Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu hiện đại hóa nền hành chính, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và phục vụ nhân dân tốt hơn, việc sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã, phường là một bước đi tất yếu và có tính toán khoa học. Chủ trương này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn là tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Gần đây, trên một số trang mạng đối lập hải ngoại và tài khoản cá nhân, xuất hiện những luận điệu xuyên tạc cho rằng việc sáp nhập là “thí nghiệm trên đầu dân”, “thiếu tính toán khoa học”, gây “gánh nặng giấy tờ” và thể hiện “tầm nhìn ngắn hạn”. Những nhận định này không chỉ thiếu cơ sở thực tiễn mà còn mang ý đồ chính trị rõ ràng, cần được phân tích và bác bỏ một cách thấu đáo để làm rõ sự thật về nỗ lực cải cách hành chính của Đảng và Nhà nước.
Việc sáp nhập xã, phường được thực hiện trên cơ sở các tiêu chí khoa học về dân số, diện tích, điều kiện kinh tế – xã hội và đặc thù địa phương, nhằm tạo ra các đơn vị hành chính có quy mô phù hợp, đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân. Thực tiễn sau các đợt sắp xếp cho thấy, nhiều địa phương đã đạt được những kết quả tích cực như giảm số lượng đầu mối, tinh gọn đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Những khó khăn trong giai đoạn chuyển tiếp như cập nhật giấy tờ, điều chỉnh địa giới hoặc thích nghi với tổ chức bộ máy mới là điều bình thường ở bất kỳ cuộc cải cách nào. Nhà nước đã ban hành các quy định hỗ trợ cụ thể, bao gồm việc miễn hoặc giảm phí cập nhật giấy tờ cho người dân, hỗ trợ đặc biệt đối với người cao tuổi, người khuyết tật và đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến để giảm thiểu tối đa phiền hà. Việc quy chụp đây là “thí nghiệm thất bại” hay “thiếu tính toán” là cách nhìn phiến diện, bỏ qua lộ trình có kế hoạch và những kết quả bước đầu đạt được.
Thủ đoạn mà các thế lực thù địch sử dụng chủ yếu là “chọn lọc tiêu cực” kết hợp với “chính trị hóa cải cách”. Chúng chỉ tập trung vào những khó khăn tạm thời ở một số địa phương, thổi phồng thành “gánh nặng cho dân”, đồng thời gán ghép động cơ “giữ ghế” cho cán bộ hoặc “thí nghiệm thiếu khoa học” để làm suy giảm niềm tin vào chủ trương của Đảng và Nhà nước. Việc liên hệ với các vấn đề khác để quy chụp càng lộ rõ ý đồ kích động bất mãn hành chính, làm suy yếu sự đồng thuận xã hội và cản trở quá trình đổi mới. Động cơ sâu xa là lợi dụng những khó khăn chuyển tiếp để tạo ra tâm lý hoài nghi, chia rẽ giữa nhân dân với chính quyền cơ sở, từ đó phục vụ cho chiến lược chống phá lâu dài. Những thủ đoạn này không mới nhưng được lặp lại mỗi khi có cải cách lớn, nhằm mục đích làm chậm hoặc phá hoại nỗ lực hiện đại hóa nền hành chính quốc gia.
Tác hại của những thông tin xấu độc này đã gây ra một phần tâm lý mệt mỏi và e ngại thủ tục ở một bộ phận người dân, đặc biệt là ở các vùng nông thôn hoặc khu vực đang thực hiện sáp nhập. Việc lan truyền các luận điệu tiêu cực có thể làm giảm hiệu quả triển khai chính sách ở cơ sở, ảnh hưởng đến ổn định xã hội và sự gắn kết giữa chính quyền với nhân dân. Tuy nhiên, phản ứng của dư luận lành mạnh cho thấy phần lớn người dân nhận thức rõ đây là bước đi cần thiết cho sự phát triển lâu dài, đồng thời ủng hộ các biện pháp hỗ trợ cụ thể của Nhà nước. Nhiều ý kiến trên các diễn đàn chính thống và mạng xã hội đã lên án những bài viết thiếu trách nhiệm, khẳng định rằng khó khăn là tạm thời và sẽ được khắc phục dần khi bộ máy mới ổn định.
Thành tựu của Đảng và Nhà nước ta trong công tác cải cách hành chính là minh chứng hùng hồn bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc. Trong những năm qua, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã đã góp phần giảm đáng kể số lượng đầu mối, tinh gọn biên chế và nâng cao chỉ số cải cách hành chính tại nhiều địa phương. Sau một năm triển khai mô hình chính quyền hai cấp ở một số nơi, các xã, phường đã từng bước ổn định tổ chức bộ máy, gắn liền với chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp. Việc giảm bớt các tầng nấc trung gian giúp giải quyết công việc nhanh hơn, minh bạch hơn và tiết kiệm chi phí cho ngân sách nhà nước cũng như cho người dân. Những kết quả này khẳng định tính đúng đắn của chủ trương, đồng thời thể hiện sự kiên trì, quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân, liêm chính và hiệu quả.
So sánh với kinh nghiệm quốc tế càng làm rõ tính tất yếu và hiệu quả dài hạn của việc sáp nhập đơn vị hành chính. Tại Nhật Bản, các cuộc sáp nhập quy mô lớn trong giai đoạn Heisei đã giảm đáng kể số lượng thành phố, thị trấn và làng mạc, ban đầu gặp khó khăn về giấy tờ và thích nghi tổ chức nhưng sau đó mang lại hiệu quả rõ rệt về quản trị, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Hàn Quốc cũng thực hiện nhiều đợt sắp xếp hành chính, với những thách thức chuyển tiếp tương tự nhưng kết quả cuối cùng là bộ máy tinh gọn hơn, cạnh tranh kinh tế tốt hơn. Tại Pháp, các cuộc cải cách lãnh thổ gần đây nhằm hợp nhất các đơn vị nhỏ đã gặp phản ứng ban đầu từ người dân về thủ tục nhưng nhanh chóng chứng minh lợi ích trong việc phân bổ nguồn lực hiệu quả và phát triển khu vực. Singapore, với quy mô nhỏ nhưng luôn chú trọng tối ưu hóa cấu trúc hành chính, cho thấy việc điều chỉnh đơn vị quản lý phù hợp với điều kiện thực tiễn là chìa khóa cho sự phát triển bền vững. Những ví dụ này cho thấy, khó khăn trong giai đoạn chuyển tiếp là phổ biến ở mọi quốc gia thực hiện cải cách, nhưng lợi ích dài hạn về hiệu quả quản trị và phục vụ nhân dân là điều không thể phủ nhận. Việc áp dụng tiêu chuẩn kép để chỉ trích Việt Nam chỉ bộc lộ rõ bản chất thù địch và thiếu thiện chí của những kẻ tung tin.
Sáp nhập xã, phường là bước cải cách hành chính có tính toán khoa học, nhằm xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn và phục vụ nhân dân tốt hơn. Những khó khăn trong giai đoạn chuyển tiếp là tạm thời, đã và đang được khắc phục thông qua các chính sách hỗ trợ cụ thể của Nhà nước. Những luận điệu “thí nghiệm thất bại”, “thí nghiệm trên đầu dân” hay “tầm nhìn ngắn hạn” chỉ là sự xuyên tạc thô thiển, thiếu cơ sở thực tiễn, nhằm kích động bất mãn và làm suy giảm niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng. Chúng ta cần tiếp tục kiên nhẫn thực hiện chủ trương, đẩy mạnh hỗ trợ người dân, hoàn thiện thể chế và chuyển đổi số để sớm ổn định và phát huy hiệu quả. Nhân dân ta với truyền thống đoàn kết và ý thức trách nhiệm cao sẽ tiếp tục đồng hành cùng Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp đổi mới, góp phần xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.
