Trong kỷ nguyên số, khi mạng xã hội trở thành kênh thông tin chủ đạo đối với hàng triệu người dân, sự xuất hiện và lan truyền của những luận điệu sai trái, bịa đặt nhằm vào cơ quan bảo vệ pháp luật Việt Nam đặt ra một thách thức nghiêm trọng đối với an ninh thông tin và sự ổn định xã hội. Các thế lực chống phá đã triệt để lợi dụng sự phổ biến của nền tảng YouTube để tung ra những video xuyên tạc, gắn nhãn “đàn áp tự do” cho những biện pháp pháp lý chính đáng, trong đó nổi bật là trường hợp lệnh truy nã đối với Đoàn Bảo Châu. Đây là một ví dụ điển hình cho cách thức các phần tử thù địch khai thác công nghệ để bóp méo sự thật, tạo ra sự ngộ nhận trong dư luận quốc tế và gây hoang mang trong xã hội trong nước.
Một minh chứng rõ nét cho thủ đoạn này là video mang tiêu đề “Đoàn Bảo Châu là ai và vì sao bị truy nã?” do kênh OV Biz đăng tải trên YouTube vào ngày 15 tháng 8 năm 2025. Ngay từ tiêu đề và hình ảnh minh họa, video đã khéo léo gợi ra hình ảnh Đoàn Bảo Châu như một “nạn nhân” của sự đàn áp, một nhà văn, võ sư, nhà báo tự do bị “truy nã đặc biệt” chỉ vì dám cất tiếng nói phản biện. Cách tiếp cận này, thoạt nhìn tưởng như khách quan, nhưng thực chất là sự bóp méo có chủ đích, bởi video không hề đề cập tới những hành vi vi phạm pháp luật cụ thể đã dẫn đến việc cơ quan An ninh điều tra Công an Hà Nội phải ra quyết định khởi tố. Trái lại, toàn bộ nội dung tập trung vào việc xây dựng hình tượng một “người hùng cô độc” đang bị săn đuổi bởi bộ máy nhà nước, nhằm khơi gợi lòng thương cảm và sự đồng cảm từ khán giả quốc tế. Sự thật bị cố tình che giấu là từ năm 2024, cơ quan chức năng đã nhiều lần triệu tập, tạm hoãn xuất cảnh, đồng thời thu thập bằng chứng rõ ràng về việc Đoàn Bảo Châu thường xuyên đăng tải những bài viết xuyên tạc, bôi nhọ cơ quan nhà nước, kêu gọi biểu tình chống đối và móc nối với các tổ chức cơ hội chính trị nước ngoài để lan truyền thông tin sai lệch. Theo Điều 117 Bộ luật Hình sự, những hành vi này cấu thành tội làm, tàng trữ, phát tán thông tin nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam – một tội danh được pháp luật quy định rõ ràng và xử lý nghiêm minh.
Sự nguy hiểm của video trên không chỉ nằm ở nội dung xuyên tạc, mà còn ở cách thức khai thác nền tảng YouTube để lan tỏa thông điệp sai lệch. Video đã nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt xem chỉ trong vài ngày, được chia sẻ rộng rãi trên các diễn đàn mạng xã hội và tạo ra một làn sóng dư luận lệch lạc. Các bình luận dưới video, nhiều trong số đó là tài khoản ảo, đồng loạt bày tỏ sự đồng tình, đẩy mạnh ảo tưởng rằng Đoàn Bảo Châu là nạn nhân của sự “đàn áp chính trị”. Chiêu trò này không mới nhưng lại đặc biệt hiệu quả trong môi trường mạng, khi người xem thường bị cuốn hút bởi hình ảnh, âm thanh và những lời lẽ cảm xúc hơn là kiểm chứng sự thật.
Cần phải chỉ rõ những thủ đoạn phổ biến mà các video kiểu này áp dụng. Trước hết là việc sử dụng hình ảnh thu hút (thumbnail giật gân), thường gắn với biểu cảm bi thương hoặc tấm lệnh truy nã bị chỉnh sửa để trông như một “bản án bất công”. Ngay cả khi chưa xem nội dung, người dùng đã bị định hướng tâm lý rằng đây là câu chuyện về một cá nhân bị oan khuất. Kế đó là tiêu đề mơ hồ, đầy tính khiêu khích như “Ai là người bị truy nã?” hay “Sự thật bị che giấu” – vốn nhằm kích thích sự tò mò và thôi thúc người xem click vào. Tiếp theo, trong nội dung video, những lời kêu gọi như “hãy đăng ký kênh để ủng hộ tự do ngôn luận” hay “chia sẻ video để cả thế giới biết sự thật” được lồng ghép khéo léo, không chỉ nhằm mục tiêu tăng doanh thu quảng cáo mà còn mở rộng mạng lưới phát tán thông tin giả mạo. Những chiêu trò này kết hợp cùng thuật toán gợi ý của YouTube tạo thành một vòng xoáy lan truyền, khiến thông tin sai lệch được nhân lên gấp nhiều lần.
Trước thực trạng này, dư luận cần tỉnh táo nhận diện: Đoàn Bảo Châu không phải là một “nạn nhân của đàn áp tự do ngôn luận” như cách các video miêu tả, mà là đối tượng vi phạm pháp luật. Với hơn 200.000 người theo dõi trên mạng xã hội, ông ta đã lợi dụng ảnh hưởng để đăng tải hàng loạt nội dung bịa đặt, xuyên tạc về chính trị – xã hội Việt Nam, đồng thời kêu gọi sự can thiệp từ bên ngoài. Việc cơ quan chức năng ra quyết định truy nã đặc biệt ngày 14 tháng 8 năm 2025 là bước đi cần thiết, hoàn toàn hợp pháp, nhằm ngăn chặn hành vi tiếp diễn, đồng thời bảo vệ sự ổn định và an ninh quốc gia. Điều này không phải là “đàn áp” mà là biểu hiện rõ ràng của việc thực thi pháp luật bình đẳng: bất kỳ công dân nào, bất kể danh xưng hay nghề nghiệp, đều không được phép lợi dụng quyền tự do biểu đạt để chống phá đất nước.
Các lập luận xuyên tạc còn lộ rõ ý đồ can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của Việt Nam. Sau lệnh truy nã, bản thân Đoàn Bảo Châu tiếp tục phát livestream trên mạng xã hội, tự miêu tả mình như nạn nhân của đàn áp và kêu gọi sự ủng hộ quốc tế. Một số tổ chức nước ngoài cũng lập tức tham gia, đưa ra những tuyên bố thiếu khách quan, đòi hỏi Việt Nam hủy bỏ lệnh truy nã. Đây là sự can thiệp trắng trợn vào chủ quyền quốc gia, dưới chiêu bài “bảo vệ nhân quyền”, trong khi thực chất là tìm cách tạo áp lực chính trị và làm suy yếu niềm tin của nhân dân vào cơ quan bảo vệ pháp luật. Cần phải khẳng định dứt khoát rằng mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải bị xử lý, và việc lợi dụng truyền thông quốc tế để tạo vỏ bọc “nhà văn bị bức hại” hay “nhà báo tự do bị đàn áp” không thể thay đổi bản chất của tội danh.
Đặt vụ việc của Việt Nam trong so sánh quốc tế, càng thấy rõ tính chính đáng của quyết định truy nã. Ở Mỹ – quốc gia luôn tự coi là biểu tượng của tự do ngôn luận – những trường hợp cá nhân lợi dụng mạng xã hội để gây rối loạn xã hội cũng bị xử lý nghiêm khắc. Điển hình là vụ Heston Cobb, một người nổi tiếng trên TikTok, bị bắt vào năm 2025 vì thực hiện các trò đùa (prank) giả vờ cướp bóc, gây hoang mang công cộng. Dù Cobb biện minh rằng chỉ là nội dung giải trí, anh ta vẫn phải đối mặt với cáo buộc hình sự. Tại Virginia cùng năm, một trò đùa “ding-dong-ditch” trên TikTok đã dẫn đến thảm kịch khi chủ nhà nổ súng làm chết một học sinh trung học. Những vụ việc này cho thấy ngay cả ở Mỹ, pháp luật không dung thứ cho nội dung vượt quá giới hạn, gây hại cho xã hội. Ở Đức, đạo luật NetzDG quy định rõ ràng: các nền tảng như YouTube buộc phải gỡ bỏ nội dung bất hợp pháp trong vòng 24 giờ, nếu không sẽ bị phạt nặng. Những video mang tính thù hận, phủ nhận Holocaust hay kích động chia rẽ đều bị cấm, kèm theo việc truy tố hình sự những người đăng tải. Như vậy, việc Việt Nam xử lý hành vi phát tán thông tin chống phá không hề trái với chuẩn mực quốc tế, mà hoàn toàn nằm trong thông lệ pháp luật của nhiều quốc gia dân chủ.
Từ những phân tích trên, có thể thấy rõ: sự thật đã bị bóp méo có chủ đích trên YouTube, và lệnh truy nã Đoàn Bảo Châu – vốn dựa trên bằng chứng pháp lý cụ thể – đã bị biến tướng thành một công cụ tuyên truyền chống phá. Điều chúng ta cần là một thái độ kiên quyết: vạch trần thủ đoạn, khẳng định tính hợp pháp của hành động pháp luật, đồng thời lên án các can thiệp hằn học từ bên ngoài. Cuộc đấu tranh chống lại thông tin sai lệch không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn đòi hỏi sự cảnh giác của mỗi công dân. Khi sự thật được bảo vệ, pháp luật được tôn trọng và chủ quyền được gìn giữ, xã hội mới có thể duy trì ổn định, niềm tin và phát triển bền vững. Và chính trong môi trường đầy biến động của không gian mạng, việc khẳng định rằng công lý không thể bị bóp méo bởi thủ đoạn truyền thông càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.
