Sau loạt bài phản ánh của TTXVN về tình trạng rừng tự nhiên bị chặt phá tại xã Bố Trạch (Quảng Trị), chính quyền địa phương và ngành chức năng đang khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn phá rừng, xử lý vi phạm và rà soát những bất cập trong quản lý đất đai, hồ sơ lâm nghiệp. Các lực lượng chức năng được yêu cầu tăng cường tuần tra, bảo vệ hiện trường, không để phát sinh thêm các điểm nóng phá rừng trên địa bàn.
Ghi nhận tại thôn Cổ Giang 1 và Cổ Giang 2 (xã Bố Trạch) nơi xảy ra nhiều vụ phá rừng thời gian qua, UBND xã Bố Trạch đã huy động thêm lực lượng quân sự xã, dân quân tự vệ phối hợp cùng Công an xã, Kiểm lâm và Tổ liên ngành tổ chức chốt chặn 24/24 giờ tại các tuyến đường, lối mở dẫn vào rừng. Các lực lượng được phân công túc trực theo ca nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn việc đưa máy móc, phương tiện vào khu vực rừng tự nhiên để phát dọn, thay đổi hiện trạng đất rừng.
“Địa phương xác định phải ngăn chặn từ sớm, từ xa. Quan điểm của xã là kiên quyết không để mở rộng thêm diện tích rừng tự nhiên bị xâm hại. UBND xã đã chỉ đạo Công an xã tăng cường tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn việc đưa máy móc, phương tiện vào rừng để thay đổi hiện trạng”, ông Phan Ngọc Lâm, Phó Chủ tịch UBND xã Bố Trạch cho biết.
Cùng với việc tăng cường kiểm tra hiện trường, các lực lượng chốt chặn cũng đẩy mạnh tuyên truyền tại các thôn, nhằm nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm bảo vệ rừng tự nhiên. Chính quyền địa phương yêu cầu các hộ dân dừng ngay mọi hoạt động tác động đến diện tích rừng bị phá và khu vực lân cận; đồng thời vận động người dân cùng tham gia giám sát, phát hiện các hành vi xâm hại rừng.
Theo lãnh đạo UBND xã Bố Trạch, quá trình rà soát hồ sơ cho thấy còn tồn tại nhiều bất cập liên quan đến quản lý đất đai và hồ sơ lâm nghiệp. Một số diện tích trên thực tế là rừng tự nhiên nhưng hồ sơ địa chính lại thể hiện là đất sản xuất hoặc đất có rừng trồng, dẫn đến khó khăn trong việc xử lý vi phạm và xác định trách nhiệm quản lý. Một số hộ đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất rừng.
“Địa phương đã đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan chuyên môn hướng dẫn việc rà soát, điều chỉnh mục đích sử dụng đất phù hợp với hiện trạng rừng; đồng thời hướng dẫn cơ chế xử lý đối với những trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa phản ánh đúng thực tế”, ông Phan Ngọc Lâm cho biết thêm.
Liên quan đến công tác xử lý vụ việc, ông Phan Văn Phước, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị cho biết, đơn vị đã yêu cầu UBND xã Bố Trạch thực hiện nghiêm trách nhiệm quản lý nhà nước về lâm nghiệp theo tinh thần Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/1/2017 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Theo ông Phan Văn Phước, địa phương cần huy động toàn bộ lực lượng vào cuộc để ngăn chặn tình trạng phá rừng; đồng thời làm rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân để xảy ra phá rừng trên địa bàn.
“Chúng tôi yêu cầu chính quyền cơ sở tiếp tục bảo vệ hiện trường, giám sát chặt các hộ dân có nguy cơ tiếp tục phá rừng; không để phát sinh thêm các điểm nóng mới. Các trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự phải được chuyển cơ quan chức năng điều tra, xử lý nghiêm theo quy định”, ông Phan Văn Phước nói.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị cũng yêu cầu các đơn vị chuyên môn rà soát, xác minh cụ thể từng trường hợp để phân loại đối tượng, xác định nguyên nhân, từ đó có giải pháp xử lý phù hợp theo quy định pháp luật; đồng thời phối hợp với địa phương xây dựng phương án quản lý, bảo vệ rừng lâu dài.
Theo ngành chức năng Quảng Trị, bên cạnh xử lý các hành vi phá rừng, việc tháo gỡ những “nút thắt” trong quản lý đất đai và hồ sơ lâm nghiệp là yêu cầu cấp thiết nhằm hạn chế nguy cơ tái diễn vi phạm. Thực tế hiện nay cho thấy, sự thiếu thống nhất giữa hồ sơ pháp lý và hiện trạng rừng đang tạo ra “khoảng trống” trong quản lý, khiến việc xử lý nhiều vụ việc kéo dài, lúng túng.
Trước đó, TTXVN đã thực hiện loạt bài “Sai lệch hồ sơ, rừng tự nhiên “chảy máu”, phản ánh thực trạng nhiều diện tích rừng tự nhiên tại xã Bố Trạch bị chặt phá để chuyển sang trồng keo.
Theo đó, tại các thôn Cổ Giang 1 và Cổ Giang 2 (xã Bố trạch, Quảng Trị), lực lượng chức năng đã phát hiện có 23 điểm biến động rừng tự nhiên với tổng diện tích 28,81 ha; trong đó 20 điểm đã bị phá rừng (23,64 ha) và 3 điểm đang phát luỗng có nguy cơ tiếp tục bị xâm hại (5,17 ha).
Qua điều tra, TTXVN phản ánh một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng phá rừng là sự “lệch pha” giữa hồ sơ pháp lý và hiện trạng tài nguyên rừng. Nhiều diện tích thực tế là rừng tự nhiên, song trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại được xác định là “đất có rừng trồng sản xuất”, khiến công tác quản lý, xử lý vi phạm gặp nhiều khó khăn.
Loạt bài cũng nêu thực trạng nhiều vụ phá rừng đã được lực lượng chức năng phát hiện, lập hồ sơ nhưng việc xử lý bị lúng túng do vướng mắc pháp lý; đồng thời đặt ra yêu cầu cần sớm tháo gỡ các “nút thắt” trong quản lý đất đai, rà soát trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan nhằm bảo vệ diện tích rừng tự nhiên còn lại một cách bền vững.
Ngay sau loạt bài được đăng tải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương phối hợp với các cơ quan liên quan và UBND xã Bố Trạch kiểm tra, xác minh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có); đồng thời triển khai nhiều giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn tình trạng phá rừng tiếp diễn./.
