Ngày 3/11, Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tổ chức lễ ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
 |
| Đại biểu tham dự sự kiện. |
Thêm công cụ khám phá không gian di sản
Với diện tích hơn 54.000 m², Văn Miếu – Quốc Tử Giám có nhiều lớp không gian lịch sử, kiến trúc và các công trình mang giá trị văn hóa, giáo dục đặc sắc. Việc xây dựng những công cụ hướng dẫn trực quan được kỳ vọng giúp du khách thuận tiện hơn trong định hướng, lựa chọn lộ trình và tìm hiểu từng hạng mục của di tích.
Sơ đồ tổng thể mới giới thiệu cấu trúc không gian, vị trí các công trình và những điểm tham quan chính, trong khi tờ gấp cung cấp thông tin khái quát về lịch sử hình thành, kiến trúc, các nhân vật lịch sử cùng những giá trị tiêu biểu của Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Sự kết hợp giữa bản đồ, hình ảnh và nội dung thuyết minh giúp công chúng tiếp cận thông tin một cách trực quan, thuận tiện hơn trong quá trình tham quan.
 |
| Đại biểu thực hiện lễ ra mắt |
Tại buổi lễ, ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, nhấn mạnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một trong những di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu của Thủ đô, biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài của dân tộc Việt Nam.
Theo ông Phạm Xuân Tài, bảo tồn di sản cần đi đôi với việc giúp công chúng hiểu và trân trọng những giá trị ấy. Vì vậy, việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới có ý nghĩa thiết thực, hỗ trợ du khách định hướng, khám phá các công trình, đồng thời hiểu rõ hơn về lịch sử, kiến trúc và những giá trị văn hóa, giáo dục của di tích.
Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cũng đánh giá cao sự tham gia của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng các đối tác Pháp.
Dự án tiếp nối mối quan tâm nghiên cứu Văn Miếu – Quốc Tử Giám của các học giả Việt Nam và Pháp, trong đó có những đóng góp của các nhà nghiên cứu thuộc Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp từ đầu thế kỷ XX trong khảo sát, nghiên cứu và lưu giữ tư liệu về di tích.
 |
| Dự án là sự kết hợp giữa nghiên cứu lịch sử, kiến trúc và cấu trúc không gian di tích với phương pháp thiết kế, diễn giải di sản hiện đại |
Hợp tác Việt – Pháp mở rộng hướng phát huy giá trị di sản
Điểm đáng chú ý của dự án là sự kết hợp giữa nghiên cứu lịch sử, kiến trúc và cấu trúc không gian di tích với phương pháp thiết kế, diễn giải di sản hiện đại.
Nhóm thực hiện do TS.KTS. Nguyễn Thái Huyền, Giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Huân chương Cành cọ Hàn lâm của Chính phủ Pháp, chủ trì, cùng các chuyên gia tham gia nghiên cứu và thiết kế sản phẩm.
PGS.TS. Vũ Ngọc Anh, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, cho biết dự án là dấu mốc thể hiện sự gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và thực hành nghề nghiệp.
Những kiến thức chuyên môn được vận dụng vào một công trình di sản cụ thể, tạo ra các sản phẩm vừa có cơ sở khoa học, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng của công chúng.
 |
| Dự án tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một minh chứng cho việc đưa kết quả hợp tác giáo dục, khoa học vào thực tiễn bảo tồn và phát huy giá trị di sản. |
Ông cũng nhắc tới chặng đường hợp tác gần 30 năm giữa Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội với các trường đại học, cơ quan và đối tác Pháp trong đào tạo, nghiên cứu.
Quá trình hợp tác này đã góp phần đào tạo đội ngũ chuyên gia, phát triển tri thức chuyên ngành, xây dựng khung pháp lý về thiết kế đô thị và hình thành chuyên ngành kiến trúc cảnh quan ở Việt Nam.
Dự án tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một minh chứng cho việc đưa kết quả hợp tác giáo dục, khoa học vào thực tiễn bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Về phía Pháp, ông Éric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động văn hóa của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam, bày tỏ sự trân trọng đối với công trình có lịch sử 950 năm và hành trình gìn giữ, tiếp nối qua nhiều thế hệ.
 |
| Ông Éric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động văn hóa của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam phát biểu tại sự kiện. |
Ông đánh giá đây là kết quả của quá trình nghiên cứu lâu dài, được thực hiện bằng tâm huyết và niềm đam mê của những người làm chuyên môn.
Theo ông, trong một thế giới vận động nhanh, nghiên cứu di sản đôi khi có thể bị xem là công việc ít tính ứng dụng, nhưng thực tế cho thấy những kết quả nghiên cứu như sơ đồ và tờ gấp tham quan hôm nay có ý nghĩa thiết thực đối với việc giới thiệu, khai thác và phát huy giá trị di tích.
Ông Éric Soulier cũng nhấn mạnh, Văn Miếu – Quốc Tử Giám vừa là điểm đến du lịch hấp dẫn của Hà Nội, vừa là không gian tri thức, nơi các nhà nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu những tấm bia Tiến sĩ và các giá trị lịch sử được lưu giữ.
Ông bày tỏ mong muốn sự hợp tác giữa các đối tác Pháp và Việt Nam sẽ tiếp tục được duy trì, đóng góp vào hành trình nghiên cứu và gìn giữ ký ức của di tích.
 |
| Ông Éric Soulier cùng các đại biểu trải nghiệm sơ đồ mới ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám |
Hướng tới số hóa và kết nối các hành trình di sản
Từ kết quả bước đầu, các bên hướng tới mở rộng hợp tác trong nghiên cứu, sưu tầm và xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ về Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Nền tảng dự kiến hệ thống hóa tư liệu lịch sử, văn bia, hoành phi, câu đối, sắc phong và tài liệu lưu trữ liên quan đến lịch sử giáo dục, khoa cử Nho học Việt Nam, trong đó chú trọng khai thác các nguồn tư liệu bằng tiếng Pháp.
 |
| Những sáng kiến này có ý nghĩa đặc biệt trong dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, đồng thời hướng tới dấu mốc 1.000 năm vào năm 2076 |
Việc kết hợp tư liệu khoa học với bản đồ tương tác, mã QR và các công cụ thuyết minh số sẽ mở rộng khả năng tiếp cận di sản, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục và tham quan.
Cùng với đó, định hướng xây dựng các hành trình khám phá theo chủ đề, kết nối Văn Miếu – Quốc Tử Giám với mạng lưới Văn Miếu, Văn chỉ và các làng khoa bảng tiêu biểu trên cả nước cũng được đặt ra.
Những sáng kiến này có ý nghĩa đặc biệt trong dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, đồng thời hướng tới dấu mốc 1.000 năm vào năm 2076.
Từ những công cụ giới thiệu di sản cụ thể, việc kết nối nghiên cứu khoa học, đào tạo và ứng dụng công nghệ được kỳ vọng tạo thêm nền tảng để gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống hiếu học Việt Nam cho các thế hệ mai sau.
