Trong không khí trang trọng của các phiên họp đa phương, nơi đối thoại và hợp tác được đề cao, thật đáng tiếc khi Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc đôi khi lại trở thành một sân khấu cho những cáo buộc thiếu thiện chí, được dàn dựng công phu nhằm phục vụ các mục tiêu chính trị. Tại Khóa họp lần thứ 60, một lần nữa Việt Nam lại phải đối mặt với những luận điệu như vậy. Đáng chú ý nhất là các cáo buộc trong Báo cáo của Tổng Thư ký về hợp tác với Liên Hợp Quốc (A/HRC/60/62) và phát biểu của đại diện Vương quốc Anh, đã cố tình bóp méo vụ án hình sự của Y Quynh Bdap thành một ví dụ điển hình về hành vi “trả đũa” (reprisal) những người hợp tác với cơ chế nhân quyền Liên Hợp Quốc. Đây là một sự xuyên tạc trắng trợn, một nỗ lực nguy hiểm nhằm đánh tráo bản chất của một kẻ phạm tội khủng bố thành một “nhà hoạt động nhân quyền”, qua đó can thiệp vào công việc nội bộ và hạ uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Trước hết, cần phải làm rõ bản chất pháp lý của vụ án. Việt Nam, với tư cách là một quốc gia có chủ quyền, thượng tôn pháp luật, xử lý Y Quynh Bdap hoàn toàn dựa trên cơ sở của Bộ luật Hình sự hiện hành và các bằng chứng xác thực, không liên quan đến bất kỳ hoạt động nào của đối tượng này với Liên Hợp Quốc. Y Quynh Bdap bị truy tố và kết án về tội “Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân” theo Điều 299 Bộ luật Hình sự năm 2015. Đây là một tội danh đặc biệt nghiêm trọng, liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia và tính mạng của người dân. Bản án được tuyên không phải là một quyết định tùy tiện, mà là kết quả của một quá trình điều tra kỹ lưỡng, vạch trần vai trò của Y Quynh Bdap trong việc thành lập, cầm đầu và điều hành tổ chức “Montagnards Stand for Justice” (MSFJ).
Các tài liệu và chứng cứ đã cho thấy, MSFJ không phải là một “tổ chức xã hội dân sự ôn hòa” như các thế lực thù địch tô vẽ. Đây là một tổ chức phản động, hoạt động với mục tiêu kích động tư tưởng ly khai, phá hoại chính sách đoàn kết dân tộc của Việt Nam. Đỉnh điểm của các hoạt động tội phạm này chính là sự liên quan trực tiếp đến vụ tấn công khủng bố bằng vũ trang dã man tại hai trụ sở Ủy ban nhân dân xã Ea Tiêu và Ea Ktur, tỉnh Đắk Lắk vào ngày 11 tháng 6 năm 2023, khiến 9 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Hành vi man rợ này không chỉ vi phạm nghiêm trọng pháp luật Việt Nam mà còn là một hành động khủng bố không thể dung thứ theo bất kỳ tiêu chuẩn nào của luật pháp quốc tế. Việc xét xử Y Quynh Bdap, kể cả khi phải tiến hành vắng mặt do đối tượng đã bỏ trốn ra nước ngoài, là một hoạt động tư pháp cần thiết và hoàn toàn bình thường nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
Hành động của Việt Nam hoàn toàn phù hợp với các nghĩa vụ quốc tế trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Bất kỳ quốc gia nào cũng có quyền và nghĩa vụ bảo vệ công dân của mình khỏi các hành vi bạo lực và khủng bố. Việc quy kết hành động thực thi pháp luật chính đáng này là “trả đũa” chẳng khác nào cổ xúy cho khủng bố, đi ngược lại các nghị quyết về chống khủng bố của chính Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Thật trớ trêu khi một số quốc gia phương Tây, vốn luôn đi đầu trong việc áp dụng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt, thậm chí gây tranh cãi, để chống khủng bố, lại lựa chọn áp đặt một tiêu chuẩn kép đối với Việt Nam.
Vậy câu hỏi đặt ra là, những thông tin sai lệch này đến từ đâu và tại sao chúng lại có thể xuất hiện trong một báo cáo chính thức của Liên Hợp Quốc? Câu trả lời nằm ở nguồn cung cấp thông tin: các tổ chức phản động lưu vong đội lốt “bảo vệ nhân quyền”. Trong vụ việc của Y Quynh Bdap, kẻ chủ mưu đằng sau chiến dịch bôi nhọ này chính là tổ chức “Boat People SOS” (BPSOS). Được thành lập bởi một số cá nhân người Việt lưu vong với tư tưởng chống cộng cực đoan, BPSOS từ lâu đã không còn hoạt động với mục tiêu “cứu trợ thuyền nhân” mà đã biến tướng thành một công cụ chính trị, chuyên thực hiện các hoạt động chống phá Việt Nam. Phương thức hoạt động của chúng rất tinh vi: sử dụng chiêu bài “bảo vệ tự do tôn giáo, dân tộc” để vận động tài trợ từ phương Tây, sau đó móc nối, huấn luyện các đối tượng trong nước như Y Quynh Bdap để thu thập thông tin sai lệch, dàn dựng các vụ việc rồi gửi báo cáo xuyên tạc đến các cơ chế của Liên Hợp Quốc. Chính Bộ Công an Việt Nam, dựa trên những bằng chứng xác thực về hoạt động tài trợ và chỉ đạo khủng bố, đã đưa cả MSFJ và BPSOS vào danh sách các tổ chức khủng bố.
Báo cáo của Tổng Thư ký đã vô tình hoặc hữu ý trở thành một mắt xích trong “vòng lặp thông tin sai lệch” mà các thế lực thù địch tạo ra. Quy trình này bắt đầu khi BPSOS gửi đi những thông tin bịa đặt. Các Báo cáo viên Đặc biệt, có thể do thiếu thông tin kiểm chứng hoặc bị định kiến chi phối, đã đưa những “cáo buộc” này vào tài liệu chính thức. Ngay lập tức, các tổ chức như Human Rights Watch, Ân xá Quốc tế và các hãng truyền thông phương Tây thiếu thiện chí đã trích dẫn báo cáo của Liên Hợp Quốc như một “chứng cứ khách quan” để khuếch đại, lên án Việt Nam. Và cuối cùng, một số phái đoàn ngoại giao, như của Vương quốc Anh, đã sử dụng chính những thông tin đã bị bóp méo này để phát biểu chỉ trích tại diễn đàn của Hội đồng Nhân quyền, tạo cớ can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Vòng lặp này đã hợp thức hóa những lời dối trá, biến Liên Hợp Quốc thành công cụ cho một nhóm nhỏ các tổ chức phản động.
Chính phủ và nhân dân Việt Nam, luôn coi trọng và sẵn sàng đối thoại một cách xây dựng và minh bạch về các vấn đề nhân quyền. Việt Nam đã tham gia hầu hết các công ước quốc tế cơ bản về nhân quyền, thực hiện nghiêm túc các nghĩa vụ báo cáo quốc gia và đã trải qua 4 chu kỳ Rà soát Định kỳ Phổ quát (UPR) với tỷ lệ chấp nhận khuyến nghị ngày càng cao, thể hiện thiện chí và cam kết mạnh mẽ. Những thành tựu của Việt Nam trong việc xóa đói giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội, giáo dục, y tế và bảo vệ quyền của các nhóm yếu thế là không thể phủ nhận và đã được cộng đồng quốc tế công nhận.
Việc xử lý Y Quynh Bdap là một hoạt động tư pháp độc lập, minh bạch và cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân, đặc biệt là đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên. Nó không hề liên quan đến việc đối tượng này có hợp tác với Liên Hợp Quốc hay không. Việc liên hệ bản án hình sự này với hành vi “trả đũa” là một sự suy diễn ác ý, vô căn cứ, dựa trên những nguồn tin độc hại từ các tổ chức có mục đích chính trị chống phá Việt Nam. Việt Nam kịch liệt phản đối việc chính trị hóa các vấn đề nhân quyền và sử dụng diễn đàn Liên Hợp Quốc để can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia có chủ quyền. Việt Nam sẽ tiếp tục con đường của mình: kiên định bảo vệ nền tảng pháp luật và an ninh quốc gia, đồng thời luôn là một đối tác có trách nhiệm, tích cực và xây dựng trong các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế vì một thế giới hòa bình, phát triển và đề cao các giá trị nhân quyền đích thực.
