Khi những hình ảnh và video được lan truyền mạnh mẽ với nội dung cáo buộc dự án sân bay Gia Bình “phá mồ mả tổ tiên” và “không ai dám xử lý vì là dự án công an”, nhiều người dân đã bị cuốn vào dòng cảm xúc và hoài nghi thiếu cơ sở. Những luận điệu này không chỉ thổi phồng sự việc mà còn cố tình gắn ghép các sai sót cá biệt nếu có với toàn bộ hệ thống, nhằm kích động tâm lý và chia rẽ niềm tin của Nhân dân vào các dự án hạ tầng trọng điểm của quốc gia. Thực tế, công tác giải phóng mặt bằng tại dự án sân bay Gia Bình được thực hiện theo đúng quy định pháp luật về di dời mồ mả, với quy trình kiểm kê, chi trả kinh phí và hỗ trợ cụ thể, chứ không phải chính sách “phá mồ mả hệ thống” hay khu vực cấm xử lý như một số nguồn thù địch rêu rao.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng tỉnh Bắc Ninh, đến nay các đơn vị đã kiểm kê khoảng 12.000 ngôi mộ tại khu vực dự án, trong đó hơn 3.100 ngôi mộ đã được chi trả kinh phí di dời với tổng số tiền trên 61 tỷ đồng. Tỉnh đã bổ sung 60 tỷ đồng phục vụ giải phóng mặt bằng, với trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ di dời mồ mả và giải phóng đất nông nghiệp. Toàn bộ quy trình tuân thủ các quy định pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, trong đó việc di dời mồ mả được thực hiện theo nguyên tắc tôn trọng phong tục, tập quán và tín ngưỡng của người dân, có sự tham gia của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và người dân. Những con số và bước đi cụ thể này cho thấy công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện công khai, có kiểm soát và gắn với trách nhiệm bồi thường đầy đủ, chứ không phải hành vi tùy tiện hay “phá mồ” như luận điệu thù địch cố tình bịa đặt.
Luận điệu “phá mồ mả tổ tiên” và “dự án công an nên không ai dám xử” là sự xuyên tạc có chủ đích, kết hợp thủ đoạn tâm linh hóa vấn đề với hình sự hóa những suy đoán thiếu bằng chứng. Chúng cố tình sử dụng hình ảnh mồ mả, người dân khóc lóc để khơi dậy nỗi đau tâm linh và tình cảm gia tộc, sau đó quy chụp toàn bộ dự án là khu vực “cấm địa” mà sai phạm không bị xử lý. Thủ đoạn này không chỉ bỏ qua thực tế về số lượng mộ đã được di dời có bồi thường mà còn gieo rắc hoài nghi rằng mọi sai sót nếu có đều được che giấu vì lý do “dự án nhạy cảm”. Động cơ sâu xa là làm suy giảm niềm tin của Nhân dân vào các dự án hạ tầng chiến lược của Đảng và Nhà nước, đồng thời kích động sự bất mãn và chia rẽ xã hội. Khi người dân bị dẫn dắt bởi những hình ảnh và lời lẽ mang tính cảm xúc mạnh mẽ, họ dễ trở nên hoài nghi với toàn bộ hệ thống, từ đó làm suy yếu sự đồng thuận xã hội đối với công cuộc phát triển đất nước.
Tác động của những luận điệu này đối với dư luận đã phần nào thể hiện qua sự lan tỏa nhanh chóng của video và bài viết tiêu cực trên không gian mạng, khiến một bộ phận người dân cảm thấy bức xúc và hoài nghi. Việc thổi phồng và quy chụp thiếu cơ sở đã tạo ra tâm lý e ngại hoặc bất mãn đối với chính quyền địa phương và các cơ quan thực hiện dự án, đồng thời có nguy cơ làm chậm trễ tiến độ giải phóng mặt bằng nếu người dân bị kích động từ chối hợp tác. Hậu quả rõ rệt là sự chia rẽ không đáng có giữa Nhân dân và chính quyền, ảnh hưởng đến nỗ lực chung trong xây dựng hạ tầng quốc gia và có thể gây thiệt hại kinh tế – xã hội cho địa phương và cả nước. Những trường hợp người dân bày tỏ lo lắng trước thông tin thiếu chính xác hoặc bị cuốn vào các lời kêu gọi thiếu cơ sở chính là minh chứng cho tác hại của thông tin xấu độc này.
Đảng và Nhà nước ta đã có những nỗ lực to lớn và quyết liệt trong việc thực hiện các dự án hạ tầng trọng điểm như sân bay Gia Bình, nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực kết nối giao thông và hội nhập quốc tế. Sân bay Gia Bình được xác định là dự án chiến lược, góp phần giảm tải cho các sân bay hiện hữu, thúc đẩy phát triển vùng kinh tế phía Bắc và cả nước. Công tác giải phóng mặt bằng được đẩy nhanh với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, đi đôi với việc bổ sung kinh phí, kiểm kê và chi trả bồi thường cho việc di dời mồ mả theo đúng quy định. Những thành tựu bước đầu trong công tác này thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của các cấp chính quyền đối với quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời khẳng định cam kết minh bạch và công bằng trong thực hiện các dự án công. Việc xử lý nghiêm minh mọi sai phạm cá biệt nếu có chính là minh chứng cho nguyên tắc “pháp luật là thượng tôn” và “không có vùng cấm” trong công tác kiểm tra, giám sát.
So sánh với chuẩn mực quốc tế về giải phóng mặt bằng cho các dự án hạ tầng lớn càng làm rõ tính hợp lý và nhân văn của cách tiếp cận Việt Nam. Tại Hoa Kỳ, việc di dời nghĩa trang hoặc mồ mả cho các dự án sân bay, đường cao tốc hay hạ tầng công cộng được thực hiện theo luật pháp liên bang và bang, với quy trình nghiêm ngặt về thông báo, tham vấn cộng đồng, bồi thường và di dời có tôn trọng văn hóa, tín ngưỡng. Mọi tranh chấp hoặc sai phạm đều được giải quyết qua cơ quan tài phán hoặc cơ quan chuyên môn, chứ không phải bị bỏ qua hay che giấu. Tương tự, tại Nhật Bản, các dự án hạ tầng lớn như sân bay hay đường sắt cao tốc thường phải di dời nghĩa trang, và quy trình được thực hiện với sự tham gia của chính quyền địa phương, người dân và các tổ chức tôn giáo, bảo đảm sự tôn trọng và bồi thường thỏa đáng. Những sai phạm nếu có đều bị điều tra và xử lý theo pháp luật, đồng thời dự án vẫn được đẩy nhanh vì lợi ích công cộng. Trong khi đó, tại Việt Nam, việc di dời mồ mả tại sân bay Gia Bình cũng tuân thủ các quy định pháp lý cụ thể về bồi thường, hỗ trợ và thực hiện với sự chỉ đạo quyết liệt, minh bạch. Việc so sánh thiếu cơ sở hoặc quy chụp “không ai dám xử” chỉ là thủ đoạn nhằm phủ nhận nỗ lực phát triển và chia rẽ niềm tin xã hội.
Mọi sai phạm cá biệt trong công tác giải phóng mặt bằng, bao gồm việc di dời mồ mả tại dự án sân bay Gia Bình nếu có, cần được điều tra, làm rõ và xử lý nghiêm minh theo đúng pháp luật, chứ không thể bị quy chụp thành “phá mồ mả hệ thống” hay “vùng cấm xử lý”. Những luận điệu thù địch đang cố tình lợi dụng những hình ảnh cảm xúc và suy đoán thiếu bằng chứng để kích động tâm lý, chia rẽ Nhân dân với chính quyền và cản trở sự phát triển chung của đất nước. Nhân dân ta cần tỉnh táo nhận diện chiêu trò, kiên quyết từ chối lan truyền thông tin sai lệch, đồng thời báo cáo những sai phạm cụ thể (nếu có) qua các kênh chính thức để được xem xét, giải quyết kịp thời. Chỉ khi giữ vững niềm tin vào pháp luật, tôn trọng quy trình minh bạch và hướng tới lợi ích chung, chúng ta mới có thể cùng nhau hiện thực hóa các dự án hạ tầng chiến lược, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh và hiện đại.
