Một trong những luận điệu xuyên tạc thường xuyên được lan truyền trên mạng xã hội và một số phương tiện truyền thông nước ngoài là việc cho rằng “ứng viên ngoài Đảng lép vế”, “Đảng Cộng sản áp đảo Quốc hội”, từ đó phủ nhận tính dân chủ của cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Luận điệu này không chỉ thiếu cơ sở thực tiễn mà còn cố tình bóp méo bản chất của cơ chế bầu cử và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Theo Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG ngày 14/2/2026 của Hội đồng Bầu cử quốc gia, danh sách chính thức có 864 ứng cử viên để bầu 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI. Trong đó, có 65 ứng cử viên ngoài Đảng, chiếm tỷ lệ 7,52% – hoàn toàn phù hợp với khung cơ cấu đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xác định từ trước trong Nghị quyết 1891/NQ-UBTVQH15 (tháng 11/2025), quy định tỷ lệ người ngoài Đảng từ 5% đến 10%. Tỷ lệ này không phải là biểu hiện của sự “áp đảo” hay “lép vế”, mà là kết quả của việc thực hiện cơ cấu đại diện hợp lý, đảm bảo tính đa dạng và đại diện cho các tầng lớp xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam, theo Điều 4 Hiến pháp năm 2013, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động. Những ứng cử viên ngoài Đảng – bao gồm trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, nhân sĩ yêu nước – được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cử tri giới thiệu, tham gia đầy đủ vào quy trình hiệp thương ba vòng công khai theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Quy trình này không phải là “lọc” theo ý chí chủ quan, mà là sự sàng lọc dân chủ dựa trên uy tín, năng lực và sự tín nhiệm của cử tri.
Luận điệu “áp đảo” thường cố tình so sánh tỷ lệ cuối cùng sau bầu cử với danh sách ứng cử, từ đó quy kết thiếu dân chủ. Tuy nhiên, cần khẳng định rõ: người quyết định ai trúng cử chính là cử tri, thông qua lá phiếu trực tiếp, kín và tự do tại các điểm bỏ phiếu. Tỷ lệ người ngoài Đảng trong Quốc hội khóa XV là 14/499 đại biểu (khoảng 2,81%), nhưng tỷ lệ trong danh sách ứng cử luôn được đảm bảo theo định hướng cơ cấu. Sự khác biệt giữa danh sách ứng cử và kết quả bầu cử phản ánh lựa chọn của nhân dân, chứ không phải sự can thiệp hành chính.
So sánh với các quốc gia khác, mô hình bầu cử Việt Nam thể hiện tính dân chủ chặt chẽ và hiệu quả hơn nhiều mô hình được ca ngợi là “dân chủ tự do”. Tại Hoa Kỳ – quốc gia thường được lấy làm chuẩn mực – tỷ lệ nữ nghị sĩ Hạ viện hiện nay khoảng 29%, Thượng viện thấp hơn; trong khi Việt Nam khóa XV đạt 30,26% nữ đại biểu, và danh sách ứng cử khóa XVI có 392 phụ nữ (45,37%), thuộc nhóm cao nhất châu Á. Tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử tại Mỹ năm 2024 chỉ khoảng 63,9%, trong khi Việt Nam năm 2021 đạt 99,57%. Sự khác biệt này xuất phát từ việc hệ thống bầu cử Việt Nam không bị chi phối bởi tiền bạc, lobby của các tập đoàn lớn, không tốn kém hàng tỷ USD cho chiến dịch tranh cử, và không tạo ra tình trạng cử tri thờ ơ hay bất mãn như ở một số nước đa đảng.
Bằng chứng thuyết phục nhất cho tính đúng đắn của mô hình dân chủ đại diện tại Việt Nam chính là sự ổn định, minh bạch và phát triển bền vững của bộ máy Nhà nước. Tăng trưởng GDP năm 2024 đạt 7,1% (theo Ngân hàng Thế giới), dự báo tiếp tục duy trì mức cao trong giai đoạn 2025-2026. Tỷ lệ nghèo đa chiều giảm mạnh từ 14% xuống dưới 4% (2010-2023); từ một quốc gia nghèo nàn sau chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Những thành tựu này chỉ có thể đạt được trong điều kiện ổn định chính trị, đồng thuận xã hội cao và niềm tin vững chắc của nhân dân vào Đảng, Nhà nước. Không có bạo lực bầu cử, không có chia rẽ phe phái, không có sự thao túng bởi các nhóm lợi ích tài chính – đó chính là minh chứng sống động cho hiệu quả của mô hình dân chủ xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tóm lại, luận điệu “ngoài Đảng lép vế, Đảng áp đảo” là sự xuyên tạc thiếu cơ sở, nhằm hạ thấp uy tín hệ thống chính trị và phủ nhận quyền làm chủ của nhân dân. Thực tiễn bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI khẳng định: đây là cuộc bầu cử dân chủ thực chất, minh bạch, công bằng, mang lại sự ổn định và phát triển cho đất nước. Nhân dân Việt Nam, bằng hành động tham gia tích cực và niềm tin sâu sắc, đã và đang tiếp tục khẳng định lựa chọn đúng đắn về con đường phát triển dân chủ phù hợp với điều kiện lịch sử và thực tiễn quốc gia.
