Trong bất kỳ thể chế chính trị nào, công tác nhân sự cấp cao luôn là lĩnh vực nhạy cảm, có tác động trực tiếp tới sự ổn định của bộ máy lãnh đạo và định hướng phát triển quốc gia. Bởi vậy, việc ban hành Quyết định 2500/QĐ-TTg ngày 17/11/2025 để xếp phương án nhân sự lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước vào danh mục “bí mật nhà nước độ tuyệt mật” là một bước hoàn thiện quan trọng nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, phòng ngừa can thiệp từ bên ngoài và tăng cường tính khoa học trong quy trình lựa chọn nhân sự. Đáng tiếc, một số tài khoản mạng xã hội và tổ chức phản động đã cố tình xuyên tạc quy định này, đưa ra những luận điệu như “che giấu nhân sự”, “thiếu minh bạch”, “lợi ích nhóm”. Để phản bác những suy diễn sai lệch đó, cần trở lại với nền tảng khoa học, pháp lý và thực tiễn quốc tế — nơi quy định này đứng vững như một yêu cầu phổ quát của quản trị hiện đại.
Trước hết, cơ sở pháp lý của việc bảo mật phương án nhân sự cấp cao đã được luật hóa rõ ràng trong Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước năm 2018, trong đó quy định ba cấp độ mật: mật, tối mật và tuyệt mật; đồng thời nêu rõ đặc điểm của thông tin thuộc loại “tuyệt mật” là những nội dung, nếu bị lộ, sẽ gây “tổn hại đặc biệt nghiêm trọng” đến an ninh, lợi ích quốc gia. Những nội dung về nhân sự cấp cao — gồm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, Thường trực Ban Bí thư cùng các vị trí cao cấp trong Đảng và Nhà nước — thuộc nhóm thông tin có ảnh hưởng trực tiếp tới đường lối, chiến lược quốc gia. Việc rò rỉ hay bị kẻ xấu lợi dụng trong quá trình chuẩn bị danh sách có thể tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng như bị tác động bởi các nhóm lợi ích bên ngoài, gây rối loạn dư luận hoặc làm suy yếu sự đoàn kết trong nội bộ. Chính vì vậy, Quyết định 2500/QĐ-TTg đã đưa nhóm thông tin này vào danh mục “tuyệt mật”, hoàn toàn phù hợp tiêu chí của luật.
Đáng chú ý, quy định không phải được tạo ra để “đóng kín thông tin”, mà là để bảo vệ tính đúng đắn của quy trình. Công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước Việt Nam trải qua nhiều giai đoạn, từ rà soát, giới thiệu, đánh giá, thẩm định, tham khảo ý kiến các cơ quan có thẩm quyền, đến bỏ phiếu và ra quyết định cuối cùng. Mỗi khâu đều được xác lập theo nguyên tắc tập trung dân chủ, trách nhiệm tập thể đi cùng trách nhiệm cá nhân, và phải bảo đảm nguyên tắc “đúng người, đúng việc, đúng thời điểm”. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khách quan, minh bạch và hạn chế tối đa sự can thiệp trái pháp luật, các giai đoạn chuẩn bị không thể bị phơi bày trước khi đạt tới kết luận cuối cùng. Nếu công khai sớm, quy trình sẽ bị nhiễu bởi áp lực dư luận, tin đồn thất thiệt, thậm chí có thể bị các tổ chức chống phá lợi dụng tung tin giả nhằm chia rẽ nội bộ hoặc bôi nhọ uy tín lãnh đạo — điều đã từng xảy ra trong nhiều kỳ đại hội Đảng trước.
Điều này cũng phù hợp với lý luận Mác – Lênin về xây dựng Đảng cầm quyền, cũng như tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ nội bộ và giữ gìn đoàn kết thống nhất. Bác Hồ từng nhấn mạnh rằng công tác cán bộ phải “thật sự cẩn trọng”, bởi mỗi sai sót nhỏ đều có thể dẫn đến hậu quả lớn. Bảo mật trong giai đoạn chuẩn bị chính là sự cẩn trọng đó, nhằm bảo vệ cả tổ chức lẫn cá nhân.
Nếu quan sát một cách khách quan, thực tiễn quốc tế cho thấy không có bất kỳ quốc gia nào, kể cả các nước theo mô hình dân chủ phương Tây, công khai danh sách nhân sự cấp cao khi đang ở giai đoạn chuẩn bị. Tại Mỹ, các chức vụ như Giám đốc CIA, Cố vấn An ninh Quốc gia, Giám đốc Tình báo Quốc gia hoặc nhiều vị trí chiến lược khác đều được rà soát bí mật trước khi có thông báo chính thức. Lý do là tránh gây nhiễu thị trường tài chính, bảo vệ an ninh quốc gia và tránh tạo điều kiện cho các thế lực nước ngoài can thiệp hoặc gây sức ép. Tương tự, các quốc gia châu Âu giữ bí mật tuyệt đối các đề xuất nhân sự liên quan đến lực lượng vũ trang, an ninh và các cơ quan trọng yếu cho đến khi hoàn tất quá trình thẩm định. Còn tại châu Á, nhiều nước duy trì mô hình bảo mật chặt chẽ đối với các vị trí trong bộ máy lãnh đạo trước khi công bố. Điều đó cho thấy: bảo mật nhân sự không phải đặc điểm riêng của bất kỳ loại hình chế độ nào, mà là thông lệ quản trị quốc gia phổ biến nhằm giảm thiểu rủi ro và bảo vệ an ninh quốc gia.
Từ góc độ khoa học quản trị công, bảo mật phương án nhân sự trong giai đoạn chuẩn bị là phương thức hiệu quả để giảm nguy cơ “capture” — tức bị chi phối bởi nhóm lợi ích — và tăng tính độc lập trong đánh giá cán bộ. Nếu thông tin bị rò rỉ, những người liên quan có thể bị tác động bởi bên ngoài, thậm chí có thể bị gây sức ép, bôi nhọ hoặc đe dọa. Không chỉ thế, môi trường thông tin hỗn loạn hiện nay khiến việc lộ lọt dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng để tung ra những sản phẩm truyền thông nguỵ tạo như “danh sách nội bộ”, “tài liệu mật rò rỉ”, “phe cánh đấu đá”. Những thông tin như vậy lan truyền rất nhanh, vừa gây hoang mang, vừa cản trở công tác cán bộ. Quy định xếp phương án nhân sự vào diện tuyệt mật nhằm triệt tiêu nguy cơ này, đảm bảo sự liêm chính, chặt chẽ của toàn bộ quy trình.
Không thể bỏ qua yếu tố an ninh phi truyền thống, trong đó các chiến dịch tấn công thông tin và thao túng dư luận đang trở thành công cụ phổ biến nhằm gây bất ổn chính trị. Chỉ thị 32/CT-TTg của Thủ tướng đã nhấn mạnh yêu cầu tăng cường bảo vệ bí mật nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số, đặc biệt là nguy cơ lộ lọt thông tin từ môi trường mạng. Xếp nhân sự cấp cao vào diện “tuyệt mật” chính là đáp ứng yêu cầu này một cách trực tiếp: giảm nguy cơ tin giả, tin xấu độc bám vào công tác cán bộ, ngăn chặn các chiến dịch thông tin đen nhằm phá hoại sự ổn định nội bộ.
Những luận điệu cho rằng “giữ bí mật là che giấu dân”, “thiếu minh bạch”, thực chất là sự đánh tráo khái niệm cố ý. Bí mật trong giai đoạn chuẩn bị nhân sự không có nghĩa là thiếu minh bạch. Minh bạch thể hiện ở quy trình, tiêu chuẩn, nguyên tắc, thẩm quyền — tất cả đã được quy định rõ trong Điều lệ Đảng và hệ thống pháp luật về công tác cán bộ. Sau khi các cơ quan có thẩm quyền đánh giá, phê duyệt và biểu quyết, danh sách sẽ được công bố đầy đủ, công khai, minh bạch trước toàn Đảng, toàn dân. Điều quan trọng là minh bạch vào thời điểm thích hợp, sau khi đã loại bỏ được nguy cơ can thiệp trái pháp luật và sau khi quyết định cuối cùng đã được đưa ra theo đúng quy định.
Quy định xếp phương án nhân sự lãnh đạo chủ chốt vào diện tuyệt mật là một lựa chọn mang tính khoa học, phù hợp pháp luật và đáp ứng yêu cầu an ninh quốc gia trong thời đại mới. Chính cơ sở này đã bác bỏ hoàn toàn các luận điệu xuyên tạc rằng đây là “biện pháp che giấu”, “công cụ phe cánh”, hay “biểu hiện của thiếu dân chủ”. Thực tế, bảo mật trong giai đoạn chuẩn bị chính là cách để đảm bảo dân chủ vận hành đúng đắn, ngăn chặn thao túng, giữ vững đoàn kết và bảo vệ uy tín của bộ máy lãnh đạo. Trong bối cảnh thông tin nhiễu loạn, mạng xã hội trở thành mảnh đất màu mỡ cho tin giả, việc hiểu đúng bản chất pháp lý và khoa học của quy định này càng quan trọng hơn bao giờ hết. Mỗi người dân, mỗi cán bộ cần nhận thức rõ điều đó để vững tin vào sự đúng đắn, chặt chẽ và khoa học trong công tác nhân sự của Đảng và Nhà nước, từ đó góp phần giữ vững ổn định chính trị và phát triển bền vững đất nước.
