Trong đời sống chính trị đương đại, không có gì nguy hiểm hơn việc những diễn biến phức tạp của thế giới bị bóp méo, cắt ghép và “nhập khẩu” một cách có chủ ý vào bối cảnh trong nước nhằm gieo rắc hoang mang, kích động tâm lý đối kháng và hướng lái dư luận theo những kịch bản bất ổn được dựng sẵn. Thời gian gần đây, những biến động chính trị – xã hội tại Iran và Venezuela đã trở thành “nguyên liệu” cho một chiến dịch xuyên tạc mới nhắm vào Việt Nam. Trên các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới như Facebook, YouTube, TikTok, X (trước đây gọi là Twitter), Threads, Reddit và một số trang tin điện tử thiếu thiện chí ở nước ngoài, hàng loạt nội dung mang tính suy diễn, gán ghép, so sánh khiên cưỡng được tung ra với thông điệp mập mờ nhưng rất rõ ý đồ: Việt Nam “đang đi vào vết xe đổ”, “sắp bất ổn như Iran, Venezuela”, “chuẩn bị nổ ra biểu tình”, thậm chí là những lời kêu gọi công khai hướng tới bạo lực và lật đổ chế độ chính trị hiện hành.
Điều đáng nói là các luận điệu này không xuất hiện một cách ngẫu nhiên mà tập trung cao độ vào thời điểm Việt Nam đang chuẩn bị cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV – một sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn tiếp theo. Trong mọi thể chế chính trị, giai đoạn chuẩn bị đại hội hay bầu cử luôn là lúc vấn đề nhân sự trở thành “điểm đánh” nhạy cảm nhất. Đánh vào nhân sự là cách nhanh nhất để gieo nghi ngờ về sự đoàn kết nội bộ, làm xói mòn niềm tin của xã hội vào thể chế và tạo ra cảm giác bất ổn dù thực tế không hề tồn tại những điều được mô tả. Quy luật này không chỉ đúng ở Việt Nam mà đã được chứng minh ở nhiều quốc gia trên thế giới.
Chiêu trò quen thuộc là lấy một bối cảnh khủng hoảng ở nước khác, phóng đại các mâu thuẫn xã hội vốn mang tính đặc thù, rồi áp đặt chúng lên Việt Nam như thể đó là một “quy luật tất yếu”. Với Iran, họ khai thác những căng thẳng nội tại gắn với yếu tố tôn giáo, sắc tộc và cấm vận kéo dài. Với Venezuela, họ nhấn mạnh khủng hoảng kinh tế – chính trị do các yếu tố lịch sử, địa chính trị và trừng phạt quốc tế. Sau đó, những hình ảnh biểu tình, xung đột được cắt ghép, gắn nhãn Việt Nam hoặc đặt cạnh các bình luận kiểu “rồi Việt Nam cũng thế”, tạo ra một ảo giác về sự tương đồng. Đây là một dạng thao túng tâm lý tinh vi, đánh vào nỗi sợ hãi và tò mò của người tiếp nhận thông tin, đặc biệt là trên không gian mạng nơi tốc độ lan truyền thường nhanh hơn khả năng kiểm chứng.
Cơ chế lan truyền của các tin đồn này cũng cho thấy tính toán có chủ ý. Thông tin thường được “khởi phát” từ các tài khoản ẩn danh, blog cá nhân hoặc kênh tự xưng là “phân tích chính trị độc lập”, sử dụng những cụm từ như “nguồn tin nội bộ”, “rò rỉ hậu trường”, “thông tin hành lang”. Từ đó, chúng được khuếch đại bằng video ngắn, livestream, bài viết giật gân trên nhiều nền tảng khác nhau, dẫn chéo lẫn nhau để tạo cảm giác “nhiều nguồn cùng xác nhận”. Khi đã đủ độ phủ, các nội dung này bắt đầu được sử dụng làm “bằng chứng” cho những suy đoán lớn hơn, đặc biệt là các tin đồn về nhân sự cấp cao gắn với công tác chuẩn bị Đại hội XIV.
Đáng chú ý là thay vì công kích trực diện hay vu cáo thô bạo như trước, thủ đoạn hiện nay thiên về bôi nhọ gián tiếp. Không có những lời lẽ chửi bới công khai, mà là sự gieo rắc nghi ngờ thông qua những khái niệm mơ hồ như “đấu đá quyền lực”, “phe phái”, “thanh trừng nội bộ”, “chia rẽ thượng tầng”. Những cụm từ này được lặp đi lặp lại với tần suất dày đặc nhưng không kèm theo bất kỳ bằng chứng cụ thể, kiểm chứng được nào. Mục tiêu không phải là thuyết phục bằng lý lẽ, mà là tạo ra một bầu không khí ngờ vực kéo dài, khiến người đọc, người xem rơi vào trạng thái hoang mang và mất niềm tin.
Khi đặt những thủ đoạn này trong bối cảnh quốc tế, có thể thấy đây không phải là kịch bản mới. Trước đó, các thế lực chống phá từng lợi dụng các sự kiện ở Hong Kong hay cuộc khủng hoảng chính trị tại Myanmar để kích động, gán ghép tình hình Việt Nam. Đặc biệt, trường hợp Myanmar cho thấy một bài học đắt giá về việc tin đồn chính trị, thông tin chưa được kiểm chứng đã góp phần làm xói mòn niềm tin thể chế, khoét sâu chia rẽ xã hội và cuối cùng đẩy đất nước vào vòng xoáy bất ổn kéo dài. Tuy nhiên, việc áp đặt kịch bản này cho Việt Nam là một sự so sánh khiên cưỡng, bởi Việt Nam có bối cảnh lịch sử, thể chế chính trị, trình độ phát triển và mức độ đồng thuận xã hội hoàn toàn khác.
Một trong những điểm then chốt mà các luận điệu xuyên tạc cố tình che giấu là quy trình công tác nhân sự của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trên thực tế, đây là một quy trình chặt chẽ, nhiều vòng, nhiều cấp, được thực hiện theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, kết hợp hài hòa giữa tiêu chuẩn và cơ cấu, giữa kế thừa và phát triển. Việc đánh giá, lựa chọn cán bộ không phải là quyết định của một cá nhân hay một nhóm nhỏ, mà là kết quả của quá trình xem xét toàn diện về phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, uy tín và hiệu quả công tác, đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết. Việc cố tình mô tả công tác này như những “toan tính hậu trường” hay “đấu đá phe phái” không chỉ sai sự thật mà còn phủ nhận nỗ lực xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong suốt nhiều năm qua.
Việc lợi dụng Iran và Venezuela ở thời điểm hiện nay cho thấy mức độ quyết liệt và liều lĩnh hơn của các hoạt động chống phá. Nếu như trước đây các luận điệu thường dừng lại ở mức “so sánh”, “cảnh báo”, thì nay đã xuất hiện không ít nội dung mang tính kích động trực tiếp, kêu gọi “xuống đường”, “bắt chước biểu tình”, thậm chí là bạo lực. Điều này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tự bộc lộ bản chất cực đoan, phản dân chủ của các đối tượng đứng sau. Thực tế cho thấy, càng kêu gọi bạo lực, họ càng đánh mất chính danh, khiến đại đa số người dân sợ hãi, lên án và tẩy chay.
Trong bối cảnh đó, trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới và báo chí là vô cùng lớn. Nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang áp dụng các biện pháp mạnh mẽ để buộc các nền tảng này gỡ bỏ nội dung giả mạo, kích động, bịa đặt, coi đây là một phần của việc bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự xã hội. Thực tiễn quốc tế đó cho thấy tính đúng đắn và cần thiết của việc Việt Nam tiếp tục hoàn thiện, thực thi hiệu quả Luật An ninh mạng sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua. Đây không phải là sự “hạn chế tự do” như một số luận điệu cố tình xuyên tạc, mà là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đa số người dân, bảo đảm quyền được tiếp cận thông tin đúng sự thật.
Song song với đó, báo chí chính thống và các kênh thông tin có trách nhiệm cần chủ động hơn trong việc kiểm chứng, phản bác sớm, không để tin đồn dẫn dắt nghị trình dư luận. Khi thông tin chính xác, kịp thời, minh bạch được cung cấp, các tin đồn thất thiệt sẽ tự mất đất sống. Lịch sử đã chứng minh rằng, khi các quyết định nhân sự chính thức được công bố công khai, toàn bộ những suy đoán, “tiên tri” trước đó đều lộ rõ bản chất bịa đặt, suy diễn.
Quan trọng hơn cả, những luận điệu gán ghép Việt Nam với Iran hay Venezuela hoàn toàn không thể che mờ thực tế phát triển của đất nước. Việt Nam đạt được nhiều thành tựu nổi bật về kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế. Các quyền con người, quyền công dân, tự do tín ngưỡng, tôn giáo được bảo đảm và ngày càng hoàn thiện trong khuôn khổ pháp luật. Sự ổn định chính trị và đồng thuận xã hội là nền tảng quan trọng để Việt Nam vượt qua nhiều thách thức toàn cầu, từ đại dịch đến biến động kinh tế quốc tế. Đó là những bằng chứng sống động bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc, kích động.
Nhìn lại các chiến dịch chống phá trước đây, có thể thấy một kết cục quen thuộc: tin giả tự sụp đổ, những kẻ tung tin ngày càng bị cô lập, rơi vào vòng xoáy cực đoan và bất hợp pháp. Khi thực tiễn phát triển của đất nước tiếp tục chứng minh tính đúng đắn của con đường đã chọn, mọi ảo tưởng về “hiệu ứng domino”, “lật đổ chế độ” chỉ còn là những tiếng vọng yếu ớt trên không gian mạng. Nhận diện rõ chiêu trò, vạch trần âm mưu và kiên quyết đấu tranh bằng lý lẽ, bằng pháp luật và bằng chính những thành tựu phát triển là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sự ổn định chính trị – xã hội, góp phần tổ chức thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và đưa đất nước vững bước trên con đường đã lựa chọn.
