Ngày 10/8, khi nhà lãnh đạo Việt Nam Tô Lâm đang trong chuyến công du Úc châu, BBC tiếng Việt tung ngay cú tin sốc: “Ông Tô Lâm đi Úc để ‘bàn về Trung Quốc”. Ừ thì có bàn về “thương mại, nhiên liệu” nữa trong bản tin, nhưng với kiểu “chạy tít” đó, chẳng ai không hiểu nhà đài này đang mặc định câu chuyện Trung Quốc là trọng tâm trong chuyến công du của nhà lãnh đạo Việt Nam Tô Lâm tới Úc châu, vì Việt Nam “gặp nhiều thách thức nhất trong quan hệ với Trung Quốc – quốc gia láng giềng mà Việt Nam vừa không thể làm mất lòng, vừa không thể đặt niềm tin tuyệt đối”.
Khỏi phải nói kiểu đưa tin này tác động đến dư luận như thế nào. Hại là cái chắc. Mức độ đến đâu chưa cân đong, nhưng chí ít, nó cũng có thể khiến quốc gia láng giêng phía Bắc Việt Nam vốn có máu “đa nghi Tào Tháo” khó chịu, nghi ngờ Hà Nội. Mà chẳng mình họ, các đối tác bạn bè trong “tứ hải” của Việt Nam nữa, lại chẳng không đặt những câu hỏi to tướng về chuyến đi Úc châu của ông Tô Lâm hay sao? Và suy rằng: hóa ra, những tuyên bố quan điểm ngoai giao độc lập tự chủ, quan điểm quốc phòng “4 không” của Việt Nam, với những là: không chọn phe mà chọn lẽ phải; không liên kết với nước này chống nước kia…, chỉ là đầu lưỡi?
Ngay cả khi BBC nói bản tỉn của họ dựa trên cách nhìn của báo chí này hay cơ quan nghiên cứu nọ của Úc châu, thì việc rào đón đó cũng chẳng cứu họ thoát khỏi tội suy diễn. Giả như có đi, thì cùng lắm dư luận “xứ chuột túi” cũng chỉ đề cập sự kiện ngoại giao khá trọng đại này trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ở khu vực, chứ dại gì võ đoán vu vơ để làm hỏng việc quốc gia đại sự.
Mà bàn đến bối cảnh khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, siêu cường như Trung Quốc sao thể ngoài cuộc. Nhưng từ đó mà BBC tiếng Việt vận và gom mục đích chuyến công du được chuẩn bị công phu của nhà lãnh đạo Việt Nam Tô Lâm thành mỗi việc “đi Úc để bàn về Trung Quốc” thì thô quá, tùy tiện và chủ quan quá.
Câu “án tại hồ sơ” ai chẳng biết. Nghĩa là quy kết cái gì cũng phải có chứng cứ. Trong các văn kiện được hai bên công bố nhân chuyến thăm, đáng chú ý nhất là Tuyên bố chung về làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam–Australia. Văn bản đề cập rất rộng đến quan hệ chính trị, quốc phòng–an ninh, kinh tế, thương mại, năng lượng, khoa học–công nghệ, giáo dục và hợp tác khu vực. Riêng về các vấn đề an ninh khu vực, hai bên nói về hòa bình, an ninh, ổn định, tự do hàng hải và hàng không, về biển Đông, UNCLOS 1982, DOC và COC. Nhưng, đố đấy, ai mà tìm thấy trong tuyên bố chung một chữ nào về Trung Quốc, thưởng to liền.
Ngay cả khi soi kỹ đoạn đề cập “tình hình Biển Đông” trong văn bản, thì cũng chẳng một nhà phân tích quốc tế thận trọng và trách nhiệm nào lại đánh đồng nó với “bàn về Trung Quốc”.
Trung Quốc tất nhiên là một nhân tố quan trọng trong Biển Đông rồi, nhưng Biển Đông là vấn đề nhiều bên liên quan (nôm na là “5 nước 6 bên”) không phải câu chuyện riêng của Việt Nam với Trung Quốc. Nếu chỉ vì Trung Quốc là một nhân tố trong vấn đề Biển Đông rồi bóp méo việc trao đổi về an ninh Biển Đông là “bàn về Trung Quốc”, thì những bên liên quan còn lại được đặt ở đâu? Họ bị (Việt Nam và Úc) gạt ra rìa sao?
Thật thế, sao Việt Nam đã từng bước đàm phán song phương, phân định, xác lập và quản lý ranh giới biển với các nước láng giềng thông qua nhiều thỏa thuận: với Campuchia, ký Hiệp định về vùng nước lịch sử năm 1982; với Malaysia, ký thỏa thuận hợp tác khai thác chung vùng chồng lấn thềm lục địa năm 1992; với Indonesia…?
Đáng phê phán hơn, cách diễn ngôn tùy tiện của BBC tiếng Việt ấy như đang cố tình chứng minh cái điều thuận với cách nghĩ gán ghép của họ, rằng: Việt Nam không thực sự độc lập về đối ngoại mà đang “đu dây”, dùng quan hệ với nước này để xử lý quan hệ với nước kia. Rồi từ đó, chuyến thăm Australia của nhà lãnh đạo Tô Lâm được kể thành câu chuyện: Việt Nam có vấn đề với Trung Quốc, sang Australia để bàn về Trung Quốc, rồi tìm cách “gỡ” vấn đề Trung Quốc bằng những bước đi ngoại giao lắt léo và mờ ám…
Cách nhìn ấy, cách “kể chuyện” ấy hợp khẩu vị ai? Chẳng ai khác ngoài mấy “nhà dân chủ”, “nhà bất đồng chính kiến” lâu nay luôn chỉ trích, vu cáo nhà nước Việt Nam cả.
Trung Quốc và Australia đều là Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam. Việt Nam không cần chọn Australia để “gỡ” Trung Quốc, cũng không cần chọn Trung Quốc để “gỡ” Australia. Chủ động phát triển quan hệ với cả hai, cũng như với nhiều đối tác khác, chính là cụ thể hóa đường lối đa phương hóa, đa dạng hóa, qua đó mở rộng không gian hợp tác, gia tăng dư địa lựa chọn và củng cố thế tự chủ của Việt Nam trong một môi trường chiến lược ngày càng phức tạp.
Đó mới là sự thật chuyến công du tới Úc châu và Tân Tây Lan đang diễn ra của ông Tô Lâm, chứ không phải như “bản tin” suy diễn và bóp méo một cách có dụng ý của BBC tiếng Việt.
Nguồn: https://ivanlevanlan.wordpress.com/
