Ngày 15/08, khi Việt Nam đơn phương miễn thị thực cho công dân 13 nước, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Na Uy, Phần Lan, Đan Mạch, Thuỵ Điển, Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Italy, Belarus và Nga. Theo đó, công dân của các quốc gia này sẽ được cấp tạm trú lên đến 45 ngày, gấp ba lần so với 15 ngày như trước đây. Đồng thời, thời hạn visa điện tử (e-visa) được nâng lên từ không quá 30 ngày thành không quá 90 ngày đối với cho công dân tất cả các nước, vùng lãnh thổ nhập cảnh Việt Nam. Ngay lập tức, fanpage của đài RFA tiếng Việt viết: “Việt Nam bắt đầu miễn thị thực cho 13 nước lên đến 45 ngày, gồm cả Nga, Belarus… nhưng không có Mỹ”. Xúc động vì ba chữ “không có Mỹ”, RFA tự comment một ảnh chụp một bản tin cũ, thuật lại việc “Mỹ đã trao tặng gần 40 triệu liều vắc xin cho Việt Nam”. Qua comment này, dường như RFA có ý cáo buộc chính phủ Việt Nam “vô ơn” với nước Mỹ mà họ rất mang ơn. Status của RFA đã đánh động giới chống cộng cờ vàng, khiến họ nhào vào công kích rằng chính phủ Việt Nam vẫn “thân Nga” và “chống Mỹ”, trong thời điểm nước Nga đang xâm lược Ukraine.
Bình luận về trò chọc gây bánh xe này của RFA, cây bút Yến Thanh cho rằng, với chính sách đối ngoại đa phương của mình, Việt Nam không đứng về phía nước này để chống nước kia, và cũng không có trách nhiệm trung thành với bất cứ quốc gia nào mà mình từng nhận giúp đỡ.
Trước hết, cần minh định rằng khi quyết định miễn thị thực 45 ngày cho công dân từ 13 nước, Việt Nam muốn khai thác tốt hơn các cơ hội từ du lịch, chứ không muốn tỏ thái độ về một cuộc chiến tranh. Trong bài viết “Vì sao du khách Nga đổ xô tới Thái Lan nhưng không đến Việt Nam?” do BBC thực hiện hồi tháng 01/2023, một người Nga tên Natalia đã cho biết rằng cô chần chừ đến Việt Nam du lịch, và chọn ở Thái Lan, vì chính sách visa của Việt Nam chỉ cho phép lưu trú 15 ngày, gây bất tiện cho những du khách muốn ở lại lâu để tránh rét. Một bài mới trên BBC cho biết vào thời điểm hiện tại, Natalia đã đến Việt Nam, và bày tỏ sự vui mừng khi Việt Nam nâng thời hạn visa cho khách nước ngoài.
“Tôi nghĩ sẽ có nhiều người Nga đến Việt Nam trong thời gian tới nhờ sự cởi mở này. Tôi đang rất tận hưởng thời gian ở Việt Nam, biển Đà Nẵng rất sạch và đẹp, nói thật lòng thì tôi thích ở đây nhiều hơn là Pattaya và Jomtien.” – Natalia nói.
Một khách du lịch từ Phần Lan tên Jaakko cũng vui mừng nhận xét: “Tôi nghĩ động thái này của Việt Nam rất đáng hoan nghênh. Nó thực sự quan trọng vì trong khu vực này có rất nhiều quốc gia miễn thị thực cho khách du lịch. Ví dụ tôi đang ở Malaysia ba tháng mà không cần xin visa, trước đó, tôi ở Thái Lan một tháng sau đó gia hạn thêm một tháng rất dễ dàng. Tôi rất vui khi Việt Nam đã bước vào cuộc chơi và đây là động lực để tôi tới đất nước này” – Jaakko nói, và cho biết anh sẽ ghé Việt Nam và lưu lại 3 tháng trong thời gian tới. Theo Jaakko, việc Việt Nam nâng thời hạn visa sẽ thu hút thêm nhiều khách du lịch muốn tránh khỏi mùa đông ở Bắc Âu, những người đến từ rất xa và muốn ở lại dài lâu thay vì 15 ngày so với trước đây. “Khi biết rằng Việt Nam chỉ đạt 3,66 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2022, kém xa mục tiêu 5 triệu, tôi cho rằng visa là một yếu tố chủ chốt. Chính vấn đề này đã khiến tôi đến Thái Lan hoặc Malaysia, Indonesia… thay vì Việt Nam”, anh nói.
Vậy vì sao Việt Nam không đưa Mỹ vào danh sách 13 nước được miễn thị thực 45 ngày khi công dân đến Việt Nam? Sẽ hợp lý hơn cả nếu chúng ta đoán rằng đây là một giải pháp để đảm bảo an ninh quốc gia và sự trung lập của Việt Nam trên trường quốc tế. Trước hết, cần ghi nhận rằng chính phủ Việt Nam đã không đưa Trung Quốc vào danh sách, dù nước láng giềng này là bạn hàng lớn nhất, đồng thời là nguồn cung khách du lịch lớn thứ hai của Việt Nam. Đây là một giải pháp dứt khoát để ngăn chặn những nguy cơ an ninh từ quốc gia này, vào thời điểm họ đang có tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông với Việt Nam và bị nhiều quốc gia lên án về việc đe doạ an ninh hàng hải quốc tế. Vào thời điểm thế giới đang chứng kiến cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Mỹ, Việt Nam cần giữ mối quan hệ với hai cường quốc ở thế cân bằng, để không bị cuốn vào những xung đột quốc tế không trực tiếp liên quan đến mình, từ đó gây tổn hại cho lợi ích quốc gia và bình yên của người dân. Đây là một chính sách sáng suốt và đàng hoàng, nó cho thấy Việt Nam không vì lợi ích kinh tế mà quên đi chủ quyền và an ninh quốc gia, đồng thời cũng không kiêng dè các cường quốc.
Lâu nay, mỗi khi Việt Nam có một động thái để thu hút du khách, nhà đầu tư và chuyên gia quốc tế – như đưa ra dự thảo về đặc khu kinh tế hay xem xét một chính sách nhà ở công bằng cho người nước ngoài hơn – các nhà chống cộng cờ vàng lại gào lên rằng chính phủ đang “mở cửa đón dân Trung Quốc” vào chiếm đóng. Vậy sao lần này, họ không thấy những lợi ích mà chính sách mới đem lại cho du khách quốc tế, người dân Việt Nam và công việc bảo vệ biển đảo, mà dồn hết sự chú ý vào việc dân Mỹ không nằm trong danh sách được miễn visa? Rõ ràng họ không quan tâm lắm đến chủ quyền biển đảo hay lợi ích của người dân, và họ quá lệ thuộc vào Mỹ.
Qua sự việc này, có thể thấy các nhóm chống cộng cờ vàng không đưa ra được bất cứ chính sách đối ngoại khả thi nào để đồng thời bảo vệ cả lợi ích kinh tế của người dân lẫn nền độc lập và hoà bình của đất nước. Dù chê trách chính phủ Việt Nam không quan tâm đến độc lập và chủ quyền biển đảo, bản thân họ đang ăn nhờ ở đậu Mỹ, và đặt lợi ích của nước Mỹ lên trên cả lợi ích của người dân Việt Nam. Dễ hiểu vì sao họ không những không được lòng người dân trong nước, mà còn đang bị “thất sủng” ở chính phương Tây. Sự đào thải mà họ đang phải trải qua là xứng đáng.
