Việc ký Thông cáo chung giữa Tòa án Nhân dân Tối cao hai nước Việt Nam và Trung Quốc mở ra cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn trong xử lý án dân sự, thương mại, hình sự xuyên biên giới.
Ngày 28/11, tại Quảng Ninh, Tòa án Nhân dân Tối cao hai nước Việt Nam và Trung Quốc cùng các địa phương biên giới đã tổ chức Hội nghị lần thứ 2, thống nhất nhiều nội dung hợp tác tư pháp quan trọng.
Việc ký Thông cáo chung giữa hai bên mở ra cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn trong xử lý án dân sự, thương mại, hình sự xuyên biên giới, qua đó bảo đảm quyền lợi của người dân và tăng cường ổn định khu vực biên giới.
Tham dự có ông Nguyễn Văn Quảng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam và ông Trương Quân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đại Thẩm phán thứ nhất, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc.
Cùng dự có Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam Hà Vĩ, các thành viên Đoàn Trung Quốc cùng lãnh đạo Tòa án nhân dân các tỉnh có đường biên giới Việt Nam-Trung Quốc.
Giữ vững ổn định tại khu vực biên giới Việt Nam-Trung Quốc
Tại hội đàm, Chánh án hai bên đồng khẳng định hợp tác giữa Tòa án Nhân dân tối cao hai nước là bộ phận cấu thành quan trọng trong tổng thể quan hệ hai Đảng, hai nước Việt Nam-Trung Quốc.
Đồng thời, hai bên tin tưởng rằng mối quan hệ hợp tác tư pháp giữa hai nước ngày càng thực chất, hiệu quả và thiết thực, góp phần tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc.
Hai bên cũng khẳng định Tòa án nhân dân giữ vai trò trung tâm trong việc bảo đảm trật tự, kỷ cương và ổn định xã hội – những giá trị cốt lõi của một quốc gia phát triển bền vững.
Thông qua hoạt động xét xử độc lập, khách quan và nghiêm minh, Tòa án góp phần đấu tranh hiệu quả với tội phạm, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, qua đó giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Bên cạnh các nội dung trao đổi, Chánh án Tòa án Nhân dân hai nước đã chia sẻ kết quả công tác cải cách tư pháp hiện nay và cho ý kiến về việc đề nghị Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn tư pháp Trung Quốc-ASEAN lần thứ tư trong năm 2026.
Sau hội đàm, đại biểu hai bên đã tiến hành Hội nghị và thảo luận 4 chủ đề gồm: Đánh giá tình hình hợp tác giữa Tòa án nhân dân các tỉnh đường biên trên cơ sở kết quả Hội nghị lần thứ nhất; Kinh nghiệm xét xử các vụ án buôn lậu, mua bán người qua biên giới gắn với mục tiêu phòng ngừa và đấu tranh loại tội phạm này; Chia sẻ kinh nghiệm về cơ chế giải quyết tranh chấp tại Tòa án và ngoài Tòa án; Nghiên cứu việc thiết lập cơ chế hợp tác thu thập chứng cứ các vụ án dân sự và thương mại giữa Việt Nam-Trung Quốc.
Nhấn mạnh trong phát biểu khai mạc, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam Nguyễn Văn Quảng cho biết trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình vi phạm, tội phạm mang tính quốc tế và xuyên quốc gia như hiện nay, hơn bao giờ hết, Tòa án hai nước tiếp tục tăng cường phối hợp chặt chẽ hơn nữa để cùng nhau hoàn thành tốt trọng trách của mình, đóng góp vào sự phát triển của mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước và cho rằng hội nghị hôm nay cũng nhằm hướng đến mục đích đó.
“Sự kiện này có ý nghĩa to lớn, là dấu mốc cho sự phát triển sâu rộng hơn trong quan hệ hợp tác giữa hệ thống Tòa án hai nước, đồng thời đưa quan hệ hợp tác tư pháp lên tầm cao mới, tương xứng với nội hàm mới, định vị mới của quan hệ hai nước chúng ta,” Chánh án Nguyễn Văn Quảng nói.
Theo Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam, các hoạt động hợp tác của Toà án nhân dân hai nước không ngừng phát triển ở cấp trung ương và địa phương. Sự hợp tác chặt chẽ của Tòa án hai nước để giải quyết hiệu quả các vấn đề xuyên quốc gia trong lĩnh vực dân sự, thương mại và phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm không chỉ đã, đang và sẽ có tác động tích cực đối với tiến trình phát triển và hội nhập quốc tế của mỗi nước mà còn góp phần giữ vững ổn định tại khu vực biên giới và thúc đẩy hợp tác hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc.
Hoàn thành xuất sắc hơn nữa vai trò “bảo vệ công lý, bảo vệ nhân dân”
Phát biểu tại hội nghị, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc Trương Quân nhấn mạnh, hợp tác tư pháp Việt Nam-Trung Quốc đã duy trì ổn định, hiệu quả trong nhiều năm với các hoạt động trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm và hội thảo chuyên môn ngày càng sâu rộng và Hội nghị lần thứ nhất năm 2023 đã trở thành hình mẫu trong hợp tác.
Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc đề xuất tiếp tục tăng cường tin cậy tư pháp và chia sẻ kinh nghiệm xét xử; duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên, mở rộng hợp tác sang lĩnh vực tòa án số, chuyển đổi số, đào tạo cán bộ và chuyển hóa các nhận thức chung thành hành động cụ thể thông qua nghiên cứu ký kết văn bản hợp tác, tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp giải quyết tội phạm xuyên biên giới.
Sau phiên khai mạc, dưới sự điều hành của ông Phạm Quốc Hưng, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam và ông Lý Dũng, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận theo các nội dung đã được đề ra.
Tiếp đó, trên tinh thần đồng thuận, nhất trí cao, trước sự chứng kiến của các đại biểu, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao hai nước Việt Nam-Trung Quốc đã ký Thông cáo chung, đánh dấu sự thành công của Hội nghị Tòa án Nhân dân các tỉnh biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ hai.
Bế mạc Hội nghị, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Quảng đánh giá cao các ý kiến tham luận, được chuẩn bị công phu, tập trung vào việc chia sẻ kinh nghiệm và những khó khăn, vướng mắc xoay các nội dung đề ra; trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ Thẩm phán, cán bộ Tòa án các tỉnh biên giới hai nước về chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng giải quyết các vụ án, vụ việc có yếu tố nước ngoài.
Chánh án Nguyễn Văn Quảng cam kết tiếp tục thực hiện những nội dung hai Bên đã ghi nhận trong Thông cáo chung cũng như Bản ghi nhớ về hợp tác giữa Tòa án nhân dân tối cao hai nước ký ngày 3/5/2018.
Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam sẽ định hướng và khuyến khích các Tòa án nhân dân cấp tỉnh của Việt Nam chủ động trao đổi kinh nghiệm xét xử, tăng cường phối hợp với Tòa án nhân dân cùng cấp của Trung Quốc để cùng nhau hoàn thành xuất sắc trọng trách của mình.
“Tôi tin tưởng rằng, trên cơ sở quan hệ hữu nghị giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam-Trung Quốc, ngành Tòa án nhân dân hai nước sẽ hoàn thành xuất sắc hơn nữa vai trò “bảo vệ công lý, bảo vệ nhân dân”, đem tinh thần “thượng tôn pháp luật” lan tỏa sâu rộng hơn nữa, góp phần gìn giữ an ninh-xã hội của các tỉnh biên giới,” Chánh án Nguyễn Quảng bày tỏ.
Thông cáo chung Hội nghị Tòa án nhân dân các tỉnh biên giới Việt Nam – Trung Quốc lần thứ 2 thể hiện:
1. Hội nghị lần này phù hợp với nhu cầu hợp tác tư pháp giữa hai Bên nhằm cụ thể hoá nội dung Bản ghi nhớ hợp tác giữa Toà án nhân dân tối cao hai nước ngày 3/5/2018 tại Hội nghị lần thứ nhất và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh tội phạm về buôn lậu, buôn bán người qua biên giới ngày càng tăng, tranh chấp dân sự và thương mại xuyên biên giới ngày càng phức tạp. Qua đó, Hội nghị góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược, thúc đẩy hợp tác cùng có lợi giữa hai Bên.
2. Hội nghị đánh giá cao những thông tin, kinh nghiệm hai Bên đã trao đổi về xét xử các vụ án buôn lậu, mua bán người qua biên giới; cơ chế giải quyết tranh chấp tại tòa án và ngoài tòa án khu vực biên giới.
3. Hội nghị khẳng định sự cần thiết tăng cường hợp tác về thu thập chứng cứ trong các vụ án dân sự và thương mại giữa hai Bên. Tòa án nhân dân các địa phương giáp biên cần nghiên cứu, xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin; hỗ trợ lẫn nhau trong ủy thác thu thập chứng cứ, tống đạt văn bản tố tụng theo quy định pháp luật của mỗi nước và theo điều ước quốc tế mà hai nước cùng là thành viên nhằm kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự và thương mại xuyên biên giới.
4. Hội nghị khẳng định sự cần thiết phải tăng cường hợp tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ thẩm phán, cán bộ tòa án các tỉnh biên giới hai nước về chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng giải quyết các vụ án có yếu tố nước ngoài.
5. Toà án nhân dân các tỉnh giáp biên cần phối hợp với các cơ quan hữu quan làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật mỗi nước cho người dân; nâng cao nhận thức và phát huy tốt vai trò người dân trong công tác phát hiện, đấu tranh phòng, chống tội phạm khu vực biên giới, đặc biệt là tội phạm buôn lậu, buôn bán người, góp phần giữ vững an ninh trật tự và ổn định khu vực biên giới hai nước.
6. Hội nghị thống nhất Tòa án nhân dân tối cao Trung Quốc chủ trì tổ chức Hội nghị Tòa án nhân dân các tỉnh biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ ba vào năm 2027 tại Trung Quốc; giao cho đơn vị hợp tác quốc tế hai Bên làm đầu mối tham mưu, đề xuất lãnh đạo Toà án nhân dân tối cao hai nước về các vấn đề cụ thể liên quan đến việc triển khai thực hiện Thông cáo này./.
