Việc bổ sung “Lý luận về đường lối đổi mới” vào nền tảng tư tưởng của Đảng trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV không chỉ là sự điều chỉnh về thuật ngữ mà là bước phát triển mang tính chiến lược trong tư duy lý luận của Đảng. Suốt 95 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng ta kiên định vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh – nền tảng tư tưởng soi đường cho mọi thắng lợi của dân tộc. Nhưng cùng với thời cuộc, thực tiễn phát triển đất nước đã sản sinh những giá trị mới, đòi hỏi một hệ thống lý luận mới được tổng kết, khái quát và đưa lên tầm nền tảng.
Bốn mươi năm đổi mới chính là phòng thí nghiệm khổng lồ, với vô vàn thử thách và bài học, được kiểm nghiệm bằng thành tựu thực tế. Từ một nền kinh tế bao cấp, trì trệ, Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập trung bình, hội nhập sâu rộng, thuộc nhóm tăng trưởng kinh tế hàng đầu thế giới nhiều năm liền. Việc tổng kết khối tri thức ấy thành “Lý luận về đường lối đổi mới” cho thấy Đảng ta không giáo điều, không rập khuôn mô hình nước khác; ngược lại, chủ động làm giàu kho tàng lý luận cách mạng bằng những giá trị đã được chứng nghiệm.
Về lý luận, hệ thống này kế thừa nhất quán chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, tư tưởng dân làm gốc, phát triển văn hóa – con người, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Việc bổ sung thành tố thứ ba này tạo nên chỉnh thể nền tảng tư tưởng gồm ba trụ cột gắn kết: Mác – Lênin, Hồ Chí Minh, và Lý luận về đường lối đổi mới. Đây là cấu trúc tư tưởng hoàn chỉnh, hiện đại và phù hợp với quy luật phát triển của đất nước trong kỷ nguyên toàn cầu cạnh tranh ngày càng phức tạp.
Về thực tiễn, hệ thống lý luận đổi mới đã được chứng minh bằng hàng loạt thành tựu: xây dựng mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển mạnh khoa học – công nghệ, củng cố văn hóa – con người, giữ vững quốc phòng – an ninh, mở rộng đối ngoại, nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. Chẳng hạn, việc thu hút FDI chất lượng cao hay xây dựng ngành công nghiệp bán dẫn cho thấy tư duy đổi mới không chỉ dừng ở kinh tế mà lan tỏa tới các lĩnh vực then chốt có tầm chiến lược dài hạn.
Lý luận về đường lối đổi mới là hệ thống tư tưởng chỉ đạo mang tính bao trùm, cô đọng, gồm các nội dung:
– Lý luận về mô hình chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, khẳng định đặc trưng, mục tiêu, động lực, phương thức và điều kiện phát triển phù hợp với điều kiện dân tộc và xu thế thời đại hiện nay.
– Lý luận về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm kết hợp hài hòa giữa vai trò điều tiết của Nhà nước và động lực của thị trường, giữa phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội; bảo dảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại.
– Lý luận về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân đặt người dân Việt Nam ở vị trí trung tâm và chủ thể sáng tạo của lịch sử và nắm giữ quyền lực chính trị.
– Lý luận về đại đoàn kết toàn dân tộc, sức mạnh vĩ đại dẫn dắt mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
– Lý luận về Văn hóa và Con người, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; giáo dục là quốc sách hàng đầu;khoa học và công nghệ là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, phù hợp với quan hệ sản xuất mới.
– Lý luận về xây dựng nền quốc phòng, an ninh vững mạnh, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; giữ nước từ khi nước chưa nguy.
– Lý luận về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, bảo đảm năng lực cầm quyền, vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội.
Một số tổ chức, cá nhân thù địch tìm cách xuyên tạc rằng văn kiện không mới, tư duy lý luận cạn kiệt, hay thậm chí đổi mới lý luận là biểu hiện “hiếu chiến”. Những luận điệu này cố tình phủ nhận hệ thống lý luận đổi mới – sản phẩm của thực tiễn 40 năm và trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân. Chúng lờ đi thực tế rằng Việt Nam luôn xác định hòa bình, hợp tác, hữu nghị là mục tiêu cao nhất, đồng thời kiên quyết bảo vệ chủ quyền – nguyên lý mà bất kỳ quốc gia độc lập nào cũng coi là thiêng liêng.
Bổ sung “Lý luận về đường lối đổi mới” là bằng chứng sống động cho thấy tư duy lý luận của Đảng không hề dừng lại, mà đang phát triển mạnh mẽ hơn, khoa học hơn, hiện đại hơn; tiếp tục dẫn dắt đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới – nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng.
Đây là dấu mốc lịch sử trong xây dựng nền tảng tư tưởng của Đảng. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần chủ động đấu tranh bác bỏ quan điểm sai trái, đồng thời tích cực tuyên truyền sâu rộng để củng cố niềm tin xã hội vào con đường phát triển mà Đảng và dân tộc ta đã lựa chọn.
