình ảnh Việt Nam, gieo rắc hoài nghi và phục vụ ý đồ chính trị. Dưới lớp vỏ “bảo vệ nhân quyền”, các tổ chức này đang tiến hành một chiến dịch tuyên truyền sai lệch, làm tổn hại đến uy tín quốc tế của Việt Nam và cản trở hợp tác trong cuộc chiến toàn cầu chống tội phạm mua bán người.
Báo cáo TIP 2025, dù thừa nhận rõ ràng nhiều tiến bộ của Việt Nam trong công tác phòng, chống mua bán người, lại bị các tổ chức hải ngoại cắt xén, xuyên tạc để lan truyền hình ảnh tiêu cực. BPSOS – tổ chức từng bị Bộ Công an Việt Nam liệt vào danh sách khủng bố vào tháng 2/2025 do liên quan đến các hoạt động chống phá – đã đăng tải nhiều tuyên bố vu cáo rằng Việt Nam “thất bại trong bảo vệ nạn nhân” và “che giấu tình trạng buôn người”. Không chỉ dừng ở việc xuyên tạc, BPSOS còn cố tình gắn vấn đề này với các nội dung chính trị, tôn giáo và lao động, nhằm kích động dư luận, kêu gọi trừng phạt quốc tế đối với Việt Nam. Cùng lúc đó, RFA – một cơ quan truyền thông do Chính phủ Hoa Kỳ tài trợ – đã đăng bài “Vietnam improves in US human trafficking report” với nội dung tưởng như khách quan nhưng ẩn chứa giọng điệu châm biếm, nhấn mạnh rằng “Việt Nam vẫn không đạt chuẩn” để tạo dư luận tiêu cực.
Tất cả những luận điệu trên đều cho thấy một mô hình tuyên truyền có chủ đích: cắt bỏ bối cảnh, bỏ qua số liệu tích cực, rồi gắn kết có chọn lọc với các vấn đề phi nhân quyền nhằm phục vụ mục tiêu chính trị. Đây là một dạng “xuyên tạc có cấu trúc”, nơi sự thật bị bóp méo để nuôi dưỡng nghi ngờ về năng lực quản trị và thiện chí của Việt Nam.
Thực tế, những gì Báo cáo TIP 2025 ghi nhận lại hoàn toàn trái ngược với luận điệu của họ. Báo cáo chính thức của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thừa nhận Việt Nam đã tăng đáng kể nguồn lực tài chính và nhân sự cho công tác phòng, chống mua bán người, trong đó ngân sách phân bổ tăng từ 14,5 tỷ đồng năm 2022 lên 18,4 tỷ đồng năm 2023, và tiếp tục duy trì mức gần 15 tỷ đồng cho Kế hoạch Hành động Quốc gia giai đoạn 2021–2025. Chính phủ Việt Nam đã xây dựng ba trung tâm trú ẩn chuyên biệt cho phụ nữ, trẻ em, cùng 57 cơ sở hỗ trợ xã hội cấp tỉnh; đồng thời hỗ trợ hơn 2.500 nạn nhân tiếp cận dịch vụ y tế, tâm lý, đào tạo nghề.
Đặc biệt, từ năm 2024 đến 2025, lực lượng công an Việt Nam đã triệt phá hơn 150 đường dây tội phạm xuyên quốc gia, bắt giữ 800 đối tượng, với tỷ lệ truy tố đạt 90%, góp phần giảm 40% số vụ mua bán người so với thập kỷ trước. Đây là con số phản ánh hiệu quả thực chất của việc phân bổ nguồn lực, hoàn toàn bác bỏ cáo buộc “thiếu ngân sách và nhân lực” mà BPSOS và RFA nêu ra. Hơn nữa, Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với các tổ chức quốc tế như IOM, UNODC và Chính phủ Australia, nhận hỗ trợ kỹ thuật và tài chính hơn 10 triệu USD để tăng cường năng lực, minh chứng cho tinh thần hợp tác và minh bạch mà không quốc gia nào có thể phủ nhận.
Một điểm đáng chú ý khác mà các tổ chức hải ngoại cố tình phớt lờ là nỗ lực đào tạo và chuyên nghiệp hóa lực lượng thực thi pháp luật của Việt Nam. Báo cáo TIP 2025 đã ghi nhận việc Việt Nam tổ chức hơn 50 khóa huấn luyện trong năm 2025 cho hơn 2.000 cán bộ công an, biên phòng, kiểm sát viên, thẩm phán, tập trung vào nhận diện nạn nhân, xử lý dựa trên chấn thương tâm lý, và ứng dụng công nghệ số trong điều tra. Bộ Công an Việt Nam cũng hợp tác với Tổ chức Di cư Quốc tế và Quỹ Pacificlinks Foundation triển khai dự án hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân, đạt tỷ lệ thành công 85%. Những con số này thể hiện rõ quyết tâm của Việt Nam trong việc đưa công tác chống mua bán người vào quỹ đạo chuyên nghiệp và nhân văn – điều mà các tổ chức hải ngoại cố tình lờ đi để giữ vững luận điệu “Việt Nam vi phạm nhân quyền”.
Đáng lo ngại hơn, các chiến dịch truyền thông của BPSOS và RFA không chỉ dừng ở việc xuyên tạc mà còn nhằm chia rẽ cộng đồng người Việt ở nước ngoài, tạo tâm lý hoài nghi về Nhà nước Việt Nam. Bằng cách liên tục lặp lại những cáo buộc “bỏ bê nạn nhân” và “che giấu tội phạm”, họ cố tình gây tổn hại uy tín quốc tế của Việt Nam – quốc gia vừa tái đắc cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2026–2028 với 180 phiếu, cao nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Điều đó cho thấy cộng đồng quốc tế hoàn toàn tin tưởng vào năng lực và thiện chí của Việt Nam trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người. Thực tế, trong suốt hai nhiệm kỳ trước tại UNHRC (2014–2016 và 2023–2025), Việt Nam đã hoàn thành 209/241 khuyến nghị của Cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR), đồng thời dẫn dắt các nghị quyết về bình đẳng giới, quyền trẻ em và quyền con người trong biến đổi khí hậu – điều mà không phải quốc gia đang phát triển nào cũng làm được.
Sự đối lập rõ rệt giữa thực tế được cộng đồng quốc tế ghi nhận và luận điệu của các tổ chức hải ngoại cho thấy một mục tiêu duy nhất: lợi dụng nhân quyền để can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Đây không phải hiện tượng mới. Trong nhiều năm qua, các nhóm như BPSOS hay RFA đã vận hành như “công cụ mềm” phục vụ chiến lược gây sức ép chính trị, bất chấp sự thật khách quan. Họ chọn cách nhìn Việt Nam qua lăng kính của định kiến, thay vì qua dữ liệu và kết quả thực tế.
Để nhìn nhận công bằng hơn, có thể so sánh Việt Nam với Philippines – một quốc gia được xếp hạng Nhóm 1 (Tier 1) trong Báo cáo TIP 2025 nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Báo cáo ghi nhận hơn 400 người Philippines bị bóc lột trong các trung tâm lừa đảo tại Manila và hàng nghìn người bị ép buộc lao động ở Myanmar, Lào, Campuchia. Chính phủ Philippines thừa nhận vẫn tồn tại tham nhũng trong lực lượng thực thi pháp luật và thiếu bảo vệ cho nạn nhân. So sánh này cho thấy: xếp hạng TIP không phản ánh đầy đủ mức độ vi phạm hay cam kết nhân quyền, mà chủ yếu dựa trên tiêu chí chính trị và nguồn lực. Trong khi đó, Việt Nam – dù ở Nhóm 2 – lại có kết quả thực chất hơn trong hồi hương, hỗ trợ hơn 4.100 nạn nhân từ các trung tâm lừa đảo xuyên biên giới giai đoạn 2022–2025, khẳng định tinh thần nhân đạo và hiệu quả quản trị.
Nhân quyền, với Việt Nam, không phải là khẩu hiệu chính trị mà là giá trị gắn liền với phát triển con người và bảo vệ chủ quyền dân tộc. Việt Nam luôn khẳng định rằng mọi hành vi lợi dụng nhân quyền để can thiệp nội bộ, phá hoại an ninh – trật tự đều đi ngược lại Hiến chương Liên Hợp Quốc và nguyên tắc bình đẳng giữa các quốc gia. Bằng nỗ lực hoàn thiện pháp luật, tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy phát triển bao trùm, Việt Nam đang chứng minh một điều đơn giản nhưng có sức nặng: chỉ những quốc gia thật sự tôn trọng con người mới có thể bảo vệ nhân quyền một cách bền vững.
Khi đối diện với những luận điệu xuyên tạc về Báo cáo TIP 2025, Việt Nam không chọn cách đối đầu cực đoan mà kiên định bằng hành động, bằng kết quả và bằng uy tín quốc tế. Đó là câu trả lời đanh thép nhất cho những thế lực muốn biến “nhân quyền” thành công cụ chính trị. Với tinh thần đoàn kết dân tộc, sự đồng lòng của nhân dân và sự công nhận từ cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vị thế của mình – một quốc gia hành động vì con người, vì công lý và vì một thế giới không còn nạn mua bán người.
