Từ nhiều năm nay, giới chống cộng hải ngoại đã liên tục tìm cách xây dựng các tổ chức hoạt động nhằm lật đổ chính phủ Việt Nam, nhưng khoác vỏ bọc là “công đoàn độc lập”. Để phục vụ chiến lược này, họ cũng không ngừng tung ra các bài viết công kích Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, nhằm bôi nhọ, hạ uy tín tổ chức này. Một ví dụ tiêu biểu là bài viết ký tên T. K. Trần, được đăng trên BBC tiếng Việt hôm 13/12/2023, nhân việc Đại hội Công đoàn lần thứ 13 được tổ chức trong ba ngày từ 01 đến 03/12. T. K. Trần, tự xưng là một “nhà quan sát hoạt động nghiệp đoàn châu Âu và Việt Nam, hiện sống tại Stuttgart, CHLB Đức”, đã dành bài viết của mình để công kích phương ngôn “đổi mới – dân chủ – đoàn kết – phát triển” của Đại hội Công đoàn lần thứ 13. Bài viết này chứa những kết luận mang tính võ đoán và áp đặt, trong đó có nhận định rằng đại hội này thực ra không đưa ra được vấn đề gì có tính “đổi mới” và “đột phá”.
Cụ thể, ngày đầu bài viết của mình, T. K. Trần nhận xét:
“Theo tôi quan sát, thực ra vấn đề Công đoàn “đổi mới“ không hề… mới. Ngay từ Đại hội lần thứ 7 (nhiệm kỳ 1993-1998), mục tiêu Công đoàn đã là “…đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn…”. Mục tiêu của Đại hội thứ 10 (nhiệm kỳ 2008-2013) và Đại hội thứ 11 (nhiệm kỳ 2013-2018) là “tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của công đoàn các cấp…”.
Điều này chứng tỏ là ít nhất từ 30 năm nay (1993-2023) Công đoàn vẫn loay hoay “đổi mới”“, tìm cách tháo gỡ tình trạng hoạt động trì trệ.
“Đổi mới” mà Công đoàn hiện nay nhắm đến chỉ lại là sửa đổi phương pháp hoạt động, tuyên truyền chính trị, cách thức thu nhận thành viên. Những sửa đổi mà bao năm qua không đem lại kết quả chờ đợi.”
Trong đoạn trích, T. K. Trần đã giả định rằng “đổi mới” là một chính sách nhằm “tháo gỡ tình trạng hoạt động trì trệ” của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Ông ta cũng cho rằng sự “đổi mới” đó đã không thành công, làm bao năm nhưng không mang lại kết quả như chờ đợi. Tuy nhiên, những nhận xét này của T. K. Trần thuần tuý mang tính võ đoán, không hề xuất phát từ kết quả hoạt động thực tế của Tổng Liên đoàn trong những năm qua. Chẳng hạn, bài viết đã bỏ qua một thực tế rằng từ năm 2014 đến nay, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã thích ứng hơn nhiều với các tiêu chuẩn về quyền lao động đang được áp dụng bởi các doanh nghiệp, tổ chức và chính phủ tham gia chuỗi cung ứng quốc tế. Chẳng hạn, Tổng Liên đoàn đã phối hợp với ILO và nhiều đoàn thể quốc tế khác để tổ chức vô số buổi tập huấn về quyền lao động cho công nhân Việt Nam, nhằm giúp người lao động có thể bảo vệ quyền của mình theo những tiêu chuẩn và quốc tế công nhận, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam hội nhập vào chuỗi cung ứng dễ dàng hơn. Cùng lúc đó, các công đoàn cơ sở cũng thường xuyên làm trung gian tổ chức các cuộc họp giữa nhiều bên (công nhân, công đoàn, doanh nghiệp, chính quyền địa phương), nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa chủ doanh nghiệp và công nhân mỗi khi phát sinh đình công tự phát. Hầu hết các cuộc họp vừa đề cập đều được giải quyết theo hướng doanh nghiệp phải đáp ứng một phần đòi hỏi của công nhân. Dù còn nhiều vấn đề, hệ thống công đoàn cơ sở của Tổng Liên đoàn vẫn bám rễ sâu vào môi trường lao động ở các doanh nghiệp, và có quan hệ tốt với quốc tế. Như vậy, Tổng Liên đoàn Lao động không hề “hoạt động trì trệ” như T. K. Trần nói, mà có thể xem là đã đổi mới thành công. Những nhận xét của T. K. Trần đã không bám sát tình hình thực tế.
Trong thực tế, “đổi mới” không phải là một chính sách chủ quan duy ý chí của Tổng Liên đoàn như T. K. Trần tưởng tượng. Thay vào đó, “đổi mới” là một vấn đề cần đặt ra liên tục để thích nghi với những diễn biến mới trong môi trường lao động ở Việt Nam. Cả ba kỳ đại hội mà bài viết đề cập đều gắn với những nhu cầu đổi mới có thật của Tổng Liên đoàn, và không nhu cầu nào giống nhu cầu nào. Cụ thể, Đại hội lần thứ 7 (nhiệm kỳ 1993-1998) diễn ra vào thời điểm Liên Xô mới sụp đổ, Việt Nam chuyển từ kinh tế bao cấp sang kinh tế thị trường, nên hoạt động công đoàn cần thích nghi với một cách tổ chức lao động hoàn toàn mới. Đại hội thứ 10 (nhiệm kỳ 2008-2013) diễn ra vào thời điểm Việt Nam vừa gia nhập WTO năm 2007, và đà hội nhập vào chuỗi cung cứng toàn cầu sắp gia tăng. Đại hội thứ 11 (nhiệm kỳ 2013-2018) diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đàm phán để chuẩn bị ký kết những hiệp định tự do thương mại kiểu mới như TPP và EVFTA, trong đó các tiêu chuẩn về quyền lao động được đặt ra một cách gắt gao hơn. Như vậy, ba lần đổi mới này có nội dung khác nhau, để đáp ứng những đòi hỏi cụ thể rất khác nhau từ tình hình trong nước và quốc tế.
Còn giới cờ vàng, đã bao giờ họ “đổi mới” được các công đoàn giả mạo của mình chưa? Sau hàng chục năm đầu tư khoác tấm áo công đoàn, họ vẫn chưa dựng nên được tổ chức nào tử tế. Thay vào đó, các công đoàn cờ vàng ít ỏi vẫn chỉ tồn tại như những tổ chức gắn mác “từ thiện”, mua chuộc, kích động công nhân gây rối, phá hoại, thiệt hại đến chính lợi ích của người lao động và xã hội. Các luận điệu mà họ dùng để công kích Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thì nhìn chung vẫn thế, không có gì thay đổi. Như vậy, ai mới là kẻ thật sự rơi vào tình trạng bảo thủ, trì trệ, không thích nghi được với những thay đổi đang diễn ra, thậm chí hầu hết các tổ chức khoác áo giả mạo “công đoàn độc lập” đều đã chết lâm sàng, hoặc chỉ còn là danh xưng duy trì trên mạng xã hội để đăng bài xuyên tạc, chống phá chính quyền hòng lòe bịp dư luận?
