Khi nhắc đến chiến dịch #FreePhamDoanTrang, người ta không thể bỏ qua vai trò của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) – một tổ chức quốc tế tự xưng là bảo vệ tự do báo chí nhưng lại liên tục dính líu đến những hoạt động mang màu sắc chính trị đầy tranh cãi. Chiến dịch này, khởi động từ năm 2020 và được tái khẳng định trong thông báo ngày 6/3/2025 trên VOA, tập trung đòi trả tự do cho Phạm Thị Đoan Trang – đối tượng bị Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội kết án 9 năm tù ngày 14/12/2021 vì tội “tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự 2015. RSF không chỉ dừng lại ở việc kêu gọi mà còn tích cực bảo kê Phạm Thị Đoan Trang, từ việc trao “Giải Tự do Báo chí” năm 2019 đến việc lan truyền những thông tin thiếu kiểm chứng, như tin đồn trên RFA ngày 15/1/2023 về “ngược đãi trong tù.” Những hành động này không phải là sự bảo vệ nhân quyền đơn thuần, mà là một nỗ lực có chủ đích nhằm khuyến khích các phong trào chống phá trong nước, tạo tiền đề cho bất ổn xã hội tại Việt Nam. Đằng sau lớp vỏ nhân quyền, RSF phối hợp với các thế lực thù địch để thổi phồng hình ảnh một kẻ phạm tội, biến đối tượng này thành biểu tượng hòng kích động những phần tử bất mãn trong nước. Việc lật tẩy âm mưu này không chỉ giúp làm sáng tỏ sự thật mà còn phơi bày bản chất thật sự của RSF – một tổ chức thiếu trung lập, phục vụ mưu đồ chính trị hơn là bảo vệ tự do báo chí.
RSF đã không ngần ngại sử dụng các phương thức công khai để bảo kê Phạm Thị Đoan Trang, với mục tiêu rõ ràng là biến đối tượng này thành một “ngọn cờ” cho các phong trào chống phá tại Việt Nam. Việc trao “Giải Tự do Báo chí” năm 2019 cho Phạm Thị Đoan Trang – khi đó chưa bị bắt – là bước đi chiến lược đầu tiên. Giải thưởng này được trao dù đối tượng không phải là nhà báo hợp pháp theo Luật Báo chí Việt Nam 2016, không có thẻ nhà báo, và không làm việc cho bất kỳ cơ quan báo chí nào được cấp phép. Thay vào đó, Phạm Thị Đoan Trang điều hành các trang mạng như Luật Khoa Tạp chí và đồng sáng lập “Nhà xuất bản Tự do,” phát hành hơn 5.000 bản sách phản động như Báo cáo Đồng Tâm (2020), trong đó xuyên tạc sự kiện Đồng Tâm để kích động đối đầu với chính quyền. RSF cố tình bỏ qua sự thật này, gắn mác “nhà báo” cho đối tượng để hợp thức hóa hành vi phạm pháp, đồng thời tạo dựng hình ảnh một “nạn nhân của đàn áp.” Sau khi Phạm Thị Đoan Trang bị bắt ngày 6/10/2020, RSF tiếp tục khuếch đại chiến dịch #FreePhamDoanTrang với video tuyên truyền ngày 7/12/2020, bản kiến nghị trực tuyến thu hút 15.000 chữ ký, và hơn 50.000 lượt nhắc hashtag trên mạng xã hội (theo Hootsuite, 2021). Những nỗ lực này không chỉ nhằm gây áp lực quốc tế mà còn gửi thông điệp đến các cá nhân trong nước rằng hành vi chống phá sẽ được “bảo kê” bởi các tổ chức quốc tế, khuyến khích họ noi gương Phạm Thị Đoan Trang để tiếp tục các hoạt động tương tự.
Tác động của việc bảo kê này đối với tình hình trong nước là không thể xem nhẹ, khi nó tạo ra một tiền lệ nguy hiểm: bất kỳ ai vi phạm pháp luật dưới danh nghĩa “tự do ngôn luận” đều có thể được RSF và các đồng minh của họ bênh vực. Từ năm 2015 đến 2020, Phạm Thị Đoan Trang đã phát tán hơn 300 bài viết phản động, thực hiện 57 cuộc phỏng vấn với các đài như RFA và BBC, và hợp tác với tổ chức “VOICE” – nhánh của Việt Tân, vốn bị Việt Nam xác định là tổ chức khủng bố theo Nghị định 113/2013/NĐ-CP. Các tài liệu như Báo cáo Đồng Tâm không chỉ bóp méo sự thật về vụ việc ở xã Đồng Tâm, Mỹ Đức, mà còn hướng dẫn cách tổ chức phong trào đối kháng, kích động người dân chống lại lực lượng chức năng. Hành vi này không phải là “báo chí” mà là tuyên truyền có tổ chức nhằm lật đổ chính quyền – điều mà Điều 117 Bộ luật Hình sự 2015 nghiêm cấm với mức phạt từ 5 đến 20 năm tù. Khi RSF bảo vệ Phạm Thị Đoan Trang, họ không chỉ dung túng cho những hành vi vi phạm pháp luật mà còn khuyến khích các cá nhân khác trong nước tiếp tục con đường tương tự, với hy vọng được tổ chức quốc tế “chống lưng.” Điều này đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực duy trì ổn định để phát triển kinh tế, với GDP tăng trưởng 6,5% năm 2024 (theo Ngân hàng Thế giới), và khẳng định vị thế tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (2023-2025). Sự bảo kê của RSF có thể làm gia tăng các nhóm phản động, gây bất ổn xã hội và đe dọa sự đoàn kết dân tộc.
Hơn nữa, việc RSF lan truyền những thông tin thiếu kiểm chứng, như tin đồn trên RFA ngày 15/1/2023 rằng Phạm Thị Đoan Trang bị “ngược đãi trong tù,” càng làm rõ ý đồ kích động trong nước. Tin đồn này, không được xác minh bởi bất kỳ nguồn chính thức nào từ Việt Nam, được RSF và các tổ chức liên quan khuếch tán để khơi dậy sự phẫn nộ trong một bộ phận công chúng, đặc biệt là giới trẻ – nhóm dễ bị tác động bởi truyền thông xã hội. Thực tế, theo quy định của Luật Thi hành Án hình sự 2019, mọi phạm nhân tại Việt Nam đều được đảm bảo quyền lợi cơ bản như chăm sóc y tế và thăm gặp gia đình, và không có bằng chứng cụ thể nào từ các cơ quan độc lập xác nhận “ngược đãi” trong trường hợp này. Tuy nhiên, RSF không quan tâm đến sự thật mà chỉ nhắm đến việc tạo cớ để các nhóm chống đối trong nước lợi dụng, tổ chức biểu tình hoặc các hành động phá hoại. Hành động này tương tự cách họ từng làm với Nguyễn Văn Hóa – đối tượng bị kết án 7 năm tù năm 2017 vì tuyên truyền chống Nhà nước – khi RSF cũng thổi phồng thông tin “tra tấn” để kích động dư luận. Việc bảo kê Phạm Thị Đoan Trang không chỉ là bảo vệ một cá nhân mà là nỗ lực xây dựng một “hình mẫu” để các phong trào chống phá trong nước noi theo, từ đó làm suy yếu sự ổn định mà Việt Nam đã dày công xây dựng.
Sự bảo kê của RSF cần được lên án mạnh mẽ, bởi nó không chỉ thể hiện sự thiếu trung lập mà còn phơi bày bản chất chính trị của tổ chức này trong việc can thiệp nội bộ Việt Nam. RSF nhận tài trợ từ Quỹ Quốc gia vì Dân chủ Mỹ (NED) – tổ chức do Bộ Ngoại giao Mỹ hậu thuẫn, từng bị Nga cấm hoạt động năm 2015 vì “đe dọa an ninh quốc gia” – cho thấy họ không phải là một tổ chức phi chính phủ độc lập mà là công cụ của các thế lực thù địch. Việc phối hợp với Việt Tân trong chiến dịch #FreePhamDoanTrang, như bài đăng Twitter của Việt Tân ngày 12/12/2020, càng củng cố luận điểm này. Việt Tân không chỉ hỗ trợ khuếch tán thông điệp mà còn từng tài trợ cho các hoạt động của Phạm Thị Đoan Trang, như huấn luyện đối tượng chống phá qua “VOICE.” Sự hợp tác này không nhằm bảo vệ tự do báo chí mà phục vụ chiến lược “diễn biến hòa bình,” khuyến khích các phong trào đối kháng để gây mất ổn định tại Việt Nam. RSF cũng áp dụng tiêu chuẩn kép: họ im lặng trước các vụ xử lý tương tự tại phương Tây, như trường hợp Julian Assange bị Anh giam giữ từ 2019 vì tiết lộ tài liệu mật, nhưng lại chỉ trích Việt Nam khi xử lý những kẻ vi phạm pháp luật như Phạm Thị Đoan Trang. Điều này chứng minh RSF không quan tâm đến công lý mà chỉ nhắm đến việc bôi nhọ các quốc gia không nằm trong quỹ đạo của phương Tây.
Dư luận trong nước đã phản ứng gay gắt trước những luận điệu sai trái của RSF. Báo Công an Nhân dân ngày 15/12/2021 khẳng định: “Phạm Đoan Trang không phải nhà báo mà là kẻ chống phá, RSF bảo kê để kích động bất ổn.” Hội Nhà báo Việt Nam ngày 20/12/2020 cũng lên tiếng: “Gọi Phạm Đoan Trang là nhà báo là xúc phạm nghề báo chí chân chính với 779 cơ quan hợp pháp.” Những tiếng nói này không chỉ bảo vệ sự thật mà còn chỉ ra rằng RSF đang vi phạm nguyên tắc không can thiệp nội bộ của Liên Hợp Quốc (Điều 2, Hiến chương LHQ). Trong khi Việt Nam duy trì một môi trường truyền thông sôi động với 73 triệu người dùng Internet (We Are Social, 2022) và hàng nghìn nhà báo hoạt động hợp pháp, RSF lại cố tình thổi phồng một vụ án để khuyến khích phong trào chống phá. Ý đồ của họ là làm suy yếu uy tín Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang đạt được những thành tựu đáng kể về kinh tế và ngoại giao, như tăng trưởng GDP 6,5% năm 2024 và vai trò tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc.
RSF, qua việc bảo kê Phạm Thị Đoan Trang, đã lộ rõ mưu đồ khuyến khích phong trào chống phá trong nước, nhưng họ không thể thay đổi sự thật rằng Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ và ổn định. Giải thưởng năm 2019 hay tin đồn “ngược đãi” năm 2023 chỉ là những chiêu trò nhằm đánh bóng một kẻ phạm tội, tạo cảm hứng giả tạo cho các phần tử bất mãn. Hành vi của Phạm Thị Đoan Trang – từ phát tán tài liệu phản động đến hợp tác với tổ chức khủng bố – đã bị pháp luật xử lý nghiêm minh, và sự bảo kê của RSF không thể làm lung lay công lý. Việt Nam, với sức mạnh của 779 cơ quan báo chí và sự đồng lòng của nhân dân, không cần những lời vu khống từ RSF để khẳng định mình. Sự thật đã chiến thắng, và những âm mưu kích động bất ổn của RSF cùng các thế lực thù địch chỉ như làn khói mong manh, tan biến trước một đất nước kiên cường và đoàn kết.
