Mới đây, Bộ Công an chủ trì, tổ chức Hội nghị đánh giá tình hình Ban Chỉ đạo Nhân quyền (BCĐNQ) tại 38 tỉnh thành khu vực miền Trung và miền Nam, trong đó bàn về “thực tiễn kết quả bảo đảm quyền con người, thực hiện chính sách an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, chính sách đối với nhóm người yếu thế, nhất là trong đại dịch COVID-19; giải quyết vấn đề tôn giáo, dân tộc; chỉ ra những hạn chế, khó khăn, thách thức, bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp thời gian tới…”. Tại Hội nghị này, lãnh đạo Bộ Công an có đưa ra nhiệm vụ “rà soát, đánh giá những vấn đề còn tồn tại, bất cập để bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về bảo đảm, thúc đẩy quyền con người; công tác bảo vệ nhân quyền … trao nhiệm vụ cho Công an xã trong công tác nhân quyền”. Khách quan mà nói, đây được xem là nỗ lực của ngành công an trong đánh giá kết quả bảo đảm quyền con người, tuy nhiên, dưới góc nhìn của các thế lực chống phá Việt Nam, họ lại bóp méo, công kích chủ trương trao nhiệm vụ công tác nhân quyền cho công an cấp xã phường.
Chẳng hạn, RFA tiếng Việt đăng bài “Công an xã được trao nhiệm vụ về nhân quyền”, trong đó phỏng vấn những kẻ chống phá Nhà nước Việt Nam, từng bị kết án tù như Nguyễn Văn Đài, Nguyễn Ngọc Già hoặc kẻ bị Quân đội tước quân tịch như Vũ Minh Trí để xuyên tạc nhiệm vụ này là “Công an xã được trao nhiệm vụ về nhân quyền: dẹp “chống phá từ trứng nước”, “trao quyền cho cấp xã với mục đích tiếp tục duy trì sự cai trị, chà đạp lên quyền con người thôi”. Chẳng hạn Nguyễn Văn Đài viện lý do một số cán bộ công an cấp xã bị xử lý do “lạm quyền” để thổi phồng nên rằng đó là tình trạng chung của công an cấp xã. Nguyễn Ngọc Già và Vũ Minh Trí lại viện dẫn biện pháp phòng chống dịch Covid-19 ở TP HCM “ngăn cản quyền con người” để xuyên tạc góc nhìn, quan điểm về nhân quyền của Việt Nam khác với thế giới, bóp méo việc ban hành luật thực thi các vấn đề quyền tự do biểu tình, tự do báo chí, tự do lập Hội là “kiểm soát và ngăn chặn nhân quyền” hoặc tự huyễn rằng “bộ công an tổ chức hội nghị này để trao công an xã nhiệm vụ về nhân quyền thì chứng tỏ họ đã nhận thấy rằng hoạt động đấu tranh đòi nhân quyền đã lan đến tận các xã”…
Về bài viết này, cây viết Thành Nam đưa ra một vài phản bác như:
Thứ nhất, không thể xuyên tạc việc ban hành luật của Việt Nam vì “Nhà cầm quyền đang nghĩ theo chiều hướng ngược lại. Ví dụ như quyền tự do lập hội thì chính quyền không phải ra luật để cụ thể hóa tự do lập hội mà làm sao để ngăn cản lập hội. Hoặc bàn về quyền biểu tình, chính quyền đang rất khó khăn để ra luật, mà nội dung thực chất là để ngăn biểu tình nhưng lại có tên là Luật Biểu tình. Vấn đề nhân quyền cũng tương tự”. Bất cứ ở quốc gia nào, luật cũng gắn “Quyền” với “Nghĩa vụ”. Chẳng hạn Điều 10 Luật báo chí Việt Nam, 2016 quy định:
Công dân có các quyền: “1. Sáng tạo tác phẩm báo chí; 2. Cung cấp thông tin cho báo chí. 3. Phản hồi thông tin trên báo chí; 4. Tiếp cận thông tin báo chí;5. Liên kết với cơ quan báo chí thực hiện sản phẩm báo chí; 2. Tham gia ý kiến xây dựng và thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; 3. Góp ý kiến, phê bình, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trên báo chí đối với các tổ chức của Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác.”
Điều 13. Trách nhiệm của Nhà nước đối với quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân: “1. Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí; 2. Báo chí, nhà báo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật “Không ai được lạm dụng quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và công dân”.
Thứ hai, bàn về đảm bảo nhân quyền trong đại dịch Covid-19 thì chính thế giới ghi nhận chứ không phải tại Hội nghị này hay chính quyền Việt Nam tự nhận. Việc viện dẫn “ở TPHCM, nhân dân bị cướp tất cả các quyền cơ bản như quyền tự do đi lại, tự do cư trú, thậm chí cả quyền sống cũng không được… Người ta muốn sống yên ổn thì lại bắt người ta đi tập trung cách ly mà không có thuốc chữa, khiến cho hàng vạn người bị chết” để phủ nhận nỗ lực của Chính phủ trong bảo đảm an sinh xã hội, bảo đảm nhân quyền khi diễn ra dịch Covid-19 thì họ nên xem lại hiệu quả và cách thức công tác chống dịch của Việt Nam có khác so với Mỹ, Úc, Châu Âu và nhiều nước đã hạn chế quyền tự do đi lại của công dân sau để bùng phát dịch và thiệt hại quá nhiều ra sao không, Việc Việt Nam làm sớm, chủ động, kịp thời cùng với hỗ trợ người dân khi bị phong tỏa đã giúp chống dịch thành công, dân chúng ủng hộ, giảm thiểu thiệt hại.
Thứ ba, nhân quyền hay QCN cho dù ở Việt Nam hay ở bất cứ quốc gia nào cũng bao gồm “quyền” và “nghĩa vụ-trách nhiệm” của người hưởng thụ quyền. Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp 2013 quy định: Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng. Với quy định này, các biện pháp phòng chống dịch hiện nay có thể nói đã được “kích hoạt” để phòng chống dịch covid 19 là đúng pháp luật. Từ thực tiễn cũng như khoa học pháp lý cho thấy, Việt Nam đang thực hiện một số hạn chế quyền con người phù hợp với các quy định trong Tuyên ngôn thế giới về quyền con người, 1948 và các Công ước quốc tế khác, trong đó có Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị và Công ước quốc tế về các quyền kinh tế xã hội và Văn hóa, 1966.
Tại Điều 29-Tuyên ngôn thế giới về Quyền con người 1948, đã quy định về nguyên tắc hạn chế quyền như sau: “Trong việc thực thi các quyền và tự do, mọi người chỉ phải chịu những hạn chế do luật định, nhằm mục tiêu bảo đảm sự thừa nhận và tôn trọng quyền, và quyền tự do của những người khác, cũng như nhằm thỏa mãn những đòi hỏi chính đáng về đạo đức, trật tự công cộng, và nền an sinh chung trong một xã hội dân chủ”. Việc cơ quan Công an ở thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu…thậm chí có thể cưỡng chế người nhiễm bệnh đi tập trung cách ly là hoàn toàn phù hợp với pháp luật và lợi ích chung của xã hội.
Thứ tư, việc Nguyễn Ngọc Già xuyên tạc rằng: “Nhân quyền là một vấn đề có quá nhiều khác biệt của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam với phần còn lại của thế giới, … sắp tới Việt Nam sẽ bị kiểm soát một cách dữ dội hơn”. Thực tế đúng như vậy, nhân quyền ở bất cứ quốc gia nào cũng có tính phổ biến và có tính đặc thù ( bởi văn hóa, các điều kiện kinh tế xã hội…). Chẳng hạn nếu như phụ nữ ở các nước theo đạo Hồi thì buộc phải đội khăn che mặt thì ở các nước phương Tây phụ nữ lại được quyền dùng son phấn và “khoe” vẻ đẹp tự nhiên của mình. Về chính trị, nếu như ở nhiều nước phương Tây và cả Hoa Kỳ, Tổng thống có thể bị chửi bới thì ở Việt Nam điều này là vi phạm pháp luật. Luật quy định: “Không được phép xúc phạm danh dự nhân phẩm người khác”.
Cuối cùng, việc giao nhiệm vụ bảo vệ, bảo đảm nhân quyền được giao cho Công an- với tư cách là lực lượng thực thi pháp luận là tất nhiên, là bình thường giống như nhiều quốc gia trên thế giới. Cả hệ thống chính trị, đến tận cấp xã đều quán triệt và bảo đảm nhân quyền là trách nhiệm không chỉ riêng công an cấp xã, phường. Phải chăng RFA hết lý do, hết cớ để xuyên tạc, chống phá nên mới trưng dụng, cầu viện đến những kẻ mang nặng tư duy hận thù, cực đoan, thiển cận lên để phán hươu phán cuội.
