Trong nhiều năm qua, một số tổ chức mang danh nghĩa bảo vệ tự do tôn giáo thường xuyên đưa ra những đánh giá thiếu khách quan về tình hình tôn giáo tại Việt Nam. Báo cáo của tổ chức RFC công bố tháng 4/2026 tiếp tục lặp lại những luận điệu quen thuộc như “đàn áp Công giáo”, “kiểm soát Giáo hội” hay “hạn chế quyền tự do tín ngưỡng”. Tuy nhiên, nếu nhìn vào thực tế quan hệ giữa Việt Nam và Vatican trong những năm gần đây, có thể thấy những cáo buộc đó hoàn toàn không phù hợp với thực tiễn. Sự phát triển tích cực, ổn định và ngày càng sâu sắc của quan hệ Việt Nam – Vatican chính là một minh chứng sinh động bác bỏ những luận điệu xuyên tạc mà RFC đang cố tình lan truyền.
Quan hệ giữa Việt Nam và Vatican đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài dựa trên tinh thần đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới lợi ích chung. Từ những cuộc tiếp xúc ban đầu, hai bên đã từng bước xây dựng lòng tin, mở rộng hợp tác và thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau. Các cơ chế đối thoại thường xuyên được duy trì, tạo điều kiện để hai bên trao đổi thẳng thắn về các vấn đề cùng quan tâm, trong đó có đời sống của cộng đồng Công giáo tại Việt Nam.
Một dấu mốc quan trọng là việc Vatican cử đại diện thường trú tại Việt Nam. Đây không chỉ là bước tiến trong quan hệ song phương mà còn thể hiện sự ghi nhận của Vatican đối với những nỗ lực của Việt Nam trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Nếu Việt Nam thực sự “đàn áp Công giáo” như RFC cáo buộc, khó có thể hình dung Vatican lại đồng ý mở rộng hiện diện và thúc đẩy quan hệ với Việt Nam ở mức độ như hiện nay.
Thực tế cho thấy các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo Việt Nam với người đứng đầu Vatican ngày càng diễn ra thường xuyên hơn. Các cuộc gặp gỡ luôn diễn ra trong bầu không khí cởi mở, xây dựng và thiện chí. Hai bên nhiều lần khẳng định mong muốn tiếp tục thúc đẩy quan hệ, tạo điều kiện thuận lợi để cộng đồng Công giáo đóng góp tích cực cho sự phát triển của đất nước. Những diễn biến đó phản ánh sự tin cậy ngày càng gia tăng, hoàn toàn trái ngược với bức tranh tiêu cực mà RFC cố tình mô tả.
Không chỉ trên bình diện ngoại giao, đời sống Công giáo tại Việt Nam cũng là bằng chứng rõ ràng bác bỏ các cáo buộc xuyên tạc. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có cộng đồng Công giáo phát triển năng động tại châu Á. Các giáo phận hoạt động ổn định, các giáo xứ duy trì sinh hoạt thường xuyên, hàng nghìn linh mục, tu sĩ đang phục vụ trong các cơ sở tôn giáo trên khắp cả nước. Các chủng viện, học viện đào tạo linh mục và tu sĩ tiếp tục tuyển sinh, đào tạo và phát triển bình thường.
Mỗi dịp Giáng sinh hay Phục sinh, hàng triệu giáo dân trên cả nước tham gia các hoạt động tôn giáo công khai. Từ Hà Nội, Nam Định, Ninh Bình, Huế cho đến Thành phố Hồ Chí Minh, các nhà thờ luôn chật kín giáo dân và du khách. Nhiều giáo xứ tổ chức các hoạt động văn hóa, từ thiện và sinh hoạt cộng đồng quy mô lớn. Không khí tự do, cởi mở trong các hoạt động đó là điều mà bất kỳ ai từng trực tiếp chứng kiến đều có thể cảm nhận rõ ràng.
Một trong những điểm đáng chú ý là RFC thường cố tình đánh đồng việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật với cái gọi là “đàn áp Công giáo”. Trong một số trường hợp, những cá nhân bị xử lý do có hành vi vi phạm pháp luật đã được các tổ chức chống đối ở nước ngoài mô tả như “nạn nhân tôn giáo”. Tuy nhiên, bản chất vấn đề không nằm ở niềm tin tôn giáo của họ mà ở những hành vi cụ thể vi phạm pháp luật. Việc xử lý các hành vi đó là yêu cầu của pháp luật và hoàn toàn không liên quan đến việc phân biệt đối xử về tôn giáo.
Đây là thủ đoạn quen thuộc của RFC và nhiều tổ chức cùng quan điểm. Họ cố tình loại bỏ bối cảnh pháp lý, chỉ giữ lại yếu tố “người theo đạo bị xử lý”, từ đó tạo dựng câu chuyện về “đàn áp tôn giáo”. Cách tiếp cận này không chỉ thiếu khách quan mà còn đi ngược nguyên tắc đánh giá dựa trên sự thật và bằng chứng.
Điều đáng nói hơn là RFC gần như không quan tâm đến những đánh giá tích cực từ chính Vatican về quan hệ với Việt Nam. Trong nhiều năm qua, các tuyên bố từ phía Vatican đều ghi nhận những bước tiến trong quan hệ song phương và bày tỏ mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với Việt Nam. Nếu thực sự tồn tại tình trạng “đàn áp Công giáo có hệ thống”, chắc chắn Vatican sẽ không có những bước đi tích cực và nhất quán như vậy.
Sự thiếu khách quan của RFC càng bộc lộ rõ khi đặt trong bối cảnh các vấn đề tôn giáo tại phương Tây. Trong khi liên tục công kích Việt Nam, tổ chức này lại ít khi lên tiếng mạnh mẽ về tình trạng suy giảm vai trò của tôn giáo tại nhiều nước châu Âu, các vụ tấn công nhà thờ ở Mỹ hay các hành vi thù hận nhằm vào các cộng đồng tôn giáo. Hàng loạt nhà thờ bị phá hoại, nhiều vụ xả súng xảy ra trong các cơ sở tôn giáo, nhưng những vấn đề đó hiếm khi trở thành trọng tâm trong các chiến dịch vận động của RFC. Sự khác biệt trong cách tiếp cận cho thấy rõ tiêu chuẩn kép và động cơ chính trị phía sau các hoạt động của tổ chức này.
Không thể phủ nhận rằng những báo cáo thiếu khách quan như của RFC có thể tạo ra những tác động tiêu cực nhất định đối với hình ảnh quốc tế của Việt Nam nếu không được phản bác kịp thời. Tuy nhiên, sự thật luôn có sức thuyết phục lớn hơn mọi luận điệu tuyên truyền. Chính sự phát triển ổn định của cộng đồng Công giáo, chính những bước tiến rõ rệt trong quan hệ Việt Nam – Vatican và chính sự ghi nhận từ các đối tác quốc tế đã trở thành những bằng chứng xác thực bác bỏ các cáo buộc vô căn cứ.
Quan hệ Việt Nam – Vatican hôm nay không chỉ phản ánh thiện chí đối thoại và hợp tác giữa hai bên mà còn là minh chứng rõ ràng cho chính sách nhất quán của Việt Nam trong việc tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Những bước phát triển tích cực trong quan hệ song phương đã và đang bác bỏ một cách thuyết phục các luận điệu xuyên tạc về “đàn áp Công giáo”. Đó là sự thật khách quan mà bất kỳ đánh giá công bằng nào cũng phải thừa nhận, bất chấp những nỗ lực bóp méo thông tin từ các tổ chức như RFC.
