Ngày 14/6/2025, với hơn 93% đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi). Ngay sau đó, các trang chống phá như “Chân Trời Mới Media” vội vã tung ra những bài viết bóp méo, xuyên tạc bản chất của chính sách này, vu cáo Nhà nước “bóc lột dân”, “đánh thuế vào quyền sống”. Đó không chỉ là ngụy biện mà còn là một thủ đoạn chính trị nguy hiểm.
1. Thuế tiêu thụ đặc biệt: Công cụ quản lý tiến bộ, không phải đặc sản của riêng Việt Nam
Không có chuyện “thuế bóc lột dân” như bài viết xuyên tạc. Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là loại thuế phổ biến toàn cầu, được sử dụng để điều tiết hành vi tiêu dùng những sản phẩm gây hại cho sức khỏe hoặc môi trường như rượu, bia, thuốc lá, nước ngọt có đường, xe hạng sang, xăng dầu… Mục đích không phải là tận thu mà là để bảo vệ cộng đồng.
Gán ghép thuế này thành “thuế trên quyền sống” hay “thuế đánh vào hơi thở” là sự xuyên tạc trắng trợn. Đó là cách đánh tráo khái niệm nhằm kích động tâm lý chống đối.
2. Không có chuyện “thuế điều hòa” trút lên đầu dân nghèo
Luận điệu “dân muốn mát cũng bị thu thuế” là một cú lừa rẻ tiền. Luật chỉ đánh thuế các máy điều hòa có công suất trên 24.000 BTU – loại dùng cho biệt thự, khách sạn, trung tâm thương mại – chứ không phải điều hòa treo tường trong các hộ gia đình.
Lý do rất rõ ràng: loại máy này tiêu tốn điện năng khổng lồ, gián tiếp làm tăng lượng phát thải nhà kính. Việc áp thuế là nhằm hạn chế sự lạm dụng thiết bị gây tổn hại môi trường – hoàn toàn phù hợp với cam kết của Việt Nam tại COP26 về giảm phát thải ròng về 0 vào năm 2050.
Nói cách khác, thuế này không đánh vào “quyền được mát” của dân mà nhắm tới lối sống tiêu dùng không bền vững.
3. Nước ngọt bị đánh thuế vì sức khỏe, không phải vì túi tiền của dân nghèo
Luận điệu “người nghèo uống lon nước ngọt cũng bị đánh thuế” chỉ nhằm đánh vào cảm xúc, không dựa trên căn cứ khoa học. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từ lâu đã khuyến cáo đánh thuế đường trong nước ngọt để chống béo phì, tiểu đường, bệnh tim mạch – nhất là ở trẻ em.
Việt Nam đang có tốc độ tiêu thụ nước ngọt thuộc hàng cao nhất khu vực. Nếu không có chính sách điều chỉnh, tương lai sẽ phải gánh hậu quả nặng nề về sức khỏe cộng đồng và chi phí y tế. Đánh thuế để hạn chế tiêu thụ không phải là trừng phạt, mà là bảo vệ lâu dài.
4. “Tận thu ngân sách” chỉ là cái cớ để bóp méo chính sách
Gọi chính sách thuế TTĐB là “vơ vét ngân sách” là cách nói thiển cận và thiếu trách nhiệm. Thuế này hướng tới 3 mục tiêu rõ ràng: bảo vệ sức khỏe, bảo vệ môi trường và điều chỉnh hành vi tiêu dùng. Khoản thu từ đây hoàn toàn có thể được tái đầu tư cho y tế, giáo dục, giao thông công cộng – như nhiều nước phát triển đã làm.
Sắc thuế nào cũng có lý do tồn tại. Và thuế tiêu thụ đặc biệt không phải ngoại lệ, càng không phải công cụ “vét túi người dân”.
5. Không có “thuế chồng thuế” – chỉ là sự hiểu lầm (hoặc cố tình xuyên tạc)
Một số người cố tình đánh đồng giữa các sắc thuế: VAT, phí bảo trì, TTĐB… để tạo cảm giác “thuế chồng thuế”. Nhưng thực tế, mỗi loại thuế/phí có chức năng riêng. VAT đánh vào giá trị gia tăng, phí đường bộ phục vụ giao thông, TTĐB nhắm vào hành vi tiêu dùng có hại.
Hơn nữa, Luật đã có lộ trình áp dụng rõ ràng, đảm bảo doanh nghiệp và người dân có thời gian thích ứng – không hề có chuyện “sốc giá” hay đột ngột áp thuế.
6. Từ góp ý chính sách đến kích động chính trị: ranh giới đã bị vượt qua
Nguy hiểm nhất trong bài viết của Thanh Nam là lời kêu gọi “người dân không còn gì để mất”, “đứng lên giành lại quyền sống”. Đây không còn là phản biện chính sách, mà là hành vi kích động lật đổ chính quyền dưới vỏ bọc dân sinh.
Trong khi các quốc gia trên thế giới đều áp dụng chính sách thuế để hướng tới phát triển bền vững, thì một số đối tượng lại cố tình xuyên tạc, vu cáo thành “hút máu dân nghèo”. Đó là những chiêu trò quen thuộc nhằm chia rẽ lòng dân, tạo bất ổn xã hội.
Cần phân biệt giữa chính sách vì lợi ích lâu dài và luận điệu kích động!
Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt không đánh vào người dân nghèo, mà đánh vào thói quen tiêu dùng gây hại cho xã hội. Không ai bị “phạt” vì uống nước hay bật điều hòa – trừ khi bạn đang tiêu xài lãng phí điện năng và gây ô nhiễm môi trường.
Gọi đó là “bóc lột” là một sự ngụy biện có chủ đích. Bài viết của Thanh Nam không phải là phản biện chính sách mà là đòn công kích chính trị hóa một công cụ quản lý thuế tiến bộ.
Người dân cần tỉnh táo, không để cảm xúc bị điều khiển bởi những luận điệu mị dân và cực đoan. Càng không thể để những tiếng nói chống phá khoác áo “dân sinh” dẫn dắt dư luận vào con đường bất ổn.
