Theo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, fentanyl và các chất dẫn xuất của nó có độc tính rất mạnh nên hậu quả dẫn đến tử vong cho người sử dụng bất hợp pháp cao hơn nhiều so với heroin.
Ngày 10/12, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04, Bộ Công an) cho biết liên quan đến vụ triệt phá ổ nhóm mua bán ma túy lớn tại phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội mới đây, sau một thời gian gửi mẫu lọ nước (10ml) thu giữ nghi ma túy đến Trung tâm Giám định ma túy, Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) đã cho kết quả, đây là loại ma túy cực độc – fentanyl.
Trước đó, đêm 23, rạng sáng 24/11, Cục C04 phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ triệt phá ổ nhóm mua bán ma túy lớn tại một ngôi nhà trong ngõ nhỏ đường Bạch Đằng, phường Hồng Hà, Hà Nội.
Thời điểm này, các đối tượng đã cố thủ, dùng súng bắn trả lực lượng chức năng nhằm uy hiếp, kéo dài thời gian để tiêu hủy tang vật… Lực lượng chức năng đã nhanh chóng phá 3 lớp cửa, sử dụng lựu đạn khói để đột kích vào bên trong, sau đó khống chế, bắt giữ các đối tượng.
Trong quá trình vây bắt nhóm đối tượng, có 2 đối tượng đã trèo lên mái các nhà lân cận hòng tẩu thoát, tuy nhiên tổ công tác đã sử dụng flycam phát hiện vị trí và tóm gọn.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 3 súng quân dụng, 1 quả lựu đạn, nhiều gói ma túy “nước vui,” bình khí “bóng cười” và nhiều ma túy khác nhau (trong đó có 6 lọ nước nghi ma túy cực độc). Khám xét nhà một đối tượng liên quan, cảnh sát tiếp tục thu giữ khoảng 48.000 viên ma túy tổng hợp và 1kg ma túy đá.
Tại cơ quan điều tra, bước đầu đối tượng cầm đầu Nguyễn Văn Tuấn (sinh năm 1994, trú tại Hà Nội) khai nhận, để tạo độ “phê” khi sử dụng ma túy, đối tượng mua 10 lọ fentanyl với giá tiền hơn 7 triệu đồng.
Vào thời điểm lực lượng chức năng đột kích, đối tượng Tuấn đã sử dụng 4 lọ, còn 6 lọ fentanyl. Liên quan đến vụ án này, Cục C04 đang đấu tranh mở rộng, xử lý nghiêm minh các đối tượng trước pháp luật.
Trước đó, ngày 9/11/2024, Công an xã Dương Xá, huyện Gia Lâm (đơn vị hành chính cũ), thành phố Hà Nội đã phát hiện, bắt giữ đối tượng Nguyễn Minh Phúc (sinh năm 1996, trú tại Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội) về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, trong đó có 2 đối tượng tử vong do “sốc” ma túy. Tại hiện trường, cơ quan công an đã thu giữ 12 lọ thuốc bên trong chứa ma túy fentanyl.
Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy cho biết thị trường ma túy ngày càng đa dạng, ngoài sản xuất ma túy tổng hợp dạng đá, ketamin, các đối tượng còn sản xuất các loại ma túy tổng hợp dạng fentanyl.
Về mặt y tế, fentanyl là một chất thuộc nhóm thuốc giảm đau Opioid (nhóm các chất tự nhiên và tổng hợp có nguồn gốc từ thuốc phiện), đây là chất giảm đau rất mạnh (gấp 100 lần morophine, 50 lần heroin) được sử dụng có kiểm soát (kê theo đơn) trong điều trị bệnh ở nhiều nước bằng cách tiêm, bơm vào đường truyền dịch, xịt vào mũi, đặt vào miệng hoặc dán miếng dán lên da.
Tuy nhiên, fentanyl cũng được tổng hợp bất hợp pháp và được sử dụng như một loại ma túy, thường trộn lẫn với heroin, cocain hoặc ma túy tổng hợp để tăng độ “phê.”
Fentanyl và các chất dẫn xuất của nó có độc tính rất mạnh nên hậu quả dẫn đến tử vong cho người sử dụng bất hợp pháp cao hơn nhiều so với heroin. Do đó, fentanyl và một số dẫn xuất của nó đã được đưa vào bảng I – Danh mục cần kiểm soát theo Công ước quốc tế 1961 của Liên hợp quốc.
Cũng theo Cục C04, fentanyl gây nghiện mạnh và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Hoa Kỳ và một số nước, do dùng quá liều (chỉ một lượng rất nhỏ khoảng 2mg cũng có thể gây tử vong do suy hô hấp). Lực lượng chống ma túy Hoa Kỳ (DEA) trực tiếp cảnh báo về việc chỉ riêng trong năm 2023, đã có hơn 100.000 người, chủ yếu là người trẻ, tử vong do sử dụng fentanyl quá liều. Đây là chất ma tuý mới mà mất 7 năm Hoa Kỳ mới tìm ra được.
Việt Nam đã đưa fentanyl vào Danh mục II (các chất ma túy được dùng hạn chế trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm hoặc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền) tại Nghị định số 57/2022/NĐ-CP của Chính phủ.
Để phòng tránh hiểm họa fentanyl, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đang chủ trì, tổng hợp tình hình, tham mưu cho lãnh đạo Bộ đánh giá, dự báo, phân tích tình hình, diễn biến, phương thức thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy, kịp thời nhận diện các loại ma túy mới trong đó có ma túy tổng hợp fentanyl để cảnh báo và có biện pháp phòng ngừa, đấu tranh phù hợp; phối hợp.
Các đơn vị trong và ngoài ngành công an tăng cường các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn nguồn ma túy từ nước ngoài có nguy cơ thẩm lậu vào Việt Nam để tiêu thụ hoặc đi nước thứ ba.
Cục C04 cũng đã có điện gửi Công an các đơn vị, địa phương thông báo chủ động rà soát, nắm chắc tình hình về phương thức, thủ đoạn mua bán, vận chuyển, tàng trữ, tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép các loại ma túy; triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, bắt giữ, xử lý tội phạm ma túy.
Đặc biệt, lực lượng chức năng tập trung điều tra sâu, xác minh kỹ, thu thập tài liệu trinh sát để chuyển hóa chứng cứ, đấu tranh bóc gỡ các đường dây, ổ nhóm, đối tượng mua bán trái phép chất ma túy có tính chất chuyên nghiệp, có vũ khí “nóng,” các điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy; thực hiện có hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ trinh sát trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, đối tượng nghi vấn liên quan đến hoạt động sản xuất, vận chuyển, mua bán trái phép các chất ma túy, chất ma túy mới, nhất là các chất chứa hoặc nghi chứa fentanyl.
Cùng với đó, nhanh chóng triển khai tuyên truyền rộng rãi trong quần chúng nhân dân, đặc biệt là tại các trường học, khu công nghiệp, khu vực có nguy cơ cao về tác hại, tính chất đặc biệt nguy hiểm của fentanyl; nhấn mạnh tính chất “cực độc” của fentanyl: đây là loại ma túy tổng hợp có độc tính gấp 100 lần so với morphine và gấp 50 lần so với heroine.
Chỉ một lượng rất nhỏ (khoảng 2mg), fentanyl cũng có thể gây tử vong do suy hô hấp./.
