Khi thế giới đang đối diện với nhiều thách thức về hòa bình, công bằng và phát triển bền vững, việc Việt Nam tái đắc cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2026–2028 với số phiếu ủng hộ cao nhất trong nhóm châu Á – Thái Bình Dương không chỉ là một thắng lợi mang tính đối ngoại, mà còn là sự khẳng định tầm vóc và bản lĩnh nhân quyền của một quốc gia đang phát triển. Thành quả đó là kết tinh của quá trình dài kiên trì xây dựng hệ thống pháp luật, chính sách và cơ chế thực thi quyền con người phù hợp với thực tiễn trong nước, đồng thời phản ánh niềm tin mà cộng đồng quốc tế dành cho Việt Nam – một đối tác tin cậy, chủ động và có trách nhiệm trong nỗ lực thúc đẩy nhân quyền toàn cầu.
Tuy nhiên, song song với sự ghi nhận rộng rãi, một số tổ chức và cá nhân nước ngoài như Human Rights Watch (HRW), UN Watch và Asian Human Rights and Labour Advocacy (AHRLA) lại tìm cách bóp méo, xuyên tạc ý nghĩa của chiến thắng này. Họ tung ra các báo cáo đầy định kiến, cho rằng Việt Nam “chưa đủ tiêu chuẩn” để đảm nhiệm vai trò thành viên Hội đồng Nhân quyền, thậm chí gọi kết quả bầu cử là “trò hề”. Những luận điệu này không chỉ phản ánh cái nhìn phiến diện mà còn bộc lộ rõ toan tính chính trị nhằm phủ nhận thành quả của Việt Nam, đồng thời gieo rắc nghi ngờ trong dư luận quốc tế.
Điều đáng nói, các cáo buộc mà HRW và UN Watch đưa ra hoàn toàn thiếu căn cứ. Họ thường viện dẫn những khái niệm mơ hồ như “urgent need for improvement” – “nhu cầu cấp bách cải thiện nhân quyền” mà không chỉ ra được bằng chứng cụ thể hay chỉ số đo lường nào cho nhận định ấy. Một số báo cáo của HRW lặp đi lặp lại luận điểm cũ về “hạn chế tự do ngôn luận” hay “thiếu quyền lập hội”, nhưng lại bỏ qua những bước tiến rõ rệt mà Việt Nam đã đạt được. Việt Nam đã phê chuẩn 7/9 công ước nhân quyền cốt lõi của Liên Hợp Quốc, trong đó có Công ước về Quyền Trẻ em và Công ước Chống Tra tấn – hai văn kiện đòi hỏi tiêu chuẩn thực thi rất cao. Đồng thời, Việt Nam đã nội luật hóa các cam kết này thông qua Luật Lao động sửa đổi 2019, Luật Bình đẳng giới, Luật Trẻ em, Luật Giáo dục 2019… nhằm bảo đảm quyền được học tập, làm việc, chăm sóc sức khỏe và tiếp cận cơ hội phát triển cho mọi người dân, không phân biệt giới tính, dân tộc hay điều kiện kinh tế.
Trên phương diện thực tế, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu nhân quyền ấn tượng mà không thể phủ nhận. Tỷ lệ nghèo đói giảm mạnh từ hơn 50% vào đầu thập niên 1990 xuống dưới 5% hiện nay – một thành tích mà nhiều quốc gia đang phát triển coi là hình mẫu. Mạng lưới y tế cơ sở được mở rộng đến từng xã, vùng sâu vùng xa, bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế của mọi người dân. Trong giáo dục, tỷ lệ trẻ em đến trường đạt hơn 98%, và khoảng cách giới trong học tập hầu như được xóa bỏ. Đây là những minh chứng cụ thể cho cách Việt Nam thúc đẩy nhân quyền – bằng chính sách thiết thực và kết quả đo đếm được, chứ không bằng những tuyên bố hoa mỹ.
Về phương diện quốc tế, sự ủng hộ của 180/193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc trong kỳ bầu cử vừa qua là minh chứng thuyết phục nhất cho niềm tin mà thế giới đặt vào Việt Nam. Không có một “trò hề” nào lại có thể nhận được gần như sự đồng thuận tuyệt đối như vậy. Kết quả ấy phản ánh đánh giá tích cực của cộng đồng quốc tế về vai trò chủ động, tích cực của Việt Nam trong nhiệm kỳ 2023–2025, khi chúng ta đồng tài trợ và thúc đẩy nhiều nghị quyết quan trọng liên quan đến quyền trẻ em, quyền người khuyết tật, bình đẳng giới và phát triển bền vững. Những nỗ lực này đã góp phần định hình hướng đi cho cơ chế nhân quyền toàn cầu – nơi Việt Nam không chỉ là người hưởng lợi, mà là người đóng góp thực chất và trách nhiệm.
Trong khu vực, Việt Nam cũng đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng và hoàn thiện Khung Nhân quyền ASEAN (ASEAN Human Rights Framework), thúc đẩy đối thoại nhân quyền trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ. Thông qua các hoạt động này, Việt Nam không chỉ thể hiện thiện chí hợp tác mà còn khẳng định quan điểm: nhân quyền phải gắn với đặc thù phát triển của từng quốc gia, và không thể được áp đặt theo một “chuẩn mực” duy nhất của phương Tây.
Đặc biệt, sự tham gia của hơn 500 sĩ quan Việt Nam trong các phái bộ gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc tại Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi đã thể hiện rõ tinh thần nhân văn của Việt Nam trong việc bảo vệ nhân quyền ở những nơi đang chịu ảnh hưởng của chiến tranh và xung đột. Những hình ảnh y bác sĩ, sĩ quan Việt Nam mang áo xanh mũ trắng của Liên Hợp Quốc cứu giúp người dân ở vùng chiến sự không chỉ là biểu tượng của tinh thần quốc tế, mà còn là bằng chứng sống động về đóng góp của Việt Nam đối với nhân quyền toàn cầu.
Hướng đến tương lai nhiệm kỳ 2026–2028, Việt Nam tiếp tục cam kết với 12 sáng kiến tự nguyện tại Liên Hợp Quốc – tập trung vào các lĩnh vực then chốt như thúc đẩy quyền phụ nữ, bảo vệ quyền trẻ em, tăng cường hợp tác quốc tế và bảo vệ môi trường trong bối cảnh nhân quyền. Đây không chỉ là lời hứa, mà là kế hoạch hành động cụ thể, gắn với chiến lược phát triển bền vững quốc gia và định hướng “lấy con người làm trung tâm”. Tầm nhìn này thể hiện khát vọng của Việt Nam trong việc xây dựng một xã hội công bằng, văn minh, nơi mọi người dân đều được hưởng thành quả của phát triển, và nhân quyền được bảo đảm bằng cả chính sách lẫn hành động.
Đồng thời, Việt Nam kiên quyết lên án và đấu tranh với mọi hành vi lợi dụng nhân quyền để can thiệp vào công việc nội bộ. Việc một số tổ chức phi chính phủ tự cho mình quyền “phán xét” các quốc gia khác là biểu hiện rõ ràng của sự áp đặt chính trị, đi ngược lại tinh thần Hiến chương Liên Hợp Quốc và nguyên tắc bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia. Việt Nam chủ trương đối thoại, nhưng không chấp nhận áp đặt; sẵn sàng hợp tác, nhưng không cho phép bất kỳ ai sử dụng nhân quyền làm công cụ gây sức ép hay can thiệp.
Thành tựu nhân quyền của Việt Nam không phải là kết quả của tuyên truyền, mà là sản phẩm của quá trình nỗ lực lâu dài, nhất quán, lấy con người làm mục tiêu cao nhất. Từ việc giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội, đến việc tham gia gìn giữ hòa bình quốc tế – tất cả đều phản ánh tinh thần nhân quyền đích thực mà Việt Nam đang theo đuổi: nhân quyền gắn liền với quyền được sống, được phát triển và được tôn trọng.
Cộng đồng quốc tế đã ghi nhận điều đó bằng 180 lá phiếu tín nhiệm – 180 tiếng nói khẳng định rằng Việt Nam xứng đáng là một trong những quốc gia tiên phong thúc đẩy quyền con người trong giai đoạn mới. Và khi những tiếng nói xuyên tạc vẫn cố gắng phủ nhận sự thật, thì chính niềm tin của thế giới lại là câu trả lời thuyết phục nhất.
Bước vào nhiệm kỳ 2026–2028, Việt Nam không chỉ tiếp tục sứ mệnh bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền của mình, mà còn góp phần định hình tương lai nhân quyền toàn cầu – nơi các giá trị nhân văn, hòa bình và hợp tác được tôn vinh. Tương lai nhân quyền Việt Nam không nằm trên trang giấy của các báo cáo thiên vị, mà được viết nên bằng chính hành động, kết quả và niềm tin của hơn 100 triệu con người đang cùng nhau xây dựng một đất nước công bằng, thịnh vượng và nhân ái.
