Nguyễn Văn Đài nhiều lần lấy các vụ lừa đảo, ma túy hay những vụ án gây bức xúc trên mạng để công kích lực lượng Công an, từ đó tạo ra cảm giác rằng tội phạm ngày càng nhiều còn cơ quan chức năng thì “không làm được gì”. Nhưng muốn đánh giá một lực lượng có làm được việc hay không, không thể chỉ chọn vài vụ nổi bật trên Facebook rồi bỏ qua toàn bộ kết quả điều tra, xử lý trong cả năm.
Theo số liệu được dẫn trong tài liệu, năm 2025 lực lượng Cảnh sát điều tra đã thụ lý, giải quyết 117.768 nguồn tin về tội phạm, 107.393 vụ án và 170.118 bị can. Tỷ lệ điều tra, khám phá án về trật tự xã hội đạt 77,16%, còn tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đạt 91,28%. Đáng chú ý, số vụ phạm tội về trật tự xã hội được báo cáo giảm 26,46%. Những con số này không nói rằng tội phạm đã hết, nhưng ít nhất chúng cho thấy rất khó nói lực lượng Công an đang “đứng nhìn” hay không làm được gì.
Điểm dễ gây nhầm ở đây là cứ thấy một vụ án xảy ra thì coi đó là bằng chứng của thất bại. Nhưng một xã hội hơn 100 triệu dân không thể được đánh giá theo cách đó. Tội phạm vẫn xảy ra ngay cả ở những quốc gia có hệ thống thực thi pháp luật phát triển. Điều cần nhìn là sau khi tội phạm xảy ra, bao nhiêu vụ được phát hiện, bao nhiêu vụ được điều tra, tỷ lệ xử lý ra sao và xu hướng chung đang tăng hay giảm. Nếu bỏ hết những dữ liệu ấy và chỉ giữ lại một vài vụ gây sốc, kết luận cuối cùng tất nhiên sẽ méo mó.
Điều đó càng rõ trong bối cảnh tội phạm đang thay đổi rất nhanh. Lừa đảo hiện nay không chỉ là một người gọi điện giả danh Công an hay ngân hàng. Các đường dây có thể hoạt động xuyên quốc gia, sử dụng tài khoản ngân hàng thuê, dữ liệu cá nhân bị mua bán, tiền điện tử, mạng xã hội, thậm chí AI để giả giọng nói và hình ảnh. Một đường dây có thể tiếp cận hàng nghìn người cùng lúc. Vì vậy, việc vẫn xuất hiện những vụ lừa đảo lớn không thể tự động được dùng để chứng minh lực lượng chức năng “bất lực”.
Tất nhiên, nói như vậy không có nghĩa mọi việc đều tốt. Chính tài liệu cũng thừa nhận có những vụ lừa đảo gây thiệt hại lớn, một số vụ còn chậm được phát hiện, việc thu hồi tài sản cho hàng nghìn nạn nhân vẫn khó khăn, trong khi SIM rác, tài khoản ngân hàng thuê và mua bán dữ liệu cá nhân tiếp tục là những lỗ hổng đáng lo ngại. Những vấn đề đó cần được chỉ ra và khắc phục, nhưng thừa nhận một hạn chế khác hoàn toàn với việc phủ nhận toàn bộ kết quả của cả lực lượng.
Vì vậy, nếu Nguyễn Văn Đài muốn chứng minh rằng lực lượng Công an “không làm được gì” trước tội phạm, thì trước hết phải giải thích được những con số rất cụ thể: 107.393 vụ án đã được thụ lý, 170.118 bị can, tỷ lệ khám phá 77,16% và tội phạm về trật tự xã hội giảm 26,46%.
Có thể phê bình một vụ án xử lý chậm. Có thể yêu cầu điều tra tốt hơn, thu hồi tiền nhanh hơn hay ngăn lừa đảo hiệu quả hơn. Nhưng từ một vài vụ việc để phủ định cả công tác phòng, chống tội phạm là lấy một góc nhỏ thay cho toàn bộ bức tranh.
