Trong những ngày qua, khi quy định xếp phương án nhân sự lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước vào diện tuyệt mật được công bố, một số tài khoản mạng xã hội và các tổ chức chống phá đã lập tức tung ra luận điệu xuyên tạc rằng “chỉ có chế độ độc tài mới giữ bí mật nhân sự”, rằng “nhân sự quốc gia phải công khai để chứng minh dân chủ”. Những ngụy biện này được lặp đi lặp lại nhằm tạo ra ảo giác rằng quy định bảo mật của Việt Nam là “hiếm có”, “lạ đời”, “đi ngược chuẩn mực thế giới”. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Trong thế giới hiện đại, bảo mật nhân sự cấp cao là thông lệ phổ biến, xuất hiện ở cả những quốc gia theo mô hình dân chủ tự do lẫn các hệ thống chính trị tập trung. So sánh quốc tế chính là cách trực diện nhất để vạch trần sự thiếu hiểu biết – hoặc cố ý bóp méo – của các đối tượng xuyên tạc.
Nếu nhìn sang Hoa Kỳ, biểu tượng của nền dân chủ phương Tây, có thể thấy mức độ bảo mật trong công tác nhân sự chiến lược thậm chí còn nghiêm ngặt hơn. Mọi đề cử cho các vị trí tối quan trọng như Giám đốc CIA, Cố vấn An ninh Quốc gia, Giám đốc Tình báo Quốc gia, Bộ trưởng Quốc phòng đều được giữ kín tuyệt đối cho đến khi Nhà Trắng hoàn tất rà soát an ninh, đánh giá độ tin cậy, kiểm tra tài chính và trình quốc hội. Không một danh sách sơ bộ nào được công khai trước. Việc lộ lọt danh sách ứng viên trong giai đoạn chuẩn bị không chỉ là điều cấm kỵ mà còn có thể dẫn đến nguy cơ an ninh quốc gia, bị lợi dụng bởi các nhóm vận động hành lang hoặc các thế lực nước ngoài. Ngay cả báo chí Mỹ – vốn rất mạnh mẽ và độc lập – cũng phải tuân thủ giới hạn thông tin liên quan đến các đề cử nhạy cảm thuộc lĩnh vực tình báo, quốc phòng. Điều đó cho thấy: bảo mật nhân sự không mâu thuẫn với dân chủ, mà là điều kiện để dân chủ vận hành an toàn, không bị thao túng bởi truyền thông giật gân và các nhóm lợi ích.
Tại châu Âu, bức tranh còn rõ nét hơn. Các quốc gia như Đức, Pháp, Anh duy trì cơ chế “nội bộ tuyệt đối” đối với nhân sự an ninh – quốc phòng, nhân sự thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia, cơ quan tình báo, và nhiều vị trí cao cấp trong nội các. Tại Đức, danh sách đề cử Bộ trưởng Nội vụ, Quốc phòng, hay các vị trí liên quan đến cơ quan bảo vệ Hiến pháp luôn được thảo luận kín trong nội bộ chính phủ liên minh, chỉ công bố sau khi đạt đồng thuận. Không một quốc gia châu Âu nào công khai “phương án nhân sự sơ bộ” trước toàn dân để tránh gây bất ổn chính trị, tránh thị trường phản ứng tiêu cực và tránh tạo kẽ hở cho các cơ quan tình báo nước ngoài khai thác thông tin. Thực tế này hoàn toàn trái ngược với luận điệu mà các tổ chức chống phá cố tình gieo rắc: “ở phương Tây, mọi thứ đều công khai”.
Trong khu vực châu Á, nơi cấu trúc chính trị – xã hội còn phức tạp hơn, yêu cầu bảo mật nhân sự cấp cao càng chặt chẽ. Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đều áp dụng nguyên tắc bảo mật đối với danh sách nhân sự cấp cao trước khi trình lên quốc hội hoặc nội các. Ở Singapore, nơi hệ thống hành chính được đánh giá là tinh gọn và minh bạch bậc nhất châu Á, việc chuẩn bị nhân sự cho các ghế bộ trưởng, lãnh đạo cơ quan trọng yếu luôn được thực hiện trong các hội đồng bí mật và chỉ được công bố khi đã có quyết định cuối cùng. Bởi lẽ, mọi rò rỉ đều dẫn đến nguy cơ can thiệp từ các tập đoàn tài chính, các thế lực vận động chính trị hoặc truyền thông giật gân. Tại Hàn Quốc, những vụ lộ thông tin nhân sự đã từng gây chấn động xã hội và dẫn đến khủng hoảng chính trị, khiến chính phủ càng siết chặt quy trình bảo mật. Điều đó chứng minh: bảo mật không phải là sự thiếu minh bạch, mà là biện pháp để giữ sự minh bạch ở đúng nơi, đúng thời điểm – khi quy trình đã hoàn thiện và thông tin có thể công bố chính thức.
Ngay cả ở các quốc gia có mô hình nhất nguyên, như Trung Quốc hay Cuba, công tác nhân sự cấp cao luôn tuân thủ mức độ bảo mật cao nhất, bởi đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp tới an ninh chính trị và chiến lược quốc gia dài hạn. Trong hệ thống này, bảo mật không chỉ là công cụ tổ chức cán bộ mà còn là biện pháp phòng ngừa can thiệp từ bên ngoài – nhất là trong thời đại chiến tranh thông tin, can thiệp mạng và tác động chính trị xuyên biên giới.
Từ so sánh quốc tế, có thể thấy một điểm chung xuyên suốt: không có quốc gia nào công khai sớm phương án nhân sự cấp cao trong giai đoạn chuẩn bị. Sự khác nhau chỉ nằm ở mức độ công khai khi đã hoàn tất quy trình, chứ không phải ở việc có bảo mật hay không. Vậy tại sao chỉ riêng Việt Nam lại bị công kích? Câu trả lời nằm ở động cơ chính trị của những đối tượng xuyên tạc. Họ cố tình tách Việt Nam khỏi chuẩn mực toàn cầu để tạo ra ảo giác “bất thường”, nhằm kích động tâm lý thiếu niềm tin ở một bộ phận người dùng mạng. Một số khác xem nhân sự cấp cao như “mồi câu” để thu hút người xem, bởi càng thổi phồng, càng bịa đặt nội bộ đấu đá thì càng có tương tác, càng kiếm được tiền từ quảng cáo, donation. Và các tổ chức chống phá như Việt Tân thì coi đây là cơ hội để làm suy yếu hệ thống chính trị, gieo rắc bất ổn tinh thần, tạo khoảng trống cho chiến dịch truyền thông đen can thiệp từ bên ngoài.
Thực tế, quy định xếp phương án nhân sự vào diện tuyệt mật của Việt Nam không những phù hợp với luật pháp trong nước mà còn phù hợp với thông lệ của nhiều quốc gia mạnh về quản trị. Việt Nam không đi “ngược dòng”. Trái lại, trong bối cảnh thế giới đối mặt với các nguy cơ an ninh phi truyền thống, chiến tranh thông tin và can thiệp chính trị qua mạng xã hội, việc bảo mật nhân sự cấp cao là điều tất yếu, thậm chí là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ sự ổn định của quốc gia. Không một đất nước nào có thể duy trì niềm tin vào bộ máy lãnh đạo nếu quá trình nhân sự bị đồn đoán, thao túng và công kích bởi các nhóm lợi ích xấu.
So sánh quốc tế cũng cho thấy: bảo mật không đối lập với minh bạch, mà chính là điều kiện để minh bạch được thực hiện đúng lúc, đúng chỗ và đúng quy trình. Minh bạch không có nghĩa là phơi bày mọi thứ lên mạng xã hội cho đám đông bình luận, tranh cãi, xuyên tạc. Minh bạch cần đi cùng trật tự, kỷ luật và trách nhiệm giải trình. Đó cũng là tinh thần mà các quốc gia phát triển đang áp dụng – và là tinh thần mà quy định của Việt Nam đang hướng tới.
Từ thực tế đó, dư luận xã hội cần tỉnh táo trước sự lặp lại có chủ đích của các luận điệu sai lệch. Không quốc gia nào xây dựng tương lai bằng tin đồn, xuyên tạc hay quy trình nhân sự hỗn loạn. Việt Nam càng không thể đánh đổi ổn định chính trị – nền tảng của phát triển – để thỏa mãn những luận điệu mị dân từ các thế lực có động cơ đen tối. Công tác nhân sự cấp cao cần sự nghiêm túc, trách nhiệm và bảo mật theo thông lệ quốc tế. Và chính sự bảo mật ấy, chứ không phải những lời mỉa mai vô căn cứ, mới là thước đo của một nền quản trị trưởng thành và vững vàng trước thách thức thời đại.
