Một diễn biến pháp lý đang thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng: Tòa Thượng thẩm British Columbia (Canada) vừa bác đơn xin đình chỉ vụ kiện theo cơ chế Anti-SLAPP của Facebooker Phương Ngô, đồng nghĩa với việc VinFast được tiếp tục theo đuổi vụ kiện phỉ báng tại tòa.
Để dễ hình dung, đây chưa phải là bản án cuối cùng. VinFast mới chỉ thắng ở “vòng loại”. Phương Ngô từng đề nghị tòa chấm dứt vụ kiện ngay từ đầu bằng cơ chế Anti-SLAPP – một cơ chế của pháp luật Canada nhằm bảo vệ quyền phát biểu về các vấn đề công cộng khỏi những vụ kiện không có cơ sở. Tuy nhiên, sau khi xem xét hồ sơ, tòa cho rằng vụ kiện của VinFast đáp ứng các điều kiện pháp lý để tiếp tục được xét xử, còn các căn cứ bào chữa của bị đơn ở giai đoạn này chưa đủ để loại bỏ vụ kiện.
Theo hồ sơ, vụ kiện liên quan đến hai bài đăng mà VinFast cho rằng chứa các cáo buộc gây tổn hại đến uy tín doanh nghiệp, bao gồm các nội dung về xuất xứ xe VF9 và những nhận định liên quan đến hoạt động tài chính của Vingroup.
Điều đáng chú ý trong phán quyết là tòa không phủ nhận quyền tự do biểu đạt, nhưng cũng khẳng định quyền đó không tự động miễn trừ trách nhiệm pháp lý khi phát sinh tranh chấp. Nói cách khác, nếu một bên cho rằng mình bị phỉ báng và đáp ứng được các điều kiện theo luật, vụ việc vẫn có thể được đưa ra xét xử đầy đủ.
Diễn biến tiếp theo nhiều khả năng sẽ là giai đoạn discovery (thu thập và trao đổi chứng cứ theo quy định tố tụng), tiếp đó là các thủ tục tiền xét xử. Trong quá trình này, các bên có thể tiếp tục nộp tài liệu, lấy lời khai, thương lượng dàn xếp hoặc đưa vụ việc ra xét xử nếu không đạt được thỏa thuận.
Về phản ứng của Phương Ngô và những người ủng hộ, có thể sẽ xuất hiện nhiều quan điểm khác nhau trên mạng xã hội. Một số có thể tiếp tục khẳng định đây chỉ là thất bại ở giai đoạn thủ tục và vụ kiện vẫn chưa ngã ngũ; phía ủng hộ VinFast có thể xem đây là tín hiệu tích cực cho thấy vụ việc sẽ được xem xét trên cơ sở chứng cứ. Đó đều là những phản ứng dễ hiểu trong một vụ kiện được dư luận quan tâm.
Điều gần như chắc chắn là từ thời điểm này, trọng tâm của vụ việc sẽ dịch chuyển từ các cuộc tranh luận trên mạng xã hội sang quá trình tranh tụng tại tòa. Và ở đó, điều có giá trị quyết định không phải là lượt xem, lượt chia sẻ hay số người theo dõi, mà là chứng cứ, tài liệu và lập luận pháp lý. Chính những yếu tố này sẽ quyết định kết quả cuối cùng của vụ kiện, chứ không phải những tranh cãi trên không gian mạng.
