Không chỉ cho rằng lực lượng Công an yếu kém trước tội phạm, Nguyễn Văn Đài còn đưa ra những cáo buộc nặng hơn như “bảo kê tội phạm”, “chiếm đoạt tài sản của dân” hay cố tình buông lỏng an ninh. Đây không còn là một nhận xét về hiệu quả công việc. Nó là cáo buộc rằng cơ quan bảo vệ pháp luật chủ động tiếp tay hoặc tạo điều kiện cho tội phạm. Với một kết luận nghiêm trọng như vậy, điều đầu tiên cần có phải là chứng cứ.
Nếu nói có “bảo kê”, câu hỏi rất đơn giản: ai bảo kê, bảo kê cho đường dây nào, bằng hành vi gì và tài liệu nào chứng minh? Nếu nói Công an cố tình buông lỏng để tội phạm hoạt động, cũng phải chỉ ra quyết định nào, cá nhân nào đã biết có tội phạm nhưng cố ý không xử lý. Không thể chỉ vì một đường dây lừa đảo tồn tại lâu hay một vụ việc chưa được giải quyết nhanh mà lập tức suy ra có người đứng phía sau bảo vệ nó.
Thực tế được nêu trong tài liệu lại cho thấy hoạt động phòng, chống tội phạm không chỉ diễn ra sau khi vụ án xảy ra. Hệ thống pháp luật đang tăng mạnh các biện pháp phòng ngừa, đặc biệt với tội phạm trên không gian mạng. Luật An ninh mạng năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2026; cùng với đó là các quy định về bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu cá nhân và phòng ngừa việc dữ liệu bị khai thác phục vụ lừa đảo.
Cách tiếp cận này xuất phát từ thực tế tội phạm ngày nay không còn hoạt động theo kiểu cũ. Muốn lừa một người qua mạng, đối tượng thường cần số điện thoại, thông tin ngân hàng, dữ liệu cá nhân, SIM, tài khoản nhận tiền và nhiều công cụ khác. Vì vậy, chống lừa đảo không chỉ là chờ mất tiền rồi bắt thủ phạm, mà còn phải ngăn dữ liệu bị mua bán, phát hiện tài khoản bất thường và chặn các công cụ phục vụ phạm tội từ sớm. Tài liệu cũng xác định công tác hiện nay phải đồng thời làm ba việc: phòng ngừa, phát hiện sớm và điều tra xử lý khi tội phạm xảy ra.
Dĩ nhiên, việc có luật và có lực lượng chuyên trách không có nghĩa tội phạm sẽ biến mất. Thực tế vẫn còn những lỗ hổng lớn về dữ liệu cá nhân, SIM rác, tài khoản ngân hàng thuê và các thủ đoạn lừa đảo mới. Đây mới là những vấn đề cần tranh luận nghiêm túc: vì sao một đường dây tồn tại lâu, vì sao tài khoản nhận tiền không bị chặn sớm, vì sao dữ liệu của người dân vẫn bị rao bán và trách nhiệm thuộc về đơn vị nào.
Nhưng từ câu hỏi “vì sao chưa ngăn được?” nhảy sang kết luận “Công an cố tình để tội phạm hoạt động” là một bước rất xa. Một bên là vấn đề về năng lực và hiệu quả quản lý; bên kia là cáo buộc về sự tiếp tay có chủ đích. Hai chuyện hoàn toàn khác nhau.
Vì vậy, với những lời quy kết như “bảo kê tội phạm” hay “cố tình buông lỏng an ninh”, Nguyễn Văn Đài không thể chỉ đưa ra vài vụ việc rồi yêu cầu người đọc tự nối phần còn lại. Cáo buộc có người tiếp tay cho tội phạm thì phải chỉ ra người đó; cáo buộc có hành vi bảo kê thì phải chỉ ra hành vi đó.
Không có những chứng cứ ấy, một vấn đề có thật về hiệu quả phòng, chống tội phạm rất dễ bị biến thành một câu chuyện hoàn toàn khác về động cơ và sự cấu kết mà chưa ai chứng minh được.
