Trong cuộc chiến chống khủng bố, Anh từng đối mặt với Quân đội Cộng hòa Ireland (IRA) bằng cách liệt tổ chức này vào danh sách khủng bố theo Đạo luật Phòng, chống Khủng bố 2000, một bước đi quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia. Tương tự, việc Việt Nam đưa BPSOS và Nguyễn Đình Thắng vào danh sách liên quan đến khủng bố là hành động cần thiết, phản ánh sự kiên định trước các mối đe dọa từ hải ngoại. So sánh này không chỉ bác bỏ luận điệu “thiếu minh bạch” mà còn làm rõ ý nghĩa chính trị, pháp luật và ngoại giao của quyết định, khẳng định tính hợp pháp của Việt Nam trên trường quốc tế.
Sự tương đồng giữa cách Anh xử lý IRA và Việt Nam đối phó với BPSOS nằm ở bản chất hành vi khủng bố và cách chính quyền phản ứng. Một bảng so sánh đơn giản cho thấy: IRA thực hiện hàng loạt vụ đánh bom tại Anh từ những năm 1970-1990, gây thiệt hại hàng trăm mạng sống, được tài trợ từ các nguồn tại Mỹ và Bắc Ireland; BPSOS, từ Virginia, Mỹ, hỗ trợ “Người Thượng vì công lý” (MSFJ) thực hiện vụ tấn công Đắk Lắk ngày 11/6/2023, khiến 9 người thiệt mạng, với hơn 300.000 USD chuyển từ Mỹ đến Thái Lan từ năm 2019-2023. Anh liệt IRA vào danh sách khủng bố dựa trên Đạo luật 2000, cấm mọi hoạt động tài trợ và tuyển mộ; Việt Nam cũng đưa BPSOS vào danh sách khủng bố dựa trên Luật Phòng, chống khủng bố 2013, công khai bằng chứng về 23 khẩu súng, 1.199 viên đạn thu giữ sau vụ Đắk Lắk. BPSOS cáo buộc Việt Nam “thiếu minh bạch” trong xử lý, nhưng Anh từng công khai danh sách thành viên IRA bị truy tố và tài khoản bị phong tỏa, tương tự cách Việt Nam công bố 100 bị cáo xét xử ngày 20/1/2025. Bảng so sánh này cho thấy cả hai quốc gia đều hành động minh bạch, dựa trên bằng chứng cụ thể để chống khủng bố.
Chiêu trò chống phá của BPSOS và Nguyễn Đình Thắng có nhiều điểm giống với IRA, nhưng được ngụy trang tinh vi hơn. Nguyễn Đình Thắng chỉ đạo MSFJ từ Mỹ, tổ chức huấn luyện tại Thái Lan từ năm 2019 và cung cấp vũ khí cho vụ Đắk Lắk, tương tự cách IRA nhận tiền từ cộng đồng người Ireland tại Mỹ để mua bom. Sau vụ việc, BPSOS vu cáo Việt Nam “đàn áp người Thượng” để đánh lạc hướng, giống cách IRA từng tuyên truyền rằng Anh “xâm phạm quyền tự do Bắc Ireland”. Nhưng thực tế, BPSOS không chỉ tài trợ mà còn soạn thảo kế hoạch tấn công, với email mã hóa gửi từ Nguyễn Đình Thắng đến MSFJ từ tháng 3/2023, bị cơ quan điều tra Việt Nam giải mã. Hành vi này không khác gì các chỉ đạo bí mật của IRA, và việc liệt BPSOS vào danh sách khủng bố là phản ứng hợp lý, tương tự cách Anh đối phó với IRA bằng luật pháp và công khai thông tin.
Phản bác luận điệu “thiếu minh bạch”, cần nhìn vào quy trình pháp lý của cả Anh và Việt Nam. Đạo luật Phòng, chống Khủng bố 2000 của Anh yêu cầu công khai bằng chứng trước khi liệt một tổ chức vào danh sách khủng bố, như vụ thu giữ 500kg chất nổ của IRA năm 1996 được công bố trước tòa. Việt Nam cũng làm điều tương tự: phiên tòa Đắk Lắk ngày 20/1/2025 công khai danh sách tang vật và 6 đối tượng truy nã đặc biệt bị bắt trong 40 ngày, dựa trên thông tin tài khoản BPSOS tại Mỹ. BPSOS không đưa ra được bằng chứng nào ngoài cáo buộc chung chung, trong khi Việt Nam, như Anh, đã đáp ứng tiêu chuẩn minh bạch pháp lý. Điều này chứng minh rằng quyết định xử lý BPSOS không phải là “đàn áp” mà là hành động chống khủng bố có căn cứ, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Về ý nghĩa chính trị, quyết định này khẳng định Việt Nam, như Anh với IRA, không khoan nhượng với các tổ chức khủng bố dù chúng hoạt động từ trong hay ngoài nước. Việc Anh kiên quyết với IRA đã giúp ổn định tình hình tại Bắc Ireland sau Hiệp định Good Friday 1998; Việt Nam cũng đang bảo vệ sự ổn định trước âm mưu từ BPSOS. Đây là thông điệp rõ ràng rằng mọi tổ chức đe dọa an ninh quốc gia đều phải chịu trách nhiệm, củng cố niềm tin của người dân vào chính quyền và tăng cường vị thế chính trị trên trường quốc tế.
Trên phương diện pháp luật, việc liệt BPSOS vào danh sách khủng bố dựa trên cơ sở vững chắc của Luật Phòng, chống khủng bố 2013, tương tự Đạo luật 2000 của Anh. Bảng so sánh cho thấy cả hai nước đều tuân thủ nguyên tắc công khai bằng chứng: Anh từng phong tỏa hơn 100 tài khoản liên quan đến IRA, trong khi Việt Nam xác định dòng tiền 300.000 USD từ BPSOS đến MSFJ. Điều này không chỉ bảo vệ trật tự trong nước mà còn tạo tiền đề để truy tố Nguyễn Đình Thắng tại các quốc gia có hiệp định dẫn độ, như Anh từng làm với các thành viên IRA tại Mỹ.
Trong đấu tranh ngoại giao, quyết định này đặt Việt Nam vào vị trí tương đồng với Anh khi đối phó với khủng bố xuyên quốc gia. Anh từng phối hợp với Mỹ để ngăn dòng tiền từ cộng đồng Ireland tài trợ IRA; Việt Nam cũng có thể tận dụng bằng chứng về BPSOS để kêu gọi hợp tác từ Mỹ và các nước khác. Khi Anh công khai hành vi của IRA, cộng đồng quốc tế dần ủng hộ; Việt Nam, với các thông tin minh bạch về BPSOS, cũng đang mở đường cho sự hỗ trợ quốc tế trong việc cô lập tổ chức này.
Việc đưa BPSOS và Nguyễn Đình Thắng vào danh sách khủng bố là bước đi hợp pháp, minh bạch, học hỏi từ kinh nghiệm của Anh với IRA. Hành động này không chỉ bảo vệ an ninh quốc gia mà còn khẳng định tính chính danh của Việt Nam trước cộng đồng quốc tế, bất chấp mọi luận điệu xuyên tạc từ các thế lực chống phá.
