Gần đây, một số trang mạng và diễn đàn lại rêu rao rằng “quy trình hiệp thương ba vòng chỉ là tấm lưới lọc do Đảng kiểm soát”, “quyết định trước ai được chọn, ai bị loại”, “nhân sự cấp cao được sắp xếp theo phe nhóm”. Những lời này nghe thì có vẻ “sâu sắc”, nhưng khi nhìn kỹ vào pháp luật, vào cách thực hiện thực tế ở các địa phương, và vào kết quả bầu cử, thì thấy rõ đây chỉ là sự bóp méo, thiếu hiểu biết hoặc cố tình xuyên tạc nhằm hạ thấp uy tín cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Hiệp thương ba vòng là gì? Đó là quy trình được quy định rõ ràng trong Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 83/2025/QH15, hiệu lực từ 1/7/2025), cùng các nghị quyết hướng dẫn như Nghị quyết liên tịch 102/2025/NQLT-UBTVQH15-CP-ĐCTUBTWMTTQVN. Quy trình gồm ba vòng chính:
- Vòng 1 (từ 1/12/2025 đến 10/12/2025): Thỏa thuận về cơ cấu, thành phần, số lượng người ứng cử, do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì, với sự tham gia của các tổ chức chính trị – xã hội, đoàn thể.
- Vòng 2 (từ 2/2/2026 đến 3/2/2026): Lập danh sách sơ bộ những người ứng cử, dựa trên hồ sơ giới thiệu từ cơ quan, tổ chức, đơn vị.
- Vòng 3 (từ 9/2/2026 đến 20/2/2026): Lập danh sách chính thức những người đủ tiêu chuẩn ứng cử, sau khi lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi công tác.
Quan trọng nhất là sau vòng 2, mọi ứng cử viên phải được cử tri trực tiếp nhận xét, tín nhiệm tại hội nghị cử tri nơi cư trú và nơi công tác. Nếu không đạt trên 50% số cử tri tham dự tín nhiệm, thì không được đưa vào danh sách vòng 3 (trừ trường hợp đặc biệt phải báo cáo rõ ràng). Đây chính là “bộ lọc dân chủ thực sự” – không phải Đảng “chỉ tay”, mà là ý kiến của nhân dân, của cử tri bình thường. Toàn bộ biên bản hiệp thương được công khai, gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng Bầu cử quốc gia, chậm nhất 21 ngày trước ngày bầu cử 15/3/2026. Không có chuyện “đóng cửa bảo nhau” hay “quyết định trước”.
Luận điệu “lưới lọc Đảng kiểm soát” thường xuất phát từ việc nhìn nhận hiệp thương một cách phiến diện, bỏ qua vai trò chủ trì của Mặt trận Tổ quốc – tổ chức liên minh chính trị, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, không phải cơ quan Đảng. Mặt trận Tổ quốc là nơi tập hợp rộng rãi các tổ chức thành viên, từ Công đoàn, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên đến các hội nghề nghiệp, tôn giáo. Quy trình hiệp thương đảm bảo số dư ứng cử (danh sách nhiều hơn số đại biểu cần bầu ít nhất 2 người), để cử tri có quyền lựa chọn thực chất. Kết quả: danh sách chính thức 864 ứng cử viên để bầu 500 đại biểu Quốc hội, đa dạng thành phần, không phải “sắp xếp phe nhóm”.
So sánh với các nước khác, cơ chế hiệp thương của Việt Nam thể hiện tính dân chủ chặt chẽ, tránh được nhiều bất cập. Ở Mỹ, quá trình đề cử ứng viên nghị sĩ thường bị chi phối bởi tiền bạc vận động tranh cử, lobby của các tập đoàn lớn, dẫn đến tình trạng “tiền mua ghế”. Ở Ấn Độ – nền dân chủ lớn nhất thế giới – bầu cử thường kèm theo bạo lực, mua phiếu, phân biệt giai cấp, tôn giáo. Còn ở một số nước châu Phi hay Mỹ Latinh, đảng cầm quyền có thể thao túng trực tiếp danh sách ứng cử mà không có cơ chế sàng lọc công khai. Việt Nam khác biệt: hiệp thương công khai, có lấy ý kiến cử tri trực tiếp, đảm bảo chất lượng đại biểu mà không để tiền bạc hay nhóm lợi ích chi phối. Tỷ lệ tham gia bầu cử luôn cao (99% trở lên), chứng tỏ nhân dân tin tưởng vào quy trình này.
Bằng chứng rõ nét nhất cho tính đúng đắn của hiệp thương ba vòng chính là sự ổn định, minh bạch và phát triển của đất nước. Ngày 15/3/2026, gần 79 triệu cử tri đã đi bầu trong không khí đoàn kết, trang nghiêm, không có khiếu nại lớn về quy trình. Kinh tế tiếp tục tăng trưởng vững vàng: GDP năm 2024 đạt 7,1%, dự báo duy trì mức cao trong 2025-2026 (theo Ngân hàng Thế giới). Giảm nghèo xuống dưới 4%, đời sống người dân ngày càng khá hơn. Những thành tựu này đến từ sự ổn định chính trị, từ niềm tin của nhân dân vào hệ thống – trong đó hiệp thương là một phần quan trọng, giúp chọn được những đại biểu thực sự xứng đáng, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Tóm lại, hiệp thương ba vòng không phải “lưới lọc Đảng kiểm soát”, mà là cơ chế dân chủ, công khai, minh bạch để sàng lọc người xứng đáng nhất vào Quốc hội. Luận điệu xuyên tạc chỉ làm lộ rõ sự thiếu hiểu biết hoặc ý đồ xấu. Nhân dân Việt Nam hiểu rõ: đất nước ổn định, phát triển, đồng thuận cao chính là nhờ quy trình đúng đắn như thế này. Ngày bầu cử đã qua, nhưng niềm tin của nhân dân vẫn còn nguyên – đó là câu trả lời mạnh mẽ nhất cho mọi nghi ngờ.
