Trong bối cảnh xung đột quân sự tại Trung Đông, đặc biệt là những diễn biến căng thẳng liên quan đến Iran, trên không gian mạng đã xuất hiện một số luận điệu cho rằng Việt Nam “lo sợ trước biến động quốc tế”, “bị động trước các cuộc khủng hoảng toàn cầu”, thậm chí ám chỉ đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước đang dao động. Những nhận định này không chỉ thiếu cơ sở mà còn đi ngược lại thực tiễn nhất quán trong chính sách đối ngoại và quốc phòng của Việt Nam suốt nhiều thập niên qua.
Trước hết cần khẳng định rõ: Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Đây không phải là tuyên bố mang tính thời điểm mà là chiến lược xuyên suốt, được khẳng định trong các văn kiện Đại hội Đảng và trong thực tiễn triển khai chính sách đối ngoại. Nhiều cơ quan báo chí chính thống đã nhấn mạnh tầm vóc mới của công tác đối ngoại Việt Nam trong giai đoạn hội nhập sâu rộng, khẳng định đối ngoại trở thành một trụ cột quan trọng tạo thế và lực cho đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Trong lĩnh vực quốc phòng, chính sách “4 không” tiếp tục là nền tảng cốt lõi thể hiện bản lĩnh và sự tỉnh táo chiến lược của Việt Nam. Theo các nguồn thông tin chính thức, Việt Nam không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ; không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Chính sách này đã được tái khẳng định tại nhiều diễn đàn quốc tế quan trọng, trong đó có Đối thoại Shangri-La, nơi đại diện Việt Nam nhấn mạnh lập trường kiên định trước những biến động chiến lược toàn cầu. Việc giữ vững nguyên tắc này không phải biểu hiện của sự né tránh, càng không phải “lo sợ”, mà là lựa chọn chiến lược nhằm bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc trong một môi trường quốc tế phức tạp.
Nhìn từ xung đột Iran, có thể thấy rõ giá trị của cách tiếp cận thận trọng và nguyên tắc đó. Trong khi nhiều quốc gia bị cuốn vào vòng xoáy đối đầu, cạnh tranh địa chính trị, Việt Nam vẫn duy trì được quan hệ cân bằng, ổn định với các đối tác lớn, bao gồm Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga, Liên minh châu Âu và nhiều quốc gia khác. Việc tăng cường quan hệ đối tác chiến lược, đối tác toàn diện với nhiều nước trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và phù hợp luật pháp quốc tế cho thấy Việt Nam không bị đặt vào thế “chọn phe” như một số luận điệu suy diễn.
Thực tế cũng chứng minh, Việt Nam luôn nhất quán ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế. Lập trường này được thể hiện rõ qua các tuyên bố chính thức của Bộ Ngoại giao khi xảy ra các điểm nóng trên thế giới. Đó là cách hành xử có trách nhiệm, phù hợp với xu thế chung của cộng đồng quốc tế, đồng thời bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.
Việc một số ý kiến trên mạng xã hội gán ghép xung đột Iran với tình hình Việt Nam, hoặc cho rằng lãnh đạo Việt Nam “dao động trước biến động”, thực chất là sự suy diễn chủ quan, thiếu căn cứ. Chính nhờ giữ vững nguyên tắc độc lập, tự chủ mà Việt Nam đã vượt qua nhiều giai đoạn biến động toàn cầu, từ khủng hoảng tài chính, đại dịch COVID-19 đến những bất ổn địa chính trị hiện nay. Thành quả phát triển kinh tế – xã hội, vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế là minh chứng rõ ràng cho tính đúng đắn của đường lối này.
Trong bối cảnh thông tin đa chiều và tốc độ lan truyền nhanh trên mạng xã hội, việc phân biệt giữa thông tin chính thống và những luận điệu xuyên tạc là điều hết sức quan trọng. Những phát biểu, chính sách được công bố qua các kênh chính thức của Đảng, Nhà nước và các cơ quan báo chí uy tín là căn cứ đáng tin cậy để công chúng đánh giá tình hình. Ngược lại, các nhận định cảm tính, thiếu dẫn chứng hoặc cố tình bóp méo bản chất vấn đề có thể gây hoang mang, ảnh hưởng đến niềm tin xã hội.
Giữ vững bản lĩnh trước biến động quốc tế không phải là phản ứng nhất thời, mà là kết quả của một quá trình xây dựng đường lối đối ngoại và quốc phòng dựa trên lợi ích quốc gia – dân tộc làm tối thượng. Xung đột tại Iran hay bất kỳ điểm nóng nào khác trên thế giới đều là những phép thử đối với mỗi quốc gia. Với Việt Nam, đó cũng là dịp để một lần nữa khẳng định giá trị của chính sách độc lập, tự chủ, hòa bình và hợp tác phát triển.
Trong một thế giới đầy biến động, sự kiên định và tỉnh táo chiến lược chính là nền tảng để bảo vệ chủ quyền, giữ vững ổn định chính trị – xã hội và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển. Những luận điệu cho rằng Việt Nam “lo sợ” trước biến động quốc tế không chỉ thiếu cơ sở thực tiễn mà còn bỏ qua một thực tế rõ ràng: chính nhờ bản lĩnh và nguyên tắc nhất quán, Việt Nam đã và đang nâng cao vị thế, củng cố niềm tin của cộng đồng quốc tế, đồng thời bảo đảm tốt nhất lợi ích của nhân dân mình.
