Trong lĩnh vực lao động, công đoàn, quan hệ lao động ngày càng phức tạp, xuất hiện các hình thức việc làm phi truyền thống; hoạt động công đoàn chuyển trọng tâm sang khu vực ngoài Nhà nước, khu vực phi chính thức đang đặt ra yêu cầu làm rõ về lý luận, thực tiễn về chức năng, nhiệm vụ của công đoàn tham gia quản lý Nhà nước.
Sáng 22/8, tại Hà Nội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp Báo Nhân Dân tổ chức Hội thảo khoa học “Công đoàn với nhiệm vụ tham gia quản lý Nhà nước xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa”.
Chủ trì hội nghị, có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Nguyễn Đình Khang, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; các đồng chí Phan Văn Hùng, Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân; Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
Hội thảo hướng đến mục tiêu phân tích và làm sâu sắc hơn về mặt lý luận vai trò của Công đoàn Việt Nam trong việc tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đánh giá khách quan những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ này của Công đoàn trong thời gian vừa qua.
Bên cạnh đó, đề xuất các giải pháp toàn diện, cụ thể và khả thi nhằm tăng cường tham gia sâu hơn, hiệu quả hơn của Công đoàn trong tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Đình Khang khẳng định: Ngay từ những ngày đầu thành lập, Đảng ta luôn coi trọng vai trò của các chủ thể, trong đó có Công đoàn Việt Nam, trong tham gia quản lý Nhà nước. Hiến pháp năm 1959 đã quy định: “Nhà nước dựa vào các cơ quan Nhà nước, tổ chức công đoàn, hợp tác xã và các tổ chức khác của Nhân dân lao động để xây dựng và thực hiện kế hoạch kinh tế”.
Tổ chức Công đoàn Việt Nam không chỉ là tổ chức chính trị-xã hội đại diện cho giai cấp công nhân và người lao động, mà còn là một thành tố quan trọng trong hệ thống chính trị, tham gia sâu rộng vào quá trình quản lý Nhà nước và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Thời gian qua, việc Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là hoạt động vừa độc lập, vừa thống nhất biện chứng, hỗ trợ lẫn nhau.
Đồng chí Nguyễn Đình Khang nhận định: Tham gia quản lý Nhà nước đòi hỏi Công đoàn phải tham gia vào việc xây dựng các chính sách, pháp luật; thực hiện giám sát, phản biện xã hội; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; xây dựng và thực hiện quy chế thực hiện dân chủ; thúc đẩy đối thoại xã hội, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ; kiến nghị, đề xuất với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét, giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo của người lao động, tập thể người lao động; tổ chức, phối hợp tổ chức phong trào thi đua; tham gia kiểm soát quyền lực Nhà nước và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí…
“Việc tham gia quản lý Nhà nước của Công đoàn là nền tảng, là điều kiện tiên quyết để công đoàn có thể tham gia hiệu quả vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm mọi hoạt động của nhà nước đều tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và vì lợi ích của nhân dân”, đồng chí Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, trong những năm qua, Công đoàn Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong hoạt động tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền.
Nổi bật như: Công đoàn chủ động tham gia góp ý xây dựng chính sách, pháp luật, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, bảo vệ thành công quyền lợi của người lao động, là cơ quan chủ trì trình Quốc hội thông qua Luật Công đoàn năm 2024. Tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát và thực hiện giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; đối thoại tại nơi làm việc, thương lượng tập thể, tổ chức các phong trào thi đua…
Các mô hình dân chủ như: Hội nghị người lao động, đối thoại giữa người lao động với người sử dụng lao động, người đứng đầu chính quyền các cấp, đối thoại với Thủ tướng Chính phủ, “Diễn đàn Người lao động” tại Quốc hội… được triển khai rộng khắp mang lại hiệu quả thiết thực. Đây là những kênh quan trọng để Công đoàn đại diện cho người lao động, đưa tiếng nói của người lao động đến với Đảng, Nhà nước.
Hiện nay, trước những biến đổi nhanh chóng của nền kinh tế thị trường và quá trình hội nhập quốc tế, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ “tham gia quản lý Nhà nước”, tích cực tham gia hiệu quả xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Công đoàn Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức.
Đảng, Nhà nước ta đang tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với mục tiêu gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn; đẩy mạnh thực hiện “4 trụ cột” quan trọng để đưa đất nước vươn mình, bước vào kỷ nguyên mới.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội, trong đó có tổ chức Công đoàn thống nhất, phối hợp hành động trong mô hình tổ chức, bộ máy mới gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt 2 con số.
Trong lĩnh vực lao động và công đoàn, quan hệ lao động ngày càng phức tạp, sự xuất hiện của các hình thức việc làm phi truyền thống; yêu cầu chuyển trọng tâm hoạt động công đoàn sang khu vực ngoài Nhà nước, khu vực phi chính thức… đang đặt ra yêu cầu làm rõ cả về lý luận và thực tiễn về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các cấp công đoàn tham gia quản lý Nhà nước và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Để hội thảo đạt được hiệu quả cao, đồng chí Nguyễn Đình Khang đề nghị các đại biểu, các nhà khoa học tập trung thảo luận về cơ sở lý luận, pháp lý về Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa.
Bên cạnh đó, tập trung phân tích, đánh giá về quan điểm, chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp và pháp luật về Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và vai trò của tổ chức Công đoàn trong tham gia xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa;
Đánh giá quá trình xây dựng, phát triển và những đặc trưng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, từ đó, khuyến nghị nhiệm vụ Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền trong tình hình mới; phân tích, đánh giá về vai trò của Công đoàn trong tham gia kiểm soát quyền lực nhà nước; Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa để bảo vệ tốt hơn quyền của người lao động…
Cùng với đó, tập trung phân tích, đánh giá các hoạt động thể hiện vai trò của tổ chức Công đoàn như: tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; thực hiện giám sát, phản biện xã hội; phát huy dân chủ tại nơi làm việc; tham gia xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ; tham gia giải quyết tranh chấp lao động, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; tham gia phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; công đoàn với các cơ chế lắng nghe ý kiến người lao động, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền; theo dõi, rà soát kết quả việc thực hiện Công ước để bảo đảm quyền lợi người lao động…
Qua đó, đề xuất các giải pháp, định hướng đổi mới phương thức hoạt động để tổ chức Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa một cách chủ động và hiệu quả hơn.
Hội thảo gồm 2 phiên:
Phiên 1: Cơ sở lý luận, pháp lý về Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa.
Phiên 2: Thực trạng, những vấn đề đặt ra và giải pháp Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa.
