Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thời hạn cai nghiện ma túy đối với người cai nghiện ma túy lần đầu là 24 tháng, đối với người cai nghiện ma túy từ lần thứ hai trở lên là 36 tháng, và áp dụng cho tất cả hình thức cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc.
Sáng 11/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi).
Phân quyền, phân cấp tại 5 nội dung để phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, mục đích ban hành Luật nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về trách nhiệm quản lý nhà nước của các cơ quan, tổ chức về phòng, chống ma túy bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các bộ, ngành, địa phương.
Đồng thời, kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện ma túy để bảo đảm phù hợp với tổ chức bộ máy mới và khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành thời gian qua.
Về các nội dung sửa đổi, hoàn thiện, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về thời hạn cai nghiện ma túy đối với người cai nghiện ma túy lần đầu là 24 tháng, đối với người cai nghiện ma túy từ lần thứ hai trở lên là 36 tháng và áp dụng đối với tất cả hình thức cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc.
Sửa đổi, bổ sung quy định về quy trình cai nghiện ma túy phải bảo đảm thực hiện đủ 5 giai đoạn trong quy trình cai nghiện ma túy, bảo đảm hiệu quả trong công tác cai nghiện ma túy. Riêng đối với việc cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân, tiếp tục quy định phải bảo đảm thực hiện ít nhất 3 giai đoạn đầu trong quy trình cai nghiện ma túy, đối với các quy trình và thời gian còn lại thì người nghiện ma túy phải thực hiện tại gia đình, cộng đồng.
Sửa đổi, bổ sung quy định người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện việc cai nghiện tại trường giáo dưỡng, nhưng khi người nghiện ma túy đủ 18 tuổi, nếu thời gian cai nghiện còn lại từ đủ 3 tháng trở lên thì chuyển sang thực hiện việc cai nghiện tại cơ sở cai nghiện công lập.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật thực hiện phân quyền, phân cấp tại 5 nội dung, cụ thể:
Chuyển thẩm quyền từ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thành Trưởng Công an cấp xã nhận kết quả xét nghiệm dương tính với chất ma túy của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy;
Phân định thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã và Trưởng Công an cấp xã trong quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy;
Chuyển thẩm quyền từ Ủy ban nhân dân xã thành Công an xã lập, đưa ra khỏi danh sách người sử dụng trái phép chất ma túy cư trú tại địa phương;
Chuyển thẩm quyền từ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sang Trưởng Công an xã có trách nhiệm tiếp nhận đăng ký, quản lý người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng;
Chuyển thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Giám đốc Công an cấp tỉnh trong quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng.
Nghiên cứu quy định phù hợp hơn về thời hạn cai nghiện ma túy
Qua thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đồng tình với sự cần thiết ban hành Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi), đồng thời đề nghị việc sửa đổi Luật phải bảo đảm hài hòa giữa xử lý nghiêm, kịp thời hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và quyền học tập, tạo cơ hội tái hòa nhập cộng đồng của người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy là trẻ em, học sinh, sinh viên…
Cùng với đó, nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy; hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, rõ trách nhiệm của các cơ quan trong công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy; huy động nguồn lực cho công tác phòng, chống ma túy, xây dựng cơ chế phát huy vai trò của các tổ chức, cá nhân, gia đình và cộng đồng trong giám sát, hỗ trợ sau cai nghiện.
Về thời hạn, quy trình cai nghiện ma túy, đa số ý kiến của Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành với quy định tăng thời hạn cai nghiện ma túy, tuy nhiên, đề nghị cần nghiên cứu quy định phù hợp hơn về thời hạn cai nghiện ma túy. Đặc biệt, đối với người cai nghiện ma túy lần đầu, người cai nghiện ma túy là người đang nuôi con nhỏ, trẻ em thì thời hạn cai nghiện ma túy nên ngắn hơn hoặc quy định không quá 24 tháng đối với người cai nghiện lần đầu, không quá 36 tháng đối với người cai nghiện ma túy từ lần thứ hai trở đi.
Có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định thời hạn cai nghiện theo hướng đối với đối tượng cai nghiện ma túy bắt buộc thì thời hạn thực hiện như quy định tại dự thảo Luật; đối với đối tượng cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình và cộng đồng cần quy định thời hạn phù hợp.
Về cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình và cộng đồng, Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu có quy định tại dự thảo Luật bảo đảm tính nguyên tắc và bao quát về điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực, giá dịch vụ cai nghiện ma túy, thẩm quyền, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong cung cấp dịch vụ cai nghiện…, đồng thời, cụ thể hóa các quy định này ở các văn bản hướng dẫn.
Đối với cai nghiện ma túy bắt buộc cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi, theo cơ quan thẩm tra, việc tổ chức cai nghiện ma túy bắt buộc cho nhóm đối tượng này tại trường giáo dưỡng sẽ tạo thuận lợi cho việc tổ chức học văn hóa, học nghề, giáo dưỡng theo quy định. Tuy nhiên, việc chỉ cai nghiện ma túy bắt buộc tại trường giáo dưỡng sẽ có một số hạn chế, bất cập.
Do đó, đề nghị tiếp tục nghiên cứu quy định bảo đảm tính mở, linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn theo hướng: về cơ bản, việc cai nghiện ma túy bắt buộc cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi được thực hiện ở trường giáo dưỡng; giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định mở rộng việc cai nghiện bắt buộc cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi tại cơ sở cai nghiện khác có đủ điều kiện.
