Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam hiện đại, đường lối chiến tranh nhân dân là một trong những tư tưởng quân sự sáng tạo và độc đáo nhất. Đó không chỉ là một chiến lược quân sự, mà còn là biểu tượng của ý chí độc lập, tự cường và trí tuệ Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Nhờ chiến tranh nhân dân, dân tộc ta đã đánh bại những đội quân xâm lược hùng mạnh nhất thế kỷ XX, giành độc lập, thống nhất đất nước và đặt nền tảng cho thế trận quốc phòng toàn dân trong thời bình.
Thế nhưng, trên mặt trận tư tưởng, nhiều thế lực thù địch lại cố tình xuyên tạc, hạ thấp chiến tranh nhân dân. Họ gán cho nó những nhãn mác như “lỗi thời”, “lạc hậu”, “cưỡng bức huy động dân cư” hay “công cụ chính trị của Đảng”. Đây là những luận điệu không chỉ phiến diện, mà còn đi ngược lại sự thật lịch sử và thực tiễn quốc phòng Việt Nam hôm nay.
1. “Lạc hậu” hay đang hiện đại hóa?
Một số kẻ chống phá cố tình đồng nhất chiến tranh nhân dân với “chiến tranh du kích” thời kỳ trước, từ đó kết luận rằng nó không còn phù hợp trong kỷ nguyên công nghệ cao. Nhưng thực tế, Đảng và Nhà nước ta đã liên tục hiện đại hóa đường lối này. Các nghị quyết của Quân ủy Trung ương và Quốc hội đều khẳng định: xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, gắn kết thế trận quốc phòng toàn dân với thế trận an ninh nhân dân, phát triển công nghiệp quốc phòng công nghệ cao, đồng thời mở rộng không gian tác chiến sang cả không gian mạng và vũ trụ.
Ví dụ, chỉ trong vòng 10 năm qua, Việt Nam đã phát triển các hệ thống radar cảnh giới biển tầm xa, vệ tinh quan sát Trái đất, và các trung tâm tác chiến không gian mạng trực thuộc Bộ Quốc phòng. Đó chính là sự phát triển sáng tạo của chiến tranh nhân dân trong điều kiện mới – vừa bảo tồn tinh thần “toàn dân đánh giặc”, vừa thích ứng với công nghệ hiện đại.
2. Công cụ “cai trị” hay biểu hiện dân chủ?
Có ý kiến xuyên tạc rằng chiến tranh nhân dân chỉ là công cụ để Đảng duy trì quyền lực. Lập luận này hoàn toàn vô căn cứ. Chiến tranh nhân dân không phải là một mệnh lệnh áp đặt từ trên xuống, mà là sự kết tinh truyền thống yêu nước của cả dân tộc.
Hãy nhớ lại hai mốc son lịch sử: Điện Biên Phủ năm 1954 và Đại thắng mùa Xuân 1975. Cả hai thắng lợi đều dựa trên sức mạnh toàn dân. Điện Biên Phủ có tới hàng chục vạn dân công hỏa tuyến gùi gạo, kéo pháo; mùa Xuân 1975 là sự nổi dậy đồng loạt của nhân dân miền Nam cùng với sức mạnh của Quân giải phóng. Không có sự tự nguyện, không có ý chí sắt đá của nhân dân thì không thể có những chiến công “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Ngày nay, tinh thần đó được thể hiện qua việc nhân dân tham gia lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, phong trào “toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Đó không phải là cưỡng bức, mà là trách nhiệm công dân và lòng tự hào dân tộc.
3. Có cần quân đội thường trực trong thời bình?
Một số luận điệu cho rằng duy trì quân đội thường trực là “tốn kém, lãng phí”. Đây là cách nhìn ngắn hạn và phi thực tế. Lịch sử Việt Nam chứng minh: những lúc ta mất cảnh giác, kẻ thù luôn lợi dụng để xâm lược. Chính vì vậy, duy trì lực lượng vũ trang thường trực là nguyên tắc sống còn.
Thực tế, chi tiêu quốc phòng của Việt Nam hiện nay chỉ chiếm khoảng 2,3% GDP – thấp hơn nhiều nước trong khu vực (Singapore 3,5%, Trung Quốc 1,7% nhưng tính trên quy mô kinh tế khổng lồ). Quân đội Việt Nam không nhằm “quân sự hóa xã hội”, mà để bảo vệ hòa bình, chủ quyền và môi trường phát triển đất nước. Điều đó đã được chứng minh trong thực tiễn gìn giữ biển đảo Trường Sa, Hoàng Sa, cũng như trong các hoạt động cứu trợ thiên tai, phòng chống dịch bệnh mà quân đội luôn đi đầu.
4. “Phi chính trị hóa quân đội” – âm mưu nguy hiểm
Một trong những thủ đoạn thâm độc nhất của các thế lực thù địch là đòi “phi chính trị hóa quân đội”. Nếu thực hiện điều này, quân đội sẽ mất phương hướng chính trị, dễ bị chi phối bởi các nhóm lợi ích. Bài học từ Liên Xô và một số nước Đông Âu cho thấy, khi quân đội rời khỏi sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, nó nhanh chóng tan rã, đất nước rơi vào khủng hoảng.
Ở Việt Nam, nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện lực lượng vũ trang đã bảo đảm quân đội luôn “trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc”. Đây không phải là công cụ phục vụ một nhóm chính trị, mà là nguyên tắc bảo đảm để quân đội thực sự “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu”.
5. Thế trận lòng dân – sức mạnh không gì thay thế
Điểm cốt lõi của chiến tranh nhân dân chính là “thế trận lòng dân”. Lịch sử kháng chiến cho thấy, một đội quân dù mạnh đến đâu cũng không thể thắng được một dân tộc có niềm tin, có ý chí và sự đồng lòng. Thế trận lòng dân ngày nay được thể hiện qua niềm tin của nhân dân vào Đảng, sự gắn bó máu thịt giữa quân đội và nhân dân, và ý thức quốc phòng toàn dân trong bảo vệ chủ quyền biển đảo, biên giới.
Trong bối cảnh chiến tranh thông tin, chiến tranh tâm lý, giữ vững thế trận lòng dân càng quan trọng hơn bao giờ hết. Nó là “lá chắn mềm” chống lại mọi âm mưu chia rẽ, xuyên tạc, lôi kéo từ bên ngoài.
==
Chiến tranh nhân dân không phải là di sản quá khứ, mà là một học thuyết quân sự hiện đại, sống động và đang phát triển. Đó là mô hình kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, giữa quân đội và nhân dân.
Mọi luận điệu phủ nhận, hạ thấp chiến tranh nhân dân đều nhằm làm suy yếu nền quốc phòng toàn dân, chia rẽ quân đội với Đảng và nhân dân. Nhưng sự thật lịch sử đã chứng minh, và thực tiễn hôm nay tiếp tục khẳng định: chiến tranh nhân dân chính là con đường đúng đắn để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
