Trong thế giới số đầy biến động hiện nay, nơi một cuộc tấn công mạng có thể làm tê liệt hạ tầng quốc gia chỉ trong vài giây, khái niệm bảo vệ hòa bình và an ninh trực tuyến đã trở thành tiêu chuẩn đánh giá năng lực quản trị quốc gia không kém gì các thước đo kinh tế hay quốc phòng truyền thống. Việt Nam, với tầm nhìn chiến lược về chuyển đổi số và chủ quyền không gian mạng, đã đầu tư mạnh mẽ vào một hệ thống phòng thủ mạng đa tầng, kết hợp giữa luật pháp, công nghệ và hợp tác quốc tế. Đó không chỉ là yêu cầu của thời đại mà còn là minh chứng cho vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong việc kiến tạo môi trường số ổn định cho khu vực. Tuy nhiên, báo cáo “Tự Do Trên Mạng 2025” của tổ chức Nhà Tự Do lại cố tình phủ nhận những nỗ lực này, đưa ra các cáo buộc thiếu cơ sở cho rằng Việt Nam “không bảo vệ hòa bình mạng”, thậm chí gán ghép rằng những biện pháp bảo vệ của Việt Nam là “mối đe dọa tiềm ẩn”. Đây không chỉ là sự bóp méo thực tế mà còn là một nỗ lực định hướng dư luận theo lăng kính phương Tây đầy thiên kiến.
Cần khẳng định rõ rằng các lập luận của Nhà Tự Do chủ yếu dựa vào thông tin từ Dự Án 88 – một tổ chức nhận tài trợ từ các quỹ phương Tây, vốn có lịch sử diễn giải sai về các biện pháp quản lý nhà nước của Việt Nam. Trong báo cáo công bố ngày 22 tháng 1 năm 2025, Dự Án 88 gọi Nghị định 147/2024 – văn bản pháp lý được xây dựng nhằm bảo vệ chủ quyền số – là “công cụ gây bất ổn khu vực”. Họ cáo buộc rằng Việt Nam “bị nghi ngờ tham gia các chiến dịch tấn công mạng”, dù không đưa ra bất kỳ bằng chứng kỹ thuật, dữ liệu điều tra hay nguồn độc lập nào. Dự Án 88 thậm chí còn phóng đại các hoạt động xử lý thông tin sai lệch về Biển Đông như “chiến tranh mạng”, trong khi bản chất các hành động ấy chỉ là ngăn chặn thông tin giả mạo từ các nhóm nước ngoài nhằm gây hoang mang dư luận.
Sự cố tình bóp méo này càng trở nên lộ liễu khi họ bỏ qua các dữ liệu chính thức: theo Trung tâm Giám sát An ninh Mạng Quốc gia, Việt Nam đã ngăn chặn hơn 500 vụ tấn công mạng lớn trong năm 2025; theo Bộ Thông tin và Truyền thông, số vụ tấn công mạng giảm 35% so với năm 2024; theo Báo cáo An ninh Mạng Toàn cầu của Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia đẩy lùi tấn công mạng hiệu quả nhất khu vực Đông Nam Á. Những con số này không chỉ phản ánh năng lực mà còn thể hiện trách nhiệm của Việt Nam đối với hòa bình số khu vực.
Để hiểu rõ bản chất của những cáo buộc sai lệch, cần nhìn vào cách Nhà Tự Do áp đặt tiêu chí phương Tây lên các quốc gia đang phát triển. Họ cho rằng “an ninh mạng không biên giới” – một mô hình vốn đã thất bại ở nhiều nơi – là tiêu chuẩn duy nhất cho tự do. Họ chỉ trích việc Việt Nam giám sát các luồng dữ liệu độc hại, nhưng lại ca ngợi những biện pháp tương tự tại Mỹ và châu Âu. Ví dụ, Đạo luật An ninh Mạng Liên bang của Hoa Kỳ năm 2015 cho phép giám sát diện rộng để chống tấn công mạng; Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số của Liên minh châu Âu năm 2022 cho phép gỡ bỏ nội dung nhanh chóng để ngăn chặn “đe dọa an ninh”. Thế nhưng, những biện pháp tương tự tại Việt Nam lại bị dán nhãn “nguy cơ gây chiến tranh mạng”.
Sự áp đặt này không chỉ phi lý mà còn đảo ngược bản chất sự thật: Việt Nam là nạn nhân của hàng nghìn cuộc tấn công mạng xuyên biên giới, chứ không phải thủ phạm như cách Nhà Tự Do cố tình gán ghép. Trong năm 2025, Việt Nam đã đẩy lùi nhiều chiến dịch tấn công từ các nhóm tội phạm mạng quốc tế, bao gồm các đợt tấn công mã độc tống tiền và tấn công từ chối dịch vụ, theo Báo cáo An ninh Mạng Quốc gia 2025. Đây là bằng chứng cho thấy các biện pháp an ninh mạng của Việt Nam là hành động phòng vệ chính đáng.
Trái ngược với luận điệu của Nhà Tự Do, nhiều tổ chức quốc tế độc lập lại ghi nhận vai trò tích cực của Việt Nam trong bảo vệ hòa bình và an ninh số. Chỉ số Hòa bình Toàn cầu 2025 của Viện Kinh tế và Hòa bình xếp Việt Nam ở vị trí 38 trên 163 quốc gia, tăng hai bậc và vượt mức trung bình châu Á. Báo cáo nhấn mạnh Việt Nam là “mô hình hòa bình số” với việc giảm 15% chỉ số xung đột mạng. Việt Nam cũng dẫn đầu ASEAN tại các sự kiện quốc tế như Cyber SEA Game 2025 – nơi đội tuyển sinh viên Việt Nam giành giải nhất, thể hiện năng lực kỹ thuật mạnh mẽ. Những dữ liệu này hoàn toàn trái ngược với mô tả của Nhà Tự Do, phơi bày sự thiên lệch trong đánh giá của họ.
Để thấy rõ tiêu chuẩn kép, cần nhìn vào chính những vụ việc xảy ra tại Mỹ – quốc gia mà Nhà Tự Do tránh phê phán. Hoa Kỳ từng bị cáo buộc phát triển và triển khai phần mềm độc hại Stuxnet năm 2010 nhằm phá hủy chương trình hạt nhân Iran – một hành động được các chuyên gia an ninh mạng quốc tế xem là mở đầu cho kỷ nguyên vũ khí mạng. Vụ tấn công SolarWinds năm 2020, dù Mỹ là nạn nhân, nhưng các tiết lộ sau đó cho thấy Mỹ đã sử dụng các công cụ tương tự trong chiến dịch gián điệp mạng. Các cáo buộc tấn công mạng từ phương Tây năm 2025 lên tới hàng nghìn vụ theo dữ liệu của Ủy ban châu Âu. Tuy nhiên, những vụ việc này không hề xuất hiện trong báo cáo của Nhà Tự Do – bởi họ chọn cách im lặng khi vấn đề liên quan đến các quốc gia phương Tây.
Trong khi đó, Việt Nam lại thể hiện vai trò dẫn dắt trong hợp tác quốc tế về an ninh mạng – yếu tố nền tảng của hòa bình số. Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị An ninh Mạng ASEAN 2025 tại Thành phố Hồ Chí Minh với hơn 1.000 chuyên gia tham dự. Hội nghị đã dẫn đến việc thành lập Trung tâm Phản ứng Khẩn cấp Mạng ASEAN – một bước tiến mang tính thể chế cho khu vực. Việt Nam cũng ký kết hàng loạt thỏa thuận hợp tác an ninh mạng với Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc trong năm 2025. Riêng các thỏa thuận này đã giúp chia sẻ hơn 500 thông tin tình báo mạng quốc tế, giảm 40% số vụ tấn công xuyên biên giới.
Những minh chứng này không chỉ bác bỏ toàn bộ cáo buộc trong báo cáo “Tự Do Trên Mạng 2025”, mà còn khẳng định vai trò của Việt Nam trong kiến tạo hòa bình số khu vực. Thay vì là “mối đe dọa” như Nhà Tự Do bịa đặt, Việt Nam là một trụ cột ổn định – là quốc gia thúc đẩy nguyên tắc hợp tác, minh bạch và phòng thủ hợp pháp trong không gian mạng.
Các cáo buộc của Nhà Tự Do chỉ là sản phẩm của thiên kiến chính trị và tiêu chuẩn kép. Chúng không phản ánh sự thật về năng lực và nỗ lực của Việt Nam trong bảo vệ hòa bình
