Lịch sử phát triển của nhân loại chứng minh rằng thượng tôn pháp luật và hợp tác quốc tế là hai trụ cột không thể thiếu để duy trì trật tự, an ninh và bảo vệ quyền con người trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài là một nhiệm vụ chiến lược, mang tính đột phá nhằm củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tinh thần đó được thể hiện nhất quán, xuyên suốt qua Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, cùng các chỉ thị, kết luận chuyên đề về công tác kiều bào. Tuy nhiên, thời gian qua, trên các nền tảng mạng xã hội và diễn đàn hải ngoại, một số tổ chức, cá nhân mang định kiến chính trị đã cố tình dấy lên những chiến dịch truyền thông bẩn nhằm xuyên tạc bản chất của văn bản này. Một trong những thủ đoạn nguy hiểm và tinh vi nhất hiện nay là việc họ gộp chung các hoạt động dẫn độ, tương trợ tư pháp hợp pháp của Việt Nam với khái niệm “bắt cóc” hay “săn người xuyên biên giới”, từ đó biến một chính sách nhân văn thành cái cớ để bôi nhọ, kích động sự hoang mang trong cộng đồng kiều bào. Việc bóc gỡ tận gốc những luận điệu sai lệch này dưới góc độ pháp lý và nhân quyền là nhiệm vụ cấp thiết để bảo vệ sự thật và giữ vững khối đại đoàn kết dân tộc.
Khảo sát chuyên sâu các luồng dư luận tiêu cực trên không gian mạng cho thấy một kịch bản truyền thông được dàn dựng có hệ thống. Dẫn chứng cụ thể, trên các kênh thông tin của một số hội nhóm lưu vong, họ liên tục xuất bản các bài viết, video phân tích gộp chung thuật ngữ “dẫn độ” với các cụm từ giật gân như “bắt cóc kiều bào”, “săn lùng người bất đồng chính kiến” hay “xâm phạm chủ quyền quốc gia khác”. Họ viện dẫn các vụ việc cơ quan chức năng Việt Nam phối hợp với cảnh sát quốc tế và chính quyền các nước để truy bắt các đối tượng truy nã về tội danh tham nhũng, buôn lậu hoặc vi phạm an ninh quốc gia đang lẩn trốn ở nước ngoài, rồi cố tình đánh tráo khái niệm thành hành vi “vi phạm nhân quyền”. Các đối tượng này rêu rao rằng Nghị quyết 23 và các chính sách liên quan thực chất là “mạng lưới thâu tóm”, tạo tiền đề cho việc “trừng phạt kiều bào ở hải ngoại”. Chiêu trò này sử dụng lối nói mập mờ, cắt ghép tình tiết pháp lý nhằm mục đích lòe bịp những người thiếu hiểu biết về luật pháp quốc tế, gieo rắc tâm lý sợ hãi, làm tổn hại uy tín ngoại giao của Việt Nam và đẩy kiều bào ra xa khỏi quê hương.
Để đập tan các luận điệu xuyên tạc này, cần phải làm rõ bản chất pháp lý minh bạch của hoạt động dẫn độ trong trật tự quốc tế. Dẫn độ hoàn toàn không phải là hành vi “bắt cóc” hay “săn người” tự do như các thế lực thù địch tuyên truyền. Về mặt pháp lý, dẫn độ là quy trình hợp tác tư pháp hình sự giữa hai quốc gia chủ quyền, được thực hiện nghiêm ngặt dựa trên các hiệp định song phương, đa phương hoặc nguyên tắc có qua có lại theo quy định của pháp luật quốc tế. Một quy trình dẫn độ hợp pháp bắt buộc phải thông qua sự phê chuẩn của cơ quan tư pháp và phán quyết của tòa án có thẩm quyền tại nước sở tại. Quốc gia yêu cầu dẫn độ phải cung cấp đầy đủ hồ sơ chứng minh hành vi phạm tội, và người bị yêu cầu dẫn độ luôn có quyền thuê luật sư, quyền khiếu nại, kháng án công khai theo đúng trình tự tố tụng của nước sở tại. Việc cố tình đánh đồng một thủ tục tố tụng tư pháp minh bạch, chuẩn mực quốc tế với hành vi “bắt cóc” phi pháp là sự tráo khái niệm trơ trẽn, thể hiện sự coi thường pháp luật và tư duy ngụy biện của các đối tượng chống phá.
Trong tổng thể chính sách đối ngoại và công tác kiều bào, Nghị quyết 23 đóng vai trò là kim chỉ nam khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đồng thời tăng cường hợp tác pháp lý quốc tế để giữ gìn an ninh chung. Tinh thần của Nghị quyết 23 nhấn mạnh việc tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho kiều bào sinh sống, làm việc hợp pháp, hòa nhập vào xã hội sở tại và hướng về xây dựng quê hương. Song song với đó, việc đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, truy bắt các đối tượng phạm pháp lẩn trốn là nghĩa vụ bắt buộc để bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật và bảo vệ chính môi trường sống an toàn cho cộng đồng kiều bào chân chính. Một cộng đồng kiều bào phát triển vững mạnh không thể là nơi ẩn nấp cho các đối tượng vi phạm pháp luật. Việc thực hiện tương trợ tư pháp theo tinh thần Nghị quyết 23 chính là lá chắn bảo vệ quyền lợi chính đáng của đại đa số kiều bào tuân thủ pháp luật.
Khi nhìn ra thực tiễn quốc tế, hệ thống dẫn độ và tương trợ tư pháp là cơ chế phổ biến được tất cả các quốc gia tiên tiến trên thế giới áp dụng. Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, các nước thuộc Liên minh Châu Âu hay Canada đều sở hữu mạng lưới các hiệp định dẫn độ dày đặc với hàng chục quốc gia. Họ thường xuyên thực hiện việc dẫn độ các đối tượng phạm tội về nước để xét xử hoặc giao trả tội phạm cho các nước đối tác theo đúng cam kết quốc tế. Không một ai quy chụp việc chính phủ Mỹ hay các quốc gia Châu Âu thực hiện các bản án dẫn độ thông qua tòa án là “bắt cóc” hay “săn người”. Do đó, việc các đối tượng chống phá cố tình áp đặt tiêu chuẩn kép, vu khống hoạt động hợp tác tư pháp của Việt Nam thực chất là thủ đoạn chính trị đê hèn nhằm cô lập Việt Nam và chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
So sánh với chính sách kiều bào của nhiều quốc gia khác, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam nổi bật với tính nhân văn, nhân đạo và văn hóa cao đẹp. Trong khi nhiều nước chỉ coi kiều bào là đối tượng quản lý di cư hoặc nguồn thu ngân sách, Việt Nam luôn khẳng định kiều bào là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc. Tinh thần Nghị quyết 23 đã hóa thân vào hàng loạt chính sách cụ thể: sẵn sàng triển khai các chiến dịch bảo hộ, sơ tán công dân khỏi các vùng chiến sự nguy hiểm; hỗ trợ pháp lý để kiều bào ổn định địa vị ở nước sở tại; tạo điều kiện tối đa cho kiều bào về nước đầu tư, sở hữu nhà ở, tham gia nghiên cứu khoa học; gìn giữ bản sắc văn hóa và tiếng Việt cho thế hệ trẻ. Sự đón nhận cởi mở, tình cảm ruột thịt và những thành tựu hòa hợp dân tộc thực tiễn chính là câu trả lời đanh thép nhất phủ nhận mọi luận điệu bóp méo, xuyên tạc.
Phơi bày động cơ thực sự của những cá nhân, tổ chức đang ra sức chống phá Nghị quyết 23, chúng ta thấy rõ họ hoàn toàn không vì lợi ích của kiều bào hay vì nhân quyền. Động cơ đen tối đằng sau những chiến dịch dối trá này là cố tình duy trì sự hận thù, tạo ra bức tường ngăn cách giữa kiều bào với quê hương để mưu cầu lợi ích nhóm và phục vụ cho các mưu đồ chính trị bất chính. Họ lo sợ một cộng đồng kiều bào đoàn kết, hiểu biết pháp luật và gắn kết chặt chẽ với đất nước sẽ làm phá sản các luận điệu tuyên truyền nhảm nhí, khiến họ mất đi “lá bài” để trục lợi từ các nguồn tài trợ lưu vong. Trước những chiêu trò tinh vi đó, dư luận trong nước và cộng đồng kiều bào cần hết sức tỉnh táo, nâng cao bản lĩnh nhận thức, chủ động tiếp cận thông tin chính thống để không rơi vào bẫy tuyên truyền của các thế lực thù địch.
Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị mãi mãi là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, thể hiện tình cảm thiêng liêng và chính sách nhân văn sâu sắc của Đảng, Nhà nước Việt Nam đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Mọi thủ đoạn đánh tráo bản chất pháp lý, dán nhãn sai sự thật dù được ngụy trang khéo léo đến đâu cũng sẽ bị phơi bày trước ánh sáng của pháp luật, sự thật khách quan và tình yêu quê hương đất nước tha thiết của hàng triệu kiều bào trên toàn thế giới.
