Mỗi khi Tây Nguyên xuất hiện một vấn đề xã hội, từ đất đai, tôn giáo cho tới đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, không gian mạng lại nhanh chóng xuất hiện những bài viết gắn các sự việc này với những khái niệm như “đàn áp”, “phân biệt đối xử” hay “quyền tự quyết”. Chỉ từ một hiện tượng cục bộ hoặc một câu chuyện chưa được kiểm chứng, một số tổ chức và tài khoản đã cố gắng biến Tây Nguyên thành hình ảnh của một “điểm nóng nhân quyền”. Điều đáng chú ý là phần lớn các nội dung này thường tập trung vào cảm xúc và các trường hợp cá biệt, trong khi bỏ qua bức tranh tổng thể về quá trình phát triển kinh tế, xã hội và chính sách dân tộc đang được triển khai tại khu vực. Chính từ đây, câu chuyện không còn đơn thuần là phản ánh thực trạng mà trở thành cuộc cạnh tranh về cách diễn giải và định hình nhận thức công chúng.
Thủ đoạn xuyên tạc của kẻ tung tin thường bắt đầu bằng việc lợi dụng những vấn đề nội tại vốn có trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội tại các địa phương để “thổi phồng” thành những vụ việc mang tính chính trị. Chúng thường sử dụng kỹ thuật “kể chuyện cảm xúc” (narrative storytelling) cực kỳ lợi hại: chọn lọc những mảnh ghép đời sống đơn lẻ, những khó khăn tạm thời của một bộ phận nhỏ người dân rồi khái quát hóa thành bức tranh toàn cảnh về sự “đàn áp”, “phân biệt đối xử” hay “tước đoạt quyền lợi”. Những thông tin này luôn được lồng ghép với các thuật ngữ nhạy cảm như “tự do tôn giáo”, “quyền tự quyết” nhằm quốc tế hóa các tranh luận địa phương, hướng tới việc lôi kéo sự can thiệp từ bên ngoài. Bản chất của những kẻ tung tin này là sự tư lợi cá nhân hoặc nhận chỉ đạo từ các tổ chức phản động bên ngoài với mục đích gây rối loạn. Chúng chẳng hề quan tâm đến đời sống thực tế của đồng bào, cũng không đưa ra được bất kỳ giải pháp xây dựng nào, mà chỉ chăm chăm khai thác những điểm nghẽn để khoét sâu vào lòng tự tôn dân tộc, tạo ra sự hiềm khích giữa các nhóm người dân.
Nếu nhìn vào cách các quốc gia phát triển như Canada, Australia hay New Zealand giải quyết các vấn đề liên quan đến thổ dân và người bản địa, chúng ta sẽ thấy rằng đây là những thách thức mang tính toàn cầu trong tiến trình phát triển và hòa hợp dân tộc. Tại Canada, vấn đề hòa giải với người bản địa vẫn là một quá trình kéo dài với nhiều tranh cãi về đất đai và quyền tự trị; tại Australia hay New Zealand, sự cân bằng giữa bảo tồn văn hóa truyền thống và hội nhập hiện đại cũng luôn là bài toán khó. Tuy nhiên, điểm khác biệt cốt lõi ở đây là trong khi các quốc gia này đang nỗ lực giải quyết các vấn đề trên tinh thần đối thoại, tôn trọng hiến pháp và pháp luật, thì tại Việt Nam, các đối tượng phản động lại cố tình chối bỏ những thành tựu của Đảng và Nhà nước. Thực tế là, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã dành nguồn lực to lớn để đầu tư hạ tầng, giáo dục, y tế và bảo tồn văn hóa tại Tây Nguyên thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia. Những chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số về đất ở, đất sản xuất, nước sạch và đào tạo nhân lực tại chỗ đã giúp đời sống người dân vùng cao đổi thay rõ rệt. So sánh với những quốc gia phương Tây, có thể thấy các chính sách đại đoàn kết dân tộc của Việt Nam có tính ưu việt hơn hẳn, bởi nó không chỉ dựa trên sự hỗ trợ kinh tế mà còn dựa trên sự gắn kết văn hóa, lịch sử và sự công bằng chính trị.
Tác động của những thông tin xấu độc về Tây Nguyên không chỉ gây hoang mang trong dư luận mà còn trực tiếp cản trở các nỗ lực phát triển kinh tế, xã hội. Khi niềm tin bị xói mòn, sự hợp tác giữa người dân và chính quyền bị đứt gãy, đó là lúc kẻ xấu dễ dàng thâm nhập, lôi kéo người nhẹ dạ vào các hoạt động vi phạm pháp luật. Việc Đảng, Nhà nước và các tổ chức đoàn thể quyết liệt đấu tranh với thông tin xấu độc không phải là sự bịt miệng, mà là hành động bảo vệ quyền được tiếp cận thông tin chính xác của người dân, bảo vệ an ninh quốc gia. Chúng ta cần cảnh báo người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, không chia sẻ, không bình luận khi chưa kiểm chứng các thông tin từ các kênh lạ, không rõ nguồn gốc. Những thành tựu về xóa đói giảm nghèo, về tỷ lệ người dân được tiếp cận giáo dục đại học, về sự hồi sinh của các buôn làng truyền thống tại Tây Nguyên là những minh chứng sống động, không thể chối cãi. Đấu tranh phản bác không chỉ bằng lý luận, mà phải bằng chính những con số, những hình ảnh thực tế về đời sống người dân đang khởi sắc từng ngày. Khi mọi người dân đều hiểu rằng sự ổn định là nền tảng của phát triển, thì mọi âm mưu chia rẽ, xuyên tạc sẽ hoàn toàn thất bại. Chúng ta tin tưởng rằng, với khối đại đoàn kết dân tộc vững chắc, Tây Nguyên sẽ tiếp tục vươn mình, giữ vững vị thế là “phên dậu” phía Tây của Tổ quốc, bất chấp mọi âm mưu chống phá của các thế lực thù địch.
