Để bảo vệ môi trường quốc gia, ngày 13/4/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 450/QĐ-TTg về Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ đề ra 12 chương trình, kế hoạch, đề án trọng điểm như: Kế hoạch quốc gia về quản lý chất lượng môi trường không khí; Chương trình tăng cường năng lực quan trắc môi trường đến năm 2030; Chương trình đầu tư, cải tạo hệ thống thoát nước và công trình xử lý nước thải sinh hoạt các đô thị từ loại V trở lên; Xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước mặt đối với sông, hồ liên tỉnh có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ môi trường theo từng thời kỳ; Chương trình bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp đến năm 2030; Chương trình phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên đã bị suy thoái đến năm 2030; Chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia về bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và ứng phó với biến đổi khí hậu; Chương trình truyền thông, nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy về ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường…
Đánh giá về công tác bảo vệ môi trường, mới đây Chính phủ đã có báo cáo Quốc hội về công tác bảo vệ môi trường (BVMT) năm 2023 trên phạm vi cả nước. Theo đó, dẫn kết quả quan trắc đánh giá về môi trường không khí trong năm 2023 cho thấy, ô nhiễm không khí ở nước ta vẫn xảy ra vào một số thời điểm trong năm, trong đó tập trung tại các đô thị lớn nơi có mật độ giao thông cao và quá trình công nghiệp phát triển mạnh như: TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh… Tình trạng ô nhiễm chủ yếu là do thông số bụi. Chỉ riêng bụi mịn PM2.5 đang cho thấy có biểu hiện mùa rõ rệt, đặc biệt thể hiện rõ vào những tháng mùa đông ở miền Bắc và có xu hướng tăng so với trung bình năm 2022.
Khu vực nông thôn, miền núi tuy có chất lượng môi trường không khí khá sạch song tại một số nơi trong khu vực nông thôn các hoạt động làng nghề, hoạt động tiểu thủ công nghiệp, khai thác khoáng sản đang ảnh hưởng tới chất lượng môi trường không khí có dấu hiệu bị ô nhiễm cục bộ.
Ngoài ra, các thông số không khí khác như: NO2, O3, CO, SO2 đa phần giá trị thấp, ít biến động so với cùng kỳ năm 2022 và đa phần đều đạt giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT – QCVN về chất lượng không khí.
Trong môi trường nước, nhất là chất lượng môi trường nước trên các lưu vực sông (LVS) lớn được báo cáo đánh giá khá tốt, giá trị trung bình năm của các thông số tại một số vị trí quan trắc ít biến động qua các năm và không có nhiều biến động bất thường so với năm 2022. Cụ thể, có thể kể tới LVS Hồng – Thái Bình, LVS Mã – Chu (miền Bắc); LVS Cả – La, LVS Hương, LVS Vu Gia – Thu Bồn (miền Trung) và LVS Đồng Nai, sông Thị Vải, sông Tiền (miền Nam).
Tuy nhiên, tại khu vực trung và hạ lưu, nhất là đoạn sông chảy qua khu vực dân cư tập trung, có hoạt động nuôi trồng thủy sản hoặc có tàu thuyền qua lại, chất lượng nước sông bị suy giảm.
Bên cạnh đó, báo cáo tiếp tục ghi nhận ô nhiễm cục bộ tại các ao, hồ có mặt nước kín hoặc trên các kênh mương nội đồng do tiếp nhận nước thải sinh hoạt, nước thải từ hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm, sản xuất của làng nghề, nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp…
Trong khi đó, Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đề ra mục tiêu tổng quát, ngăn chặn xu hướng gia tăng ô nhiễm, suy thoái môi trường; giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách; từng bước cải thiện, phục hồi chất lượng môi trường; ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học; góp phần nâng cao năng lực chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu; bảo đảm an ninh môi trường, xây dựng và phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, cac-bon thấp, phân đấu đạt được các mục tiêu phát triển bền vững 2030 của đất nước.
Vì vậy, Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ môi trường như sau:
