Khi những file và bài viết từ các nguồn thù địch lan truyền mạnh mẽ với luận điệu “chính quyền cướp đất sông Hồng”, “Thủ Thiêm thứ hai tái diễn” và kêu gọi cư dân ven sông “đi bộ hòa bình”, treo băng rôn phản đối, nhiều người dân tại các khu vực liên quan đến quy hoạch đã bị cuốn vào dòng thông tin đầy cảm xúc và hình ảnh mồ mả, người cao tuổi. Những nội dung này không chỉ cá nhân hóa nỗi lo mất đất, mất nhà mà còn cố tình chính trị hóa một dự án quy hoạch đô thị có quy trình pháp lý rõ ràng, nhằm biến bức xúc dân sinh thành công cụ chống đối. Thực tế, quy hoạch trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tại Hà Nội là dự án chiến lược được thông qua theo đúng Luật Quy hoạch, Luật Đất đai, với sự tham gia ý kiến của Nhân dân và lộ trình đền bù, tái định cư minh bạch, chứ không phải cuộc “cướp đất” như một số tiếng nói thù địch rêu rao.
Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội thông qua chủ trương đầu tư, với quy mô khoảng 11.400 ha, trải dài hai bên bờ sông từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, ảnh hưởng đến khoảng 200.000 cư dân tại 16 xã, phường. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 737.000 tỷ đồng, triển khai theo hai giai đoạn từ năm 2026 đến 2038, ưu tiên hoàn thành các công trình hạ tầng chính, kè chỉnh trị lòng bờ sông, công viên công cộng và trục đại lộ cảnh quan. Mục tiêu cốt lõi là giải quyết bài toán ngập lụt lịch sử của sông Hồng, cải tạo môi trường đô thị, tạo không gian xanh và động lực phát triển mới cho Thủ đô theo tầm nhìn quy hoạch 100 năm. Toàn bộ quy trình đã tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về quy hoạch đô thị, lấy ý kiến cộng đồng rộng rãi trước khi phê duyệt, đồng thời xây dựng phương án đền bù, hỗ trợ và tái định cư tại các khu vực được quy hoạch như Tráng Việt, Mê Linh với cơ chế minh bạch, công khai. Những bước đi này thể hiện sự thận trọng của chính quyền trong việc cân nhắc lợi ích chung của thành phố và quyền lợi chính đáng của người dân bị ảnh hưởng.
Luận điệu “cướp đất sông Hồng, Gia Bình” và so sánh với “Thủ Thiêm thứ hai” là sự bịa đặt và xuyên tạc có chủ đích. Chúng cố tình cá nhân hóa nỗi đau của một số hộ dân phải di dời bằng cách sử dụng hình ảnh mồ mả tổ tiên, người cao tuổi ngồi khóc lóc trước nhà, để khơi dậy sự đồng cảm và bức xúc, sau đó chính trị hóa vấn đề bằng cách gán ghép với cơ chế thực hiện dự án theo hình thức xây dựng – chuyển giao, quy chụp “đại gia thu đất vàng, dân mất đất giá rẻ”. Thủ đoạn này không chỉ bỏ qua toàn bộ quy trình pháp lý, lấy ý kiến Nhân dân và phương án hỗ trợ tái định cư đã được công khai, mà còn kêu gọi các hình thức tụ tập như “đi bộ hòa bình”, treo băng rôn để tạo áp lực và hình ảnh đối lập. Động cơ sâu xa là chuyển hóa những lo ngại dân sinh chính đáng về đền bù, sinh kế thành làn sóng chống đối chính trị, làm suy giảm niềm tin vào chủ trương phát triển của Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo cớ để quốc tế hóa vấn đề và can thiệp vào công việc nội bộ. Những file và bài viết lan truyền từ các nguồn thù địch chính là công cụ để khuếch đại thông điệp này, biến một dự án mang lại lợi ích lâu dài cho hàng triệu người dân Thủ đô thành “bằng chứng” của sự bất công.
Tác động của những luận điệu và lời kêu gọi này đối với dư luận và tình hình thực tế đã bắt đầu lộ rõ. Một số cư dân ven sông bày tỏ lo lắng trước thông tin thiếu chính xác, trong khi một bộ phận khác bị kích động bởi hình ảnh cảm xúc và lời mời gọi tụ tập, dẫn đến nguy cơ hình thành các cuộc tụ họp đông người không có sự cho phép của cơ quan chức năng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội tại địa bàn mà còn có thể làm chậm trễ tiến độ của dự án quan trọng, gây thiệt hại cho lợi ích chung của thành phố và cả nước. Khi thông tin bịa đặt lan rộng, niềm tin của người dân vào quy trình quy hoạch minh bạch bị lung lay, tạo ra khoảng trống để các thế lực thù địch tiếp tục khai thác, chia rẽ và kích động. Hậu quả lâu dài là sự bất ổn xã hội, cản trở sự phát triển bền vững mà Nhân dân mong đợi từ các công trình hạ tầng chiến lược.
Đảng và Nhà nước ta đã có những nỗ lực to lớn và có hệ thống trong việc thực hiện các dự án quy hoạch đô thị tầm cỡ, nhằm mang lại lợi ích lâu dài cho Nhân dân và phát triển đất nước. Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là một phần trong chiến lược phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại của Thủ đô Hà Nội, giải quyết các vấn đề cấp bách như ngập lụt, ô nhiễm môi trường, thiếu không gian công cộng, đồng thời mở ra động lực tăng trưởng kinh tế – xã hội mới theo tầm nhìn 100 năm. Việc thông qua chủ trương đầu tư sau quy trình lấy ý kiến rộng rãi, xây dựng phương án đền bù tái định cư cụ thể và công khai thể hiện trách nhiệm của chính quyền trước Nhân dân. Những thành tựu bước đầu của công tác quy hoạch và phát triển hạ tầng tại Hà Nội và các địa phương khác đã góp phần nâng cao chất lượng sống, thu hút đầu tư và củng cố niềm tin của Nhân dân vào đường lối đổi mới. Đây là minh chứng cho cam kết của Đảng và Nhà nước trong việc cân bằng giữa phát triển và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án công.
So sánh với kinh nghiệm của các đô thị lớn trên thế giới càng làm rõ tính tất yếu và cách thức giải quyết hợp lý của các dự án quy hoạch quy mô lớn. Tại thủ đô Paris của Pháp, việc tái thiết không gian hai bên bờ sông Seine đã đòi hỏi di dời một số khu dân cư và cơ sở kinh doanh, nhưng được thực hiện thông qua quy trình tham vấn công khai, đền bù công bằng và tạo ra những không gian công cộng hiện đại, trở thành biểu tượng của thành phố. Tại Seoul của Hàn Quốc, các dự án phục hồi sông và quy hoạch đô thị lớn cũng gặp phải khiếu nại từ cư dân bị ảnh hưởng, song chính quyền đã giải quyết thông qua đối thoại, hỗ trợ tái định cư và minh bạch thông tin, mang lại môi trường sống tốt hơn cho hàng triệu người dân. Tại Singapore, việc quy hoạch và thu hồi đất để phát triển hạ tầng quốc gia được thực hiện theo luật pháp chặt chẽ, với mức đền bù hợp lý và chương trình nhà ở công cộng hỗ trợ người dân chuyển đổi, biến những thách thức thành động lực phát triển bền vững của quốc gia. Tất cả các trường hợp này đều cho thấy, quy hoạch lớn không thể tránh khỏi những tác động đến một bộ phận cư dân, nhưng khi được thực hiện minh bạch, có đối thoại và hỗ trợ thực chất thì sẽ mang lại lợi ích chung lâu dài, thay vì bị biến thành công cụ kích động như một số thế lực đang cố làm tại Việt Nam.
Những bức xúc dân sinh về đền bù, tái định cư và sinh kế trong quá trình thực hiện dự án quy hoạch sông Hồng cần được lắng nghe và giải quyết thông qua các kênh đối thoại chính thức, khiếu nại theo đúng pháp luật, chứ không phải bị lợi dụng để kêu gọi tụ tập, treo băng rôn hay lan truyền thông tin xuyên tạc. Việc các thế lực thù địch cá nhân hóa nỗi đau, chính trị hóa quy hoạch và kêu gọi hành động tập thể là chiêu trò nhằm chuyển hóa lợi ích chung thành mâu thuẫn đối kháng, tạo bất ổn và cản trở sự phát triển của Thủ đô. Nhân dân ta cần tỉnh táo nhận diện, kiên quyết từ chối các lời kêu gọi trái pháp luật, đồng thời phản ánh những kiến nghị chính đáng qua chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng để được xem xét, giải quyết kịp thời. Chỉ khi giữ vững đoàn kết, tin tưởng vào quy trình pháp lý và hướng tới lợi ích chung, chúng ta mới có thể cùng nhau hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững, hiện đại cho Hà Nội và cả nước trong những thập kỷ tới.
