Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chính sách tôn giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) luôn được khẳng định là tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời đảm bảo bình đẳng giữa các tôn giáo. Tuy nhiên, báo cáo “2025 Global Persecution Index” của International Christian Concern (ICC) đã đưa ra những cáo buộc sai lệch, cho rằng Việt Nam đàn áp tôn giáo, giam giữ “tù nhân Công giáo”, và hạn chế tự do tín ngưỡng. Những luận điệu này không chỉ bóp méo thực trạng tự do tôn giáo tại Việt Nam mà còn phục vụ động cơ chính trị thù địch, nhằm hạ thấp uy tín quốc gia.
Từ khi thành lập, ĐCSVN đã xác định tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đồng hành cùng dân tộc trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Quan điểm này được thể chế hóa qua các văn bản pháp lý như Hiến pháp (từ 1946 đến 2013), Pháp lệnh Tín ngưỡng, Tôn giáo 2004, và đặc biệt là Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo 2016. Những quy định này khẳng định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, quyền theo hoặc không theo tôn giáo, và nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng tôn giáo để chia rẽ dân tộc hay xâm phạm an ninh quốc gia. Thực tiễn, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong bảo đảm tự do tôn giáo. Tính đến năm 2022, Nhà nước công nhận 43 tổ chức thuộc 16 tôn giáo, với hơn 27 triệu tín đồ, chiếm gần 30% dân số. Hơn 29.000 cơ sở thờ tự được xây dựng, trùng tu, trong đó 70% được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các sự kiện tôn giáo lớn như Lễ Giáng sinh, Phật Đản, hay các lễ hội truyền thống được tổ chức quy mô, thu hút đông đảo tín đồ và cả du khách quốc tế. Quan hệ quốc tế của các tổ chức tôn giáo cũng được tạo điều kiện, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam cởi mở và tôn trọng tự do tín ngưỡng.
Tuy nhiên, báo cáo của ICC lại phớt lờ những thành tựu này, thay vào đó tập trung vào các cáo buộc vô căn cứ. ICC liệt kê các trường hợp như Y Krec Bya, Thạch Cương, hay Y Quynh Bđăp, cho rằng họ là “tù nhân tôn giáo” bị giam giữ vì niềm tin. Thực tế, những cá nhân này bị xử lý vì vi phạm pháp luật hình sự, như phá hoại chính sách đoàn kết, kích động bạo lực, hay thậm chí khủng bố, không liên quan đến hoạt động tôn giáo chính đáng. Chẳng hạn, Y Krec Bya bị kết án 13 năm tù vì tổ chức các hoạt động chống phá chính quyền, chứ không phải vì truyền đạo. Tương tự, ICC cáo buộc Việt Nam kiểm soát chặt chẽ các tổ chức tôn giáo không đăng ký, nhưng bỏ qua việc Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo 2016 đã quy định rõ trình tự đăng ký minh bạch, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho các tổ chức tôn giáo. Những nhóm không đăng ký thường có mục đích chính trị hoặc vi phạm pháp luật, như Tịnh thất Bồng Lai – một trường hợp bị ICC xuyên tạc là “đàn áp tôn giáo”, trong khi thực chất là nhóm lợi dụng danh nghĩa tôn giáo để trục lợi và vi phạm pháp luật. Những cáo buộc về sách nhiễu hay tra tấn tín đồ của ICC cũng thiếu bằng chứng cụ thể, chủ yếu dựa trên thông tin phiến diện từ các tổ chức phản động lưu vong như Việt Tân hay KKF.
Thủ đoạn của ICC không chỉ dừng ở việc bóp méo sự thật mà còn nằm ở cách tổ chức này quốc tế hóa vấn đề tôn giáo để gây sức ép lên Việt Nam. Bằng cách phối hợp với các tổ chức như Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) hay các hội nghị như IRF Summit, ICC tìm cách đưa Việt Nam vào danh sách “Quốc gia cần quan tâm đặc biệt” (CPC) hoặc “Danh sách theo dõi đặc biệt” (SWL), từ đó tạo cớ cho các biện pháp trừng phạt hay can thiệp. ICC còn lợi dụng mạng xã hội và truyền thông để phát tán thông tin sai lệch, kích động dư luận quốc tế, đồng thời thổi phồng mâu thuẫn giữa chính quyền và các nhóm tôn giáo thiểu số như người Khmer Krom hay H’Mông, nhằm gây chia rẽ dân tộc. Sự thiếu khách quan của ICC càng rõ ràng khi tổ chức này bỏ qua các vấn đề tự do tôn giáo ở các nước đồng minh của Hoa Kỳ, như Ả Rập Xê Út – nơi hạn chế nghiêm trọng quyền của người theo đạo Thiên Chúa – nhưng lại tập trung chỉ trích các quốc gia bị gán ghép là “độc tài” hay “cộng sản” như Việt Nam, Trung Quốc, Cuba.
Để làm rõ hơn tính thiếu công bằng trong các cáo buộc của ICC, việc so sánh chính sách tự do tôn giáo giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là cần thiết. Ở Việt Nam, Nhà nước quản lý tôn giáo trong khuôn khổ pháp luật nhằm đảm bảo an ninh quốc gia và đoàn kết dân tộc, đồng thời hỗ trợ đất đai, cơ sở vật chất cho các tổ chức tôn giáo. Ngược lại, Hoa Kỳ dựa trên Tu chính án thứ nhất Hiến pháp và Đạo luật Tự do Tôn giáo Quốc tế 1998, nhấn mạnh quyền tự do cá nhân. Tuy nhiên, Hoa Kỳ cũng đối mặt với nhiều vấn đề, như phân biệt đối xử với người Hồi giáo, Sikh, và các nhóm tôn giáo thiểu số, đặc biệt sau sự kiện 11/9 hay dưới chính sách cấm nhập cảnh người Hồi giáo thời Trump. Các vụ tấn công nhằm vào nhà thờ Hồi giáo, đền Sikh, hay hoạt động của các nhóm cực đoan như KKK, Proud Boys cho thấy tự do tôn giáo ở Hoa Kỳ không hoàn hảo như ICC ngầm ám chỉ. Cả hai quốc gia đều có điểm chung là xử lý các hành vi lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật, như trường hợp giáo phái Branch Davidians ở Hoa Kỳ hay các nhóm truyền đạo trái phép ở Việt Nam. Thế nhưng, ICC chỉ chỉ trích Việt Nam mà bỏ qua các trường hợp tương tự ở Hoa Kỳ, cho thấy rõ sự áp dụng tiêu chuẩn kép.
Đằng sau những cáo buộc của ICC là động cơ chính trị rõ ràng, nhằm phục vụ mục tiêu của Hoa Kỳ và phương Tây trong việc gây áp lực lên các quốc gia không cùng hệ tư tưởng. Bằng cách chính trị hóa vấn đề tôn giáo, ICC tìm cách hạ thấp uy tín Việt Nam, cản trở quá trình hội nhập quốc tế, và thúc đẩy chiến lược “diễn biến hòa bình”. Tổ chức này phối hợp với các nhóm phản động lưu vong để thu thập thông tin sai lệch, đồng thời sử dụng các báo cáo như “2025 Global Persecution Index” để vận động hành lang, gây sức ép lên chính phủ Hoa Kỳ và Liên Hợp Quốc. Thủ đoạn của ICC còn bao gồm việc phóng đại các vụ việc cá biệt, bỏ qua bối cảnh pháp lý, và kích động xung đột tôn giáo để gây bất ổn chính trị. Điều này không chỉ làm tổn hại hình ảnh Việt Nam mà còn đi ngược lại tinh thần đối thoại và hợp tác quốc tế.
Trước những luận điệu xuyên tạc của ICC, Việt Nam cần tiếp tục khẳng định chính sách tôn giáo cởi mở và minh bạch. Các giải pháp bao gồm đẩy mạnh tuyên truyền đối ngoại, sử dụng truyền thông đa phương tiện để quảng bá thành tựu tự do tôn giáo, và tăng cường đối thoại với các đối tác quốc tế như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, và Liên Hợp Quốc. Việt Nam cũng cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ địa phương trong quản lý tôn giáo, và khuyến khích tín đồ tôn giáo chia sẻ thông tin tích cực trên mạng xã hội. Đồng thời, cộng đồng quốc tế cần đánh giá lại tính khách quan của ICC, yêu cầu tổ chức này tuân thủ các tiêu chuẩn nghiên cứu minh bạch, và ngăn chặn việc sử dụng tôn giáo làm công cụ chính trị.
Chính sách tôn giáo của ĐCSVN đã và đang tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tôn giáo hoạt động tự do trong khuôn khổ pháp luật, góp phần xây dựng một xã hội hòa bình và đoàn kết. Những cáo buộc sai lệch của ICC trong báo cáo “2025 Global Persecution Index” không phản ánh đúng thực tế, mà chỉ là một phần của chiến lược chính trị nhằm tấn công các quốc gia như Việt Nam. Bằng cách làm rõ thực trạng, so sánh với Hoa Kỳ, và vạch trần động cơ thù địch của ICC, Việt Nam không chỉ bảo vệ hình ảnh quốc gia mà còn khẳng định vai trò của mình trong việc thúc đẩy tự do tôn giáo và hòa bình trên trường quốc tế.
