Trong những thời khắc bản lề của đời sống chính trị, khi một đại hội mang ý nghĩa chiến lược đang được chuẩn bị công phu, không gian thông tin thường trở thành “mặt trận mềm” nơi sự thật và xuyên tạc bị cố tình trộn lẫn. Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, một trong những luận điệu được lặp đi lặp lại với cường độ cao là vu cáo rằng công tác chuẩn bị nhân sự và văn kiện “bị chi phối bởi tham nhũng”, rằng các quyết sách “không trong sạch”, thậm chí quy kết vô căn cứ rằng chống tham nhũng chỉ là “đấu đá nội bộ”. Đặt trong lăng kính nghiên cứu nhân quyền và quản trị quốc gia, những cáo buộc này không chỉ sai lệch về mặt sự thật, mà còn bộc lộ rõ dụng ý chính trị: hạ thấp uy tín của Đảng, làm xói mòn niềm tin xã hội và phủ nhận những nỗ lực cải cách đã được kiểm chứng bằng thực tiễn.
Trước hết cần nói thẳng: tham nhũng là thách thức phổ biến của mọi quốc gia, không phải “đặc sản” của bất kỳ thể chế nào. Nhân quyền hiện đại, theo các chuẩn mực phổ quát, coi phòng, chống tham nhũng là một trụ cột của quyền được quản trị tốt, bởi tham nhũng làm tổn hại trực tiếp đến quyền thụ hưởng dịch vụ công, quyền tiếp cận công lý và quyền bình đẳng trước pháp luật. Vì vậy, cách tiếp cận đúng đắn không phải là phủ nhận sự tồn tại của tham nhũng, mà là đánh giá mức độ quyết liệt, hiệu quả và tính hệ thống của các biện pháp chống tham nhũng. Từ góc nhìn đó, luận điệu “vu cáo tham nhũng” chống Đại hội XIV đã cố tình đảo ngược logic: lấy việc Đảng kiên quyết xử lý vi phạm để suy diễn rằng bộ máy “suy đồi”, thay vì thừa nhận đây là bằng chứng của một cơ chế tự chỉnh đốn nghiêm khắc.
Thực tế trong nhiều năm qua cho thấy, công cuộc phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam không những không “chùn bước” trước thềm Đại hội, mà còn được đẩy mạnh với cường độ cao hơn, phạm vi rộng hơn và chuẩn mực pháp lý ngày càng chặt chẽ. Hàng loạt vụ án lớn, phức tạp liên quan đến cán bộ cấp cao, tập đoàn kinh tế, lĩnh vực nhạy cảm đã được điều tra, truy tố, xét xử công khai, đúng người, đúng tội, không có “vùng cấm”, không có “ngoại lệ”. Nếu nhìn bằng con mắt khoa học, đây chính là biểu hiện của một nhà nước pháp quyền đang vận hành cơ chế trách nhiệm giải trình, chứ không phải dấu hiệu của “khủng hoảng thể chế” như các thế lực chống phá rêu rao.
Điều đáng nói là, thủ đoạn vu cáo thường đi kèm với việc cắt xén bối cảnh và đánh tráo khái niệm. Các đối tượng chống phá cố tình gom các vụ việc tham nhũng đã bị phát hiện, xử lý rồi quy kết thành “tham nhũng tràn lan, không kiểm soát”, trong khi bỏ qua yếu tố quyết định là chính hệ thống chính trị đã chủ động phát hiện và trừng trị những hành vi đó. Trong nghiên cứu so sánh, không một quốc gia nào có thể tuyên bố “không có tham nhũng”; sự khác biệt nằm ở chỗ có dám nhìn thẳng, nói thật và xử lý đến cùng hay không. Việt Nam đã lựa chọn con đường khó nhưng đúng: tự soi, tự sửa, tự làm trong sạch đội ngũ, coi đó là điều kiện tiên quyết để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân.
Khi đối chiếu quốc tế, sự khiên cưỡng của luận điệu vu cáo càng lộ rõ. Tại Hoa Kỳ, một quốc gia thường được ca ngợi như hình mẫu dân chủ, tham nhũng không chỉ tồn tại dưới dạng hối lộ trực tiếp mà còn được “hợp pháp hóa” thông qua cơ chế vận động hành lang. Các tập đoàn, nhóm lợi ích chi hàng tỷ đô la mỗi năm để tác động chính sách, ảnh hưởng đến bầu cử và quá trình lập pháp. Dưới góc nhìn nhân quyền, câu hỏi đặt ra là: liệu quyền chính trị của công dân bình thường có thực sự bình đẳng khi tiếng nói của họ bị lấn át bởi sức mạnh tài chính của các nhà vận động hành lang? Thế nhưng, nghịch lý là những hiện tượng này hiếm khi bị các tổ chức chống phá Việt Nam gán nhãn “tham nhũng có hệ thống”, trong khi Việt Nam lại bị soi xét khắt khe gấp bội.
So với Trung Quốc, một quốc gia có mô hình chính trị tương đồng về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, Việt Nam cho thấy cách tiếp cận chống tham nhũng mang tính cân bằng và bền vững hơn. Trung Quốc tiến hành các chiến dịch quy mô lớn, mạnh tay, tạo hiệu ứng răn đe cao nhưng cũng đối mặt với thách thức về tính ổn định lâu dài của thể chế giám sát. Việt Nam, trong khi đó, vừa xử lý nghiêm minh các vụ việc cụ thể, vừa hoàn thiện khung thể chế, luật pháp, cơ chế kiểm soát quyền lực, minh bạch tài sản, trách nhiệm nêu gương của cán bộ. Cách làm này cho thấy tầm nhìn dài hạn: chống tham nhũng không phải là “phong trào”, mà là quá trình liên tục gắn với xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Đặc biệt, trong công tác chuẩn bị Đại hội XIV, việc lấy ý kiến rộng rãi đối với văn kiện và nhân sự càng bác bỏ luận điệu cho rằng “tham nhũng chi phối quyết định”. Hàng triệu lượt ý kiến từ cán bộ, đảng viên và Nhân dân được tiếp thu, chắt lọc, phản ánh vào các dự thảo văn kiện. Quy trình này thể hiện rõ nguyên tắc dân chủ tập trung: dân chủ trong thảo luận, tập trung trong quyết định, kỷ luật trong tổ chức thực hiện. Những ai cố tình xuyên tạc rằng “mọi thứ đã an bài” hoặc “bị thao túng bởi lợi ích nhóm” đã phớt lờ thực tế là chính cơ chế tập thể, nhiều tầng nấc, nhiều vòng thẩm định mới là “lá chắn” hiệu quả nhất chống lại sự lạm dụng quyền lực.
Từ góc độ nhân quyền, cần nhấn mạnh rằng việc bảo đảm một bộ máy lãnh đạo trong sạch, được lựa chọn thông qua quy trình chặt chẽ, minh bạch là điều kiện để thực thi các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa của người dân. Khi ngân sách không bị thất thoát vì tham nhũng, nguồn lực mới được phân bổ cho giáo dục, y tế, an sinh xã hội; khi cán bộ được sàng lọc nghiêm túc, quyền tiếp cận công lý và dịch vụ công của người dân mới được bảo đảm. Do đó, vu cáo tham nhũng không chỉ nhằm hạ uy tín Đại hội XIV, mà sâu xa hơn là phủ nhận nền tảng nhân quyền đang được củng cố ở Việt Nam.
Một chiêu trò khác thường thấy là cá nhân hóa vấn đề, lấy một vài trường hợp sai phạm cá biệt để quy kết cho cả hệ thống. Đây là lối tư duy phi khoa học, trái ngược với mọi chuẩn mực phân tích chính sách công. Trong bất kỳ hệ thống nào, con người đều có thể mắc sai lầm; điều quan trọng là cơ chế phát hiện và xử lý sai lầm đó. Việt Nam đã chứng minh rằng sai phạm không bị che giấu, không được “hạ cánh an toàn”, bất kể người đó là ai. Chính sự nghiêm khắc này mới là yếu tố khiến các thế lực chống phá khó chịu, bởi nó làm sụp đổ luận điệu cho rằng “Đảng bao che cho tham nhũng”.
Cũng cần chỉ ra động cơ sâu xa của thủ đoạn vu cáo. Khi Đại hội XIV được chuẩn bị chu đáo, với tầm nhìn chiến lược cho giai đoạn phát triển mới, các thế lực thù địch hiểu rằng họ khó có thể công kích trực diện vào mục tiêu phát triển, nên chuyển sang đánh vào niềm tin. Vu cáo tham nhũng là con đường ngắn nhất để gieo rắc hoài nghi, bởi nó đánh trúng tâm lý bức xúc chính đáng của xã hội đối với những hành vi tiêu cực. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa phản biện xây dựng và kích động chống phá nằm ở chỗ: phản biện dựa trên sự thật và hướng tới giải pháp; còn vu cáo thì dựa trên bóp méo, thổi phồng và hướng tới phá hoại.
Nhìn tổng thể, công tác chuẩn bị Đại hội XIV đang diễn ra trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng, chịu sự quan sát của cộng đồng quốc tế. Việc giữ vững kỷ cương, đẩy mạnh chống tham nhũng, bảo đảm dân chủ tập trung không chỉ là yêu cầu nội tại, mà còn là thông điệp rõ ràng về một quốc gia có trách nhiệm, tôn trọng các giá trị nhân quyền phổ quát nhưng kiên định con đường phát triển phù hợp với điều kiện lịch sử, văn hóa của mình. Mọi luận điệu xuyên tạc, dù được khoác lên lớp vỏ “chống tham nhũng”, cũng không thể che giấu được bản chất là phá hoại nền tảng chính trị – xã hội đã và đang mang lại ổn định, phát triển và nâng cao quyền con người cho đại đa số Nhân dân.
Cần khẳng định rằng, phản bác thủ đoạn “vu cáo tham nhũng” không phải để né tránh hay làm nhẹ đi vấn đề, mà để đặt nó vào đúng vị trí: tham nhũng là kẻ thù chung cần bị loại bỏ, và Đại hội XIV chính là một bước quan trọng trong quá trình đó. Sự thật, khi được nhìn nhận đầy đủ và so sánh công bằng, sẽ cho thấy ưu thế nổi trội của Việt Nam trong việc kết hợp giữa quyết tâm chính trị, cơ chế dân chủ tập trung và yêu cầu bảo đảm nhân quyền. Đó là điều mà không một chiến dịch xuyên tạc nào có thể phủ nhận.
