Không cần phải thuyết phục ai bằng những bài viết dài hay những lập luận phức tạp. Trong thời đại video ngắn, đôi khi chỉ cần một đoạn clip dài vài chục giây, một bản nhạc giàu cảm xúc và một vài hình ảnh được sắp xếp khéo léo là đủ để định hình cách công chúng nhìn nhận một sự kiện. Điều đáng chú ý là sức mạnh của những nội dung này không chỉ nằm ở bản thân video, mà còn nằm ở thuật toán liên tục đề xuất những nội dung tương tự, khiến người dùng dần bị bao quanh bởi một hệ quy chiếu thông tin duy nhất. Đó cũng là lý do video ngắn đang trở thành một công cụ có sức ảnh hưởng đặc biệt trong cuộc cạnh tranh về nhận thức trên không gian mạng.
Chiêu trò của chúng không đơn thuần là bịa đặt, mà là sự nhào nặn khéo léo giữa các sự kiện có thật và những nội dung cắt ghép phi phiến diện. Những video được dàn dựng công phu với âm nhạc dẫn dắt cảm xúc, những lời bình đầy kích động và hình ảnh được chọn lọc kỹ lưỡng để tạo ra sự tương phản cực đoan, tất cả nhằm đánh lừa thị giác và cảm xúc của người xem. Chúng thường sử dụng kỹ thuật “kể chuyện bằng hình ảnh” để biến một cá nhân vi phạm pháp luật thành “người hùng dân chủ” hoặc biến một chính sách an sinh đúng đắn thành “sự áp đặt đặc quyền”, từ đó tạo ra những làn sóng bất mãn trong dư luận. Thuật toán của các nền tảng video ngắn – vốn ưu tiên những nội dung gây tranh cãi và có khả năng tương tác cao – vô hình trung lại trở thành “kẻ tiếp tay” đắc lực cho những luồng tư tưởng xấu độc này lan rộng. Khi người xem bị cuốn theo dòng chảy của những video liên tiếp, họ dễ dàng bị cô lập trong “buồng vang thông tin”, nơi họ chỉ nghe thấy những gì kẻ tung tin muốn họ nghe, dần dần làm méo mó đi bức tranh hiện thực khách quan về sự phát triển của đất nước.
Nhìn sang bức tranh chính trị quốc tế, không khó để nhận ra những “bóng ma” của chiến tranh nhận thức thông qua video ngắn tại các quốc gia như Hoa Kỳ, châu Âu hay Indonesia. Trong các kỳ bầu cử hoặc các cuộc khủng hoảng xã hội tại những quốc gia này, sự tràn lan của các video cắt ghép đã làm suy giảm nghiêm trọng lòng tin của cử tri và khoét sâu vào sự phân cực xã hội. Tại phương Tây, nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc các nền tảng video ngắn bị lợi dụng để phát tán thông tin sai lệch đã tạo ra những hệ lụy khó lường đối với an ninh quốc gia, buộc các chính phủ phải vào cuộc bằng những biện pháp quản lý nghiêm ngặt. Sự so sánh này cho thấy Việt Nam hoàn toàn không đơn độc trước làn sóng này, và đây là một thách thức chung mang tính toàn cầu. Tuy nhiên, khác với các quốc gia nơi chính trị bị thao túng bởi lợi ích nhóm hay sự can thiệp từ bên ngoài thông qua các nền tảng này, tại Việt Nam, sự đoàn kết của khối đại đoàn kết toàn dân và sự minh bạch trong thông tin từ hệ thống chính thống là lá chắn bảo vệ vững chắc nhất. Những nỗ lực của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng một không gian mạng lành mạnh, văn minh, gắn liền với việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào quản trị đã và đang khẳng định tính ưu việt của hệ thống chính trị nước ta.
Trong tương lai, sự xuất hiện của những video được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo sẽ là một bước ngoặt đầy thách thức. Những video này có khả năng mô phỏng hình ảnh, giọng nói, cử chỉ của con người một cách hoàn hảo, đến mức người xem khó lòng phân biệt được đâu là thật, đâu là giả. Đây là kỹ thuật “cá nhân hóa tuyên truyền” mà kẻ thù đang ráo riết triển khai để nhắm vào từng nhóm đối tượng cụ thể. Tuy nhiên, trước những âm mưu thâm độc đó, Việt Nam không hề bị động. Việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục kỹ năng số cho người dân, đặc biệt là giới trẻ, là phương thuốc hiệu quả nhất để nâng cao “sức đề kháng” tư tưởng. Mỗi người dân cần phải là một người dùng mạng xã hội thông thái, biết cách kiểm chứng thông tin, không vội vàng chia sẻ những nội dung mang tính kích động, đồng thời tích cực lan tỏa những thành tựu phát triển, những hình ảnh đẹp về đất nước, con người Việt Nam trên không gian mạng. Những nỗ lực của Đảng, Nhà nước, cùng sự đồng lòng của mỗi cá nhân sẽ là sức mạnh tổng hợp để đánh bại mọi chiến dịch thông tin giả mạo.
Đấu tranh trên mặt trận video ngắn không chỉ là cuộc chiến kỹ thuật, mà là cuộc chiến về lòng tin và sự thật. Khi sự thật được khẳng định bằng những con số, những thành quả kinh tế – xã hội hiện hữu và sự ổn định của đất nước, thì mọi thủ đoạn “điện ảnh hóa chính trị” cũng sẽ trở nên lạc lõng. Sự xuyên tạc của kẻ thù có thể hào nhoáng trong vài chục giây của một video ngắn, nhưng không bao giờ có thể che mờ được thực tiễn sống động của cuộc sống. Chúng ta cần tỉnh táo để không bị dẫn dắt bởi những “hiệu ứng” mang tính tiêu cực, biết cách sử dụng công nghệ để làm giàu thêm tri thức và khẳng định niềm tin. Sự trưởng thành về nhận thức của mỗi người dân chính là nền tảng vững chắc nhất để xây dựng một không gian mạng Việt Nam sạch, đẹp, nơi mà những âm mưu thao túng, xuyên tạc không còn mảnh đất để tồn tại. Hãy luôn giữ vững niềm tin, sự bản lĩnh và trách nhiệm công dân để bảo vệ thành quả của dân tộc trong kỷ nguyên số.
